gāo zǔ wǔ huáng dì huì yōng zì mí luō tū wén dì dì sì zǐ yě
这句话大意是:高祖武皇帝讳邕,字祢罗突,文帝第四子也。
mǔ yuē chì nú tài hòu
这句话大意是:母曰叱奴太后。
wèi dà tǒng jiǔ nián shēng yú tóng zhōu yǒu shén guāng zhào shì
这句话大意是:魏大统九年,生 于同州,有神光照室。
dì yòu ér xiào jìng cōng mǐn yǒu qì zhì
这句话大意是:帝幼而孝敬,聪敏有器质。
wén dì yì zhī yuē chéng wú zhì zhě cǐ r yě
现代白话:文帝异之曰:“成我志者,此儿 也。
nián shí èr fēng fǔ chéng jùn gōng
这句话大意是:”年十二,封辅城郡公。
xiào mǐn dì jiàn zuò bài dà jiàng jūn chū zhèn tóng zhōu
这句话大意是:孝闵帝践阼,拜大将军,出镇同州。
míng dì jí wèi qiān zhù guó shòu pú zhōu cì shǐ rù wèi dà sī kōng xíng yù zhèng jìn fēng lǔ guó gōng lǐng zōng shī
这句话大意是:明帝即位,迁柱 国,授蒲州刺史,入为大司空,行御正,进封鲁国公,领宗师。
shén jiàn qīn ài cān yì cháo tíng dà shì
这句话大意是:甚见亲爱,参议朝 廷大事。
xìng chén shēn yǒu yuǎn shí fēi yīn wèn zhōng wú suǒ yán
这句话大意是:性沉深,有远识,非因问,终无所言。
dì měi tàn yuē fū rén bù yán yán bì yǒu zhòng
这句话大意是:帝每叹曰:“夫人不言,言必有中。
wǔ chéng èr nián sì yuè dì bēng qiǎn zhào chuán wèi yú dì
这句话大意是:武成二年四月,帝崩,遣诏传位于帝。
dì gù ràng bǎi guān quàn jìn nǎi cóng zhī
这句话大意是:帝固让,百官劝进,乃从之。
rén yín jí huáng dì wèi dà shè
这句话大意是:壬寅,即 皇帝位,大赦。
dōng shí èr yuè gǎi zuò lù mén
这句话大意是:冬十二月,改作路门。
shì suì qí xiào zhāo dì fèi qí zhǔ yīn ér zì lì
这句话大意是:是岁,齐孝昭帝废其主殷而自立。
bǎo dìng yuán nián chūn zhèng yuè wù shēn gǎi yuán wén wǔ bǎi guān gè zēng sì jí
这句话大意是:保定元年春正月戊申,改元,文武百官各增四级。
yǐ dà zhǒng zǎi jìn gōng hù wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì lìng wǔ fǔ zǒng yú tiān guān
这句话大意是:以大冢宰、晋公护为都督中 外诸军事,令五府总于天官。
gēng xū sì yuán qiū
这句话大意是:庚戌,祀圆丘。
rén zǐ sì fāng qiū
这句话大意是:壬子,祀方丘。
jiǎ yín sì gǎn dì yú nán jiāo
这句话大意是:甲寅,祀感帝于南郊。
yǐ mǎo jì tài shè
这句话大意是:乙卯,祭太社。
jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:己巳,享太庙。
bān wén dì suǒ shù liù guān yú miào tíng
这句话大意是:班文帝所述六官于庙庭。
jiǎ xū bǎn shòu gāo nián guān gè yǒu chà
这句话大意是:甲戌,板授高年官,各有 差。
yǐ hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:乙亥,亲耕籍田。
bǐng zǐ dà shè yú zhèng wǔ diàn cì bǎi guān gè yǒu chà
这句话大意是:丙子,大射于正武殿,赐百官各有差。
èr yuè jǐ mǎo qiǎn dà shǐ xún chá tiān xià fēng sú
这句话大意是:二月己卯,遣大使巡 察天下风俗。
jiǎ wǔ cháo rì yú dōng jiāo
这句话大意是:甲午,朝日于东郊。
bǐng wǔ shěng niǎn yú qù bǎi xì
这句话大意是:丙午,省辇舆,去百戏。
sān yuè bǐng yín gǎi bā dīng bīng wèi shí èr dīng bīng lǜ suì yī yuè yì
这句话大意是:三月丙寅,改八丁兵为 十二丁兵,率岁一月役。
xià sì yuè bǐng zǐ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:夏四月丙子朔,日有蚀之。
gēng yín yǐ shǎo fù wú gōng wèi gāng wèi dà sī kōng
这句话大意是:庚寅,以少傅、吴公尉纲为大 司空。
dīng yǒu bái lán qiǎn shǐ xiàn xī jiǎ tiě kǎi
这句话大意是:丁酉,白兰遣使献犀甲铁铠。
wǔ yuè bǐng wǔ fēng xiào mǐn huáng dì zi kāng wèi jì guó gōng huáng zǐ yūn wèi lǔ guó gōng
这句话大意是:五月丙午,封孝闵皇帝子康为纪国公,皇子赟 为鲁国公。
jìn gōng hù huò yù dǒu yǐ xiàn
这句话大意是:晋公护获玉斗以献。
liù yuè yǐ yǒu qiǎn yù zhèng yīn bù hài shǐ yú chén
这句话大意是:六月乙酉,遣御正殷不害使于陈。
qiū qī yuè wù shēn yǐ hàn gù zhào suǒ zài jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú
这句话大意是:秋七月戊申,以 旱故,诏所在降死罪已下囚。
gèng zhù qián wén yuē bù quán yǐ yī dāng wǔ yǔ wǔ zhū bìng xíng
这句话大意是:更铸钱,文曰布泉,以一当五,与五铢并行。
jiǔ yuè jiǎ chén nán níng zhōu shǐ xiàn diān mǎ jí shǔ kǎi
这句话大意是:九月甲 辰,南宁州使献滇马及蜀铠。
dōng shí yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:冬十月甲戌朔,日有蚀之。
shí yī yuè yǐ sì chén rén lái pìn
这句话大意是:十一月乙巳,陈人来聘。
dīng sì shòu yú qí yáng
这句话大意是:丁巳,狩于岐阳。
shì yuè qí xiào zhāo dì cú
这句话大意是:是月,齐孝昭帝殂。
shí èr yuè chē jià zhì zì qí yáng
这句话大意是:十二月,车驾至自岐阳。
shì suì tū jué tǔ gǔ hún gāo chāng dàng chāng qiū cí děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,突厥、吐谷 浑、高昌、宕昌、龟兹等国并遣使朝贡。
èr nián chūn zhēng yuè rén yín chū yú pú zhōu kāi hé qú tóng zhōu kāi lóng shǒu qú yǐ guǎng gài guàn
这句话大意是:二年春正月壬寅,初于蒲州开河渠,同州开龙首渠,以广溉灌。
dīng wèi yǐ chén zhǔ dì xū wèi zhù guó sòng hái jiāng nán
这句话大意是:丁未,以陈主 弟顼为柱国,送还江南。
rùn yuè jǐ hài dà sī mǎ liáng gōng hè lán xiáng hōng
这句话大意是:闰月己亥,大司马、凉公贺兰祥薨。
èr yuè guǐ chǒu yǐ jiǔ bù yǔ yòu zuì rén
这句话大意是:二月癸丑,以久不雨, 宥罪人。
jīng chéng sān shí lǐ nèi jìn jiǔ
这句话大意是:京城三十里内禁酒。
liáng zhǔ xiāo chá hōng
这句话大意是:梁主萧察薨。
xià sì yuè jiǎ chén yǐ hàn gù jìn tú zǎi
这句话大意是:夏四月甲辰,以旱故,禁屠宰。
guǐ hài zhào yuē zhū zhù guó děng xūn dé lóng zhòng yi yǒu yōu chóng
这句话大意是:癸亥, 诏曰:“诸柱国等勋德隆重,宜有优崇。
gè zhǔn bié zhì yì hù tīng jì shí tā xiàn
这句话大意是:各准别制,邑户听寄食他县。
wǔ yuè gēng wǔ yǐ nán shān zhòng ruì bìng jí miǎn jīn nián yì jí zū fù zhī bàn
这句话大意是:”五月庚午, 以南山众瑞并集,免今年役及租赋之半。
rén chén yǐ zhù guó suí gōng yáng zhōng wèi dà sī kōng
这句话大意是:壬辰,以柱国、随公杨忠为大司空。
liù yuè jǐ hài yǐ zhù guó shǔ gōng wèi jiǒng wèi dà sī mǎ
这句话大意是:六月 己亥,以柱国、蜀公尉迥为大司马。
fēn shān nán jīng zhōu ān zhōu xiāng zhōu jiāng líng wèi sì zǒng guǎn
这句话大意是:分山南荆州、安州、襄州、江陵为四总管。
qiū jiǔ yuè wù chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:秋 九月戊辰朔,日有蚀之。
chén rén lái pìn
这句话大意是:陈人来聘。
dōng shí yuè xīn hài dì yù dà wǔ diàn dà shè
这句话大意是:冬十月辛亥,帝御大武殿大射。
wù wǔ jiǎng wǔ yú shǎo líng yuán
这句话大意是:戊午,讲武于 少陵原。
shí yī yuè dīng mǎo yǐ dà jiàng jūn wèi gōng zhí zhào gōng zhāo bìng wèi zhù guó
这句话大意是:十一月丁卯,以大将军卫公直、赵公招并为柱国。
sān nián chūn zhēng yuè xīn wèi gǎi guāng qiān guó wèi qiān zhōu
这句话大意是:三年春正月辛未,改光迁国为迁州。
yǐ yǒu tài bǎo liáng gōng hóu mò chén chóng cì sǐ
这句话大意是:乙酉、太保、梁公侯莫陈崇赐死。
èr yuè gēng zi chū bān xīn lǜ
这句话大意是:二月庚 子,初颁新律。
xīn yǒu zhào zì jīn jǔ dà shì xíng dà zhèng fēi jūn jī jí sù jiē yī yuè lìng yǐ shùn tiān xīn
这句话大意是:辛酉,诏自今举大事,行大政,非军机急速,皆依月令,以顺天心。
sān yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:三月乙丑朔,日有蚀之。
bǐng zǐ dàng chāng guó xiàn shēng měng shòu èr zhào fàng zhī nán shān
这句话大意是:丙子,宕昌国献生猛兽二,诏放之南山。
xià sì yuè yǐ wèi yǐ zhù guó zhèng gōng dá xī wǔ wèi tài bǎo dà jiàng jūn hán guǒ wèi zhù guó
这句话大意是:夏四月乙未,以 柱国、郑公达奚武为太保,大将军韩果为柱国。
jǐ hài dì yù zhèng wǔ diàn lù qiú tú
这句话大意是:己亥,帝御正武殿录囚徒。
guǐ mǎo dà yú
这句话大意是:癸卯, 大雩。
guǐ chǒu yǒu niú zú shēng yú bèi
这句话大意是:癸丑,有牛足生于背。
wù wǔ xìng tài xué yǐ tài fu yàn gōng yú jǐn wèi sān lǎo ér wèn dào yān
现代白话:戊午,幸太学,以太傅、燕公于谨为三老而问道呢。
chū jìn tiān xià bào chóu fàn zhě yǐ shā rén lùn
这句话大意是:初禁天下报仇,犯者以杀人论。
rén xū zhào bǎi guān jí shù rén shàng fēng shì jí yán dé shī
这句话大意是:壬戌,诏百官及庶人上封事,极言得失。
wǔ yuè jiǎ wǔ shuò yǐ hàn gù bì zhèng qǐn bù shòu cháo
这句话大意是:五月甲午 朔,以旱故,避正寝,不受朝。
jiǎ xū yǔ
这句话大意是:甲戌,雨。
qiū qī yuè wù chén xíng xìng yuán zhōu
这句话大意是:秋七月戊辰,行幸原州。
gēng wǔ chén rén lái pìn
这句话大意是:庚午,陈人来 聘。
dīng chǒu xìng jīn mén wèn bǎi nián cì yǐ jīn bó yòu cì gāo nián bǎn zhí gè yǒu chà
这句话大意是:丁丑,幸津门,问百年,赐以金帛,又赐高年板职,各有差。
jiàng sǐ zuì qiú yī děng
这句话大意是:降死罪囚一等。
bā yuè dīng wèi gǎi zuò lù qǐn
这句话大意是:八月丁未,改作路寝。
jiǔ yuè jiǎ zǐ zì yuán zhōu dēng lǒng shān
这句话大意是:九月甲子,自原州登陇山。
bǐng xū xìng tóng zhōu
这句话大意是:丙戌,幸同州。
wù zǐ zhào zhù guó yáng zhōng lǜ qí yī wàn yǔ tū jué fá qí
这句话大意是:戊子,诏柱国杨 忠率骑一万与突厥伐齐。
jǐ chǒu chū lìng shì xí zhōu jùn xiàn zhě xī gǎi wéi wǔ děng jué
这句话大意是:己丑,初令世袭州、郡、县者悉改为五等爵。
zhōu fēng bó jùn fēng zǐ xiàn fēng nán
这句话大意是:州封伯,郡 封子,县封男。
dōng shí yuè gēng xū chén rén lái pìn
这句话大意是:冬十月庚戌,陈人来聘。
shí èr yuè xīn mǎo chē jià zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:十二月辛卯,车驾至自同州。
qiǎn tài bǎo dá xī wǔ lǜ qí sān wàn chū píng yáng yǐ yīng yáng zhōng
这句话大意是:遣太保达奚 武率骑三万出平阳,以应杨忠。
shì yuè yǒu rén shēng zǐ nán ér yīn zài bèi hòu rú wěi liǎng zú zhǐ rú shòu zhǎo
这句话大意是:是月,有人生子,男而阴在背后,如尾,两足指如 兽爪。
yǒu quǎn shēng zǐ yāo yǐ hòu fēn wéi èr shēn liǎng wěi liù zú
这句话大意是:有犬生子,腰以后分为二身,两尾六足。
sì nián chūn zhēng yuè gēng shēn yáng zhōng pò qí cháng chéng zhì jìn yáng ér hái
这句话大意是:四年春正月庚申,杨忠破齐长城,至晋阳而还。
èr yuè gēng yín shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月庚寅朔,日有蚀之。
sān yuè gēng chén chū lìng bǎi guān zhí hù
这句话大意是:三月 庚辰,初令百官执笏。
xià sì yuè guǐ mǎo yǐ zhù guó shān gōng dòu chì wèi dà zōng bó
这句话大意是:夏四月癸卯,以柱国、邓公窦炽为大宗伯。
wǔ yuè rén xū fēng míng dì zhǎng zǐ xián wèi bì gōng
这句话大意是:五月壬戌,封明 帝长子贤为毕公。
guǐ yǒu yǐ dà jiàng jūn ān wǔ gōng li mù wèi zhù guó
这句话大意是:癸酉,以大将军、安武公李穆为柱国。
dīng hài gǎi lǐ bù wèi sī zōng dà sī lǐ wèi lǐ bù dà sī lè wéi lè bù
这句话大意是:丁亥,改礼部为司宗,大 司礼为礼部,大司乐为乐部。
liù yuè gēng yín gǎi yù bó wèi nà yán
这句话大意是:六月庚寅,改御伯为纳言。
qiū qī yuè yān qí guó qiǎn shǐ xiàn míng mǎ
现代白话:秋七月,呢耆国遣使献名 马。
bā yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:八月丁亥朔,日有蚀之。
zhào zhù guó yáng zhōng shuài shī yǔ tū jué dōng fá zhì běi hé ér hái
这句话大意是:诏柱国杨忠帅师与突厥东伐,至北河而还。
wù zǐ yǐ zhù guó qí gōng xiàn wèi yōng zhōu mù yǐ xǔ gōng yǔ wén guì wèi dà sī tú
这句话大意是:戊子,以 柱国、齐公宪为雍州牧,以许公宇文贵为大司徒。
jiǔ yuè dīng sì yǐ zhù guó wèi gōng zhí wèi dà sī kōng
这句话大意是:九月丁巳,以柱国、卫公直为大 司空。
chén rén lái pìn
这句话大意是:陈人来聘。
shì yuè yǐ huáng shì mǔ yán shì zì qí zhì dà shè
这句话大意是:是月,以皇世母阎氏自齐至,大赦。
rùn yuè jǐ hài yǐ dà jiàng jūn wéi xiào kuān zhǎng sūn jiǎn bìng wèi zhù guó
这句话大意是:闰月己亥,以大将军韦孝宽、 长孙俭并为柱国。
dōng shí yuè guǐ hài yǐ dà jiàng jūn lù tōng yǔ wén shèng cài gōng guǎng bìng wèi zhù guó
这句话大意是:冬十月癸亥,以大将军陆通、宇文盛、蔡公广并为柱国。
jiǎ zǐ zhào dà zhǒng zǎi jìn gōng hù fá qí qí yú tài miào tíng shòu yǐ fǔ yuè
这句话大意是:甲子, 诏大冢宰、晋公护伐齐,齐于太庙,庭授以斧钺。
yú shì hù zǒng dà jūn chū tóng guān dà jiàng jūn quán jǐng xuān shuài shān nán zhū jūn chū yù zhōu shǎo shī yáng chū zhǐ guān
这句话大意是:于是护总大军出潼关,大将军权 景宣帅山南诸军出豫州,少师杨出轵关。
dīng mǎo dì xìng shā yuàn láo shī
这句话大意是:丁卯,帝幸沙苑劳师。
guǐ yǒu hái gōng
这句话大意是:癸酉,还宫。
shí yī yuè jiǎ wǔ zhù guó yù chí jiǒng wéi luò yáng zhù guó qí gōng xiàn yíng máng shān jìn gōng hù cì shǎn zhōu
这句话大意是:十一 月甲午,柱国尉迟迥围洛阳,柱国、齐公宪营芒山,晋公护次陕州。
shí èr yuè bǐng chén qí yù zhōu cì shǐ wáng shì liáng yǐ zhōu jiàng
这句话大意是:十二月丙辰, 齐豫州刺史王士良以州降。
rén xū qí shī dù hé chen zhì luò yáng zhū jūn jīng sàn
这句话大意是:壬戌,齐师度河,晨至洛阳,诸军惊散。
wèi jiǒng shuài huī xià shù shí qí hàn dí de què zhì yè yǐn hái
这句话大意是:尉迥帅麾下数 十骑捍敌,得却,至夜引还。
zhù guó wáng xióng lì zhàn sǐ zhī
这句话大意是:柱国王雄力战,死之。
suì bān shī
这句话大意是:遂班师。
yáng yú zhǐ guān zhàn méi
这句话大意是:杨于轵关战没。
quán jǐng yi yì qì yù zhōu ér hái
这句话大意是:权景 宜亦弃豫州而还。
shì suì tū jué sù tè děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,突厥、粟特等国并遣使朝贡。
wǔ nián chūn zhēng yuè jiǎ shēn shuò yǐ zhù guó wáng xióng sǐ wáng shì gù fèi cháo
这句话大意是:五年春正月甲申朔,以柱国王雄死王事故,废朝。
yǐ sì yǐ xióng shì zǐ qiān wèi zhù guó
这句话大意是:乙巳,以雄世子谦为柱国。
èr yuè xīn yǒu zhào chén gōng chún děng nì huáng hòu yú tū jué
这句话大意是:二月辛酉,诏陈公纯等逆皇后于突厥。
bǐng yín yǐ zhù guó li mù wèi dà sī kōng suí dé gōng lù tōng wèi dà sī kòu
这句话大意是:丙寅,以柱国李穆为大司空,绥德公陆通为 大司寇。
rén shēn xíng xìng qí zhōu
这句话大意是:壬申,行幸岐州。
wù zǐ zhù guó dòu lú níng hōng
这句话大意是:戊子,柱国豆卢宁薨。
xià sì yuè qí wǔ chéng dì shàn wèi yú qí tài zǐ wěi zì chēng tài shàng huáng dì
这句话大意是:夏四月,齐武成帝禅位于其太子 纬,自称太上皇帝。
wǔ yuè jǐ hài zuǒ yòu wǔ bó gè zhì zhōng dài fū yī rén
这句话大意是:五月己亥,左右武伯各置中大夫一人。
liù yuè gēng shēn huì xīng chū sān tái rù wén chāng fàn shàng jiāng jīng zǐ gōng rù yuàn jiàn zhǎng zhàng yú bǎi yú rì nǎi miè
这句话大意是:六月庚申,彗星出三台, 入文昌,犯上将,经紫宫入苑,渐长丈余,百余日乃灭。
xīn wèi zhào jiāng líng rén nián liù shí wǔ yǐ shàng wèi guān nú bì zhě yǐ lìng fàng miǎn
这句话大意是:辛未,诏江陵人年六十五 已上为官奴婢者,已令放免;。
qí gōng sī nú bì nián qī shí yǐ wài zhě suǒ zài guān sī yi shú wèi shù rén
这句话大意是:其公私奴婢年七十以外者,所在官私宜赎为庶人。
qiū qī yuè xīn sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:秋 七月辛巳朔,日有蚀之。
gēng yín xíng xìng qín zhōu jiàng sǐ zuì yǐ xià xíng
这句话大意是:庚寅,行幸秦州,降死罪已下刑。
xīn chǒu qiǎn dà shǐ xún chá tiān xià
这句话大意是:辛丑,遣大使巡察天下。
bā yuè bǐng zǐ chē jià zhì zì qín zhōu
这句话大意是:八月丙子,车驾至自秦州。
dōng shí yuè xīn hài gǎi hán gǔ guān chéng wèi tōng luò fáng
这句话大意是:冬十月辛亥,改函谷关城为通洛防。
shí yī yuè dīng wèi chén rén lái pìn
这句话大意是:十一月丁未,陈人 来聘。
shì suì tǔ yù hún qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,吐谷浑遣使朝贡。
tiān hé yuán nián chūn zhèng yuè jǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:天和元年春正月己卯朔,日有蚀之。
xīn sì kǎo lù qǐn mìng qún chén fù shī
这句话大意是:辛巳,考路寝,命群臣赋诗。
jīng yì qí lǎo yì huì yān bān cì gè yǒu chà
现代白话:京邑耆老亦 会呢,颁赐各有差。
guǐ wèi dà shè gǎi yuán bǎi guān pǔ jiā sì jí
这句话大意是:癸未,大赦,改元,百官普加四级。
jǐ hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:己亥,亲耕籍田。
dīng wèi yú dàng chāng guó zhì dàng zhōu
这句话大意是:丁未, 于宕昌国置宕州。
qiǎn xiǎo zǎi shī dù guǒ shǐ yú chén
这句话大意是:遣小载师杜果使于陈。
èr yuè wù chén zhào sān gōng yǐ xià gè jǔ suǒ zhī
这句话大意是:二月戊辰,诏三公已下,各举所知。
gēng wǔ rì dòu guāng suì wēi rì zhōng jiàn wū
这句话大意是:庚午, 日斗,光遂微,日中见乌。
sān yuè bǐng wǔ sì nán jiāo
这句话大意是:三月丙午,祀南郊。
xià sì yuè xīn hài yú
这句话大意是:夏四月辛亥,雩。
shì yuè chén wén dì cú
这句话大意是:是月,陈文帝殂。
wǔ yuè gēng chén dì yù zhèng wǔ diàn jí qún chén qīn jiǎng lǐ jì
这句话大意是:五月庚辰,帝御正武殿,集群臣,亲讲《礼记》。
tǔ yù hún lóng hé wáng mò chāng lǜ hù nèi fù yǐ qí de wèi fú zhōu
这句话大意是:吐谷浑龙涸王莫昌率户内附,以 其地为扶州。
jiǎ wǔ zhào yuē jiǎ zǐ yǐ mǎo lǐ yún bù lè
这句话大意是:甲午,诏曰:“甲子、乙卯,《礼》云不乐。
cháng hóng biǎo kūn wú zhī rěn dù kuì yǒu yáng zhì zhī wén
现代白话:苌弘表昆我之稔,杜蒉 有扬觯之文。
zì shì dào sāng luàn lǐ yí wěn huǐ cǐ diǎn máng rán yǐ zhuì yú de
这句话大意是:自世道丧乱,礼仪紊毁,此典茫然,已坠于地。
yi yī shì rì yǒu shì tíng lè
这句话大意是:宜依是日,有事停乐。
zhù zhī wèi jūn zhī nán wéi chén bù yì yí zhī hòu kūn yīn jiàn sī zài
这句话大意是:庶知为君之难,为臣不易,贻之后昆,殷鉴斯在。
liù yuè bǐng wǔ yǐ dà jiàng jūn xīn wēi wèi zhù guó
这句话大意是:”六月丙午,以大将军辛威为柱 国。
qiū qī yuè wù yín zhù wǔ gōng méi xié gǔ wǔ dū liú gǔ jīn kēng zhū chéng yǐ zhì jūn rén
这句话大意是:秋七月戊寅,筑武功、郿、斜谷、武都、留谷、津坑诸城,以置军人。
rén wǔ zhào zhū zhòu zǐ rù xué dàn shù xiū yú shī bù láo shì diàn
这句话大意是:壬午, 诏诸胄子入学,但束修于师,不劳释奠。
shì diàn zhě xué chéng zhī jì
这句话大意是:释奠者,学成之祭。
zì jīn jí wéi héng shì
这句话大意是:自今即为恒式。
bā yuè jǐ wèi zhào zhū yǒu sān nián zhī sàng huò fù tǔ chéng fén huò qǐn shān gǔ lì yī zhì yī xíng kě chēng yáng zhě běn bù guān sī suí shì shàng yán
这句话大意是:八月 己未,诏诸有三年之丧,或负土成坟,或寝苫骨立,一志一行,可称扬者,本部官 司,随事上言。
dāng jiā diào miǎn yǐ lì báo sú
这句话大意是:当加吊勉,以励薄俗。
jiǔ yuè yǐ hài xìn zhōu mán fǎn zhào kāi fǔ lù téng tǎo píng zhī
这句话大意是:九月乙亥,信州蛮反,诏开府陆腾讨平之。
dōng shí yuè jiǎ zǐ chū zào shān yún wǔ yǐ bèi liù dài lè
这句话大意是:冬十月甲子,初造《山云舞》,以备六代乐。
shí yī yuè bǐng xū xíng xìng wǔ gōng děng chéng
这句话大意是:十一月丙戌,行幸武功等城。
shí èr yuè gēng shēn hái gōng
这句话大意是:十二月 庚申,还宫。
èr nián chūn zhēng yuè guǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二年春正月癸酉朔,日有蚀之。
jǐ hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:己亥,亲耕籍田。
sān yuè guǐ yǒu gǎi wǔ yóu yuán wéi dào huì yuàn
这句话大意是:三月癸酉,改武游园为道会 苑。
dīng hài chū lì jiāo qiū tán wěi zhì dù
这句话大意是:丁亥,初立郊丘坛壝制度。
xià sì yuè yǐ sì shěng bìng dōng nán zhū zhōu
这句话大意是:夏四月乙巳,省并东南诸州。
yǐ dà jiàng jūn chén gōng chún wèi zhù guó
这句话大意是:以大将军、陈公纯为 柱国。
liù yuè xīn hài zūn suǒ shēng chì nú shì wèi huáng tài hòu
这句话大意是:六月辛亥,尊所生叱奴氏为皇太后。
rùn yuè gēng wǔ dì zhèn
这句话大意是:闰月庚午,地震。
wù yín chén xiāng zhōu cì shǐ huá jiǎo shuài zhòng lái fù
这句话大意是:戊寅,陈湘州刺史华 皎帅众来附。
rén chén yǐ dà jiàng jūn qiáo gōng jiǎn wèi zhù guó
这句话大意是:壬辰,以大将军、谯公俭为柱国。
qiū qī yuè xīn chǒu liáng zhōu shàng yán fèng huáng jí fēng shù qún niǎo liè shì yǐ wàn shù
这句话大意是:秋七月辛丑,梁州上言凤凰集枫树, 群鸟列侍以万数。
jiǎ chén lì lù mén xué zhì shēng qī shí èr rén
这句话大意是:甲辰,立路门学,置生七十二人。
rén zǐ yǐ tài fu yàn gōng yú jǐn wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:壬子,以太傅、燕公于谨为雍 州牧。
jiǔ yuè wèi gōng zhí děng yǔ chén jiāng chún yú liàng wú míng chè zhàn yú dùn kǒu wáng shī bài jì
这句话大意是:九月,卫公直等与陈将淳于量、吴明彻战于沌口,王师败绩。
yuán dìng yǐ bù qí shù qiān xiān dù suì méi jiāng nán
这句话大意是:元定以步骑数 千先度,遂没江南。
dōng shí yī yuè wù xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:冬十一月戊戌朔,日有蚀之。
guǐ chǒu tài bǎo xǔ guó gōng yǔ wén guì hōng
这句话大意是:癸丑,太保、许国公宇文贵薨。
shì suì tū jué tǔ yù hún ān xī děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,突厥、吐谷浑、安息等国并遣使朝贡。
sān nián chūn zhēng yuè xīn chǒu sì nán jiāo
这句话大意是:三年春正月辛丑,祀南郊。
sān yuè guǐ mǎo huáng hòu ā shǐ nà shì zhì zì tū jué
这句话大意是:三月癸卯,皇后阿史那氏至自突厥。
jiǎ chén dà shè
这句话大意是:甲辰,大赦。
dīng wèi dà huì bǎi liáo jí bīn kè yú lù qǐn
这句话大意是:丁未,大会百寮及宾客于路寝。
wù wǔ tài fù yàn gōng yú jǐn hōng
这句话大意是:戊午,太傅、燕公于谨薨。
xià sì yuè xīn sì yǐ tài bǎo dá xī wǔ wèi tài fù dà sī mǎ wèi jiǒng wèi tài bǎo zhù guó qí gōng xiàn wèi dà sī mǎ
这句话大意是:夏四月辛巳,以太保达 奚武为太傅,大司马尉迥为太保,柱国、齐公宪为大司马。
wǔ yuè gēng xū xiǎng tài miào
这句话大意是:五月庚戌,享太庙。
liù yuè jiǎ xū yǒu xīng bèi yú dōng jǐng
这句话大意是:六 月甲戌,有星孛于东井。
qiū qī yuè rén yín zhù guó suí gōng yáng zhōng hōng
这句话大意是:秋七月壬寅,柱国、随公杨忠薨。
bā yuè yǐ chǒu hán gōng yuán luō hōng
这句话大意是:八月乙丑,韩公元罗薨。
qí rén lái pìn qǐng hé qīn zhào jūn sī mǎ lù chěng bào pìn
这句话大意是:齐人来聘,请和亲,诏军司马陆逞报聘。
guǐ yǒu dì yù dà dé diàn jí bǎi liáo jí shā mén dào shì děng qīn jiǎng lǐ jì
这句话大意是:癸酉,帝御大德殿,集百寮及沙门道士等, 亲讲《礼记》。
dōng shí yuè guǐ hài xiǎng tài miào
这句话大意是:冬十月癸亥,享太庙。
dīng hài shàng qīn shuài liù jūn jiǎng wǔ yú chéng nán
这句话大意是:丁亥,上亲帅六军,讲武于城南。
jīng yì guān zhě yú mǎ mí màn shù shí lǐ zhū fān shǐ xián zài yān
现代白话:京邑观者, 舆马弥漫数十里,诸蕃使咸在呢。
shí yī yuè rén chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十一月壬辰朔,日有蚀之。
rén zǐ qiǎn kāi fǔ cuī yàn mù shǐ yú qí
这句话大意是:壬子,遣开府崔彦穆 使于齐。
jiǎ yín chén ān chéng wáng xū fèi qí zhǔ bó zōng ér zì lì
这句话大意是:甲寅,陈安成王顼废其主伯宗而自立。
xīn wèi qí wǔ chéng dì cú
这句话大意是:辛未,齐武成帝殂。
sì nián chūn zhēng yuè xīn mǎo shuò yǐ qí wǔ chéng cú gù fèi cháo
这句话大意是:四年春正月辛卯朔,以齐武成殂故,废朝。
qiǎn sī huì li lún děng huì zàng yú qí
这句话大意是:遣司会李纶等会葬于齐。
èr yuè wù chén dì yù dà dé diàn jí bǎi liáo dào shì shā mén děng tǎo lùn shì lǎo
这句话大意是:二月戊辰, 帝御大德殿,集百僚道士沙门等讨论释老。
xià sì yuè jǐ sì qí rén lái pìn
这句话大意是:夏四月己巳,齐人来聘。
wǔ yuè jǐ chǒu dì zhì xiàng jīng chéng jí bǎi liáo jiǎng shuō
这句话大意是:五月己丑,帝 制《象经》成,集百寮讲说。
fēng wèi guǎng píng gōng zǐ yuán qiān wèi hán guó gōng yǐ shào wèi hòu
这句话大意是:封魏广平公子元谦为韩国公,以绍魏后。
dīng sì zhù guó wú gōng wèi gāng hōng
这句话大意是:丁巳,柱国、 吴公尉纲薨。
liù yuè zhù yuán zhōu jí jīng zhōu dōng chéng
这句话大意是:六月,筑原州及泾州东城。
qiū qī yuè tū jué qiǎn shǐ xiàn mǎ
这句话大意是:秋七月,突厥遣使献马。
zhù guó chāng níng gōng zhǎng sūn jiǎn hōng
这句话大意是:柱国、昌宁公长 孙俭薨。
wǔ nián chūn sān yuè jiǎ chén chū lìng sù wèi guān zhù guān wài zhě jiāng jiā lèi rù jīng bù lè zhě jiě sù wèi
这句话大意是:五年春三月甲辰,初令宿卫官住关外者,将家累入京,不乐者,解宿卫。
xià sì yuè jiǎ yín yǐ zhù guó yǔ wén shèng wèi dà zōng bó
这句话大意是:夏四 月甲寅,以柱国宇文盛为大宗伯。
shěng shuài dū du guān
这句话大意是:省帅都督官。
bǐng yín qiǎn dà shǐ xún chá tiān xià
这句话大意是:丙寅,遣大使巡察天下。
liù yuè gēng zǐ yǐ huáng nǚ shēng gù jiàng yòu zuì rén bìng miǎn bū zū xuán diào
这句话大意是:六月庚子, 以皇女生故,降宥罪人,并免逋租悬调。
dōng shí yuè xīn sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:冬十月辛巳朔,日有蚀之。
dīng yǒu tài fù zhèng gōng dá xī wǔ hōng
这句话大意是:丁酉,太傅、 郑公达奚武薨。
shí yī yuè dīng mǎo zhù guó yōu gōng guǎng hōng
这句话大意是:十一月丁卯,柱国、幽公广薨。
shí èr yuè guǐ sì dà jiàng jūn zhèng kè shuài shī píng yuè guī zhì xī níng zhōu
这句话大意是:十二月癸巳,大将军郑恪帅师平越 巂,置西宁州。
shì yuè qí jiāng hú lǜ guāng qīn biān yú fén běi zhù chéng zì huá gǔ zhì lóng mén
这句话大意是:是月,齐将斛律光侵边,于汾北筑城,自华谷至龙门。
liù nián chūn zhēng yuè jǐ yǒu shuò yǐ lù mén wèi chéng gù miào cháo
这句话大意是:六年春正月己酉朔,以路门未成故,庙朝。
dīng mǎo yǐ dà jiàng jūn wáng jié tán gōng huì yàn mén gōng tián hóng wèi gōng li huī děng bìng wèi zhù guó
这句话大意是:丁卯,以大将军王杰、谭公会、雁 门公田弘、魏公李晖等并为柱国。
sān yuè jǐ yǒu qí gōng xiàn zì lóng mén dù hé hú lǜ guāng tuì bǎo huá gǔ xiàn gōng bá qí xīn zhù wǔ chéng
这句话大意是:三月己酉,齐公宪自龙门度河,斛律光退保华谷, 宪攻拔其新筑五城。
xià sì yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:夏四月戊寅朔,日有蚀之。
xīn mǎo xìn zhōu mán fǎn qiǎn dà jiàng jūn zhào yín shuài shī tǎo píng zhī
这句话大意是:辛卯,信州蛮反,遣大将军赵訚帅 师讨平之。
gēng zǐ yǐ dà jiàng jūn sī mǎ xiāo nán hòu mò chén qióng dà ān gōng yán qìng shén wǔ gōng dòu yì nán yáng gōng chì luó xié píng gāo gōng hóu fú hóu lóng ēn bìng wèi zhù guó
这句话大意是:庚子,以大将军司马消难、侯莫陈琼、大安公阎庆、神武公窦毅、南阳 公叱罗协、平高公侯伏侯龙恩并为柱国。
wǔ yuè guǐ hài qiǎn nà yán zhèng xǔ shǐ yú chén
这句话大意是:五月癸亥,遣纳言郑诩使于陈。
bǐng yín yǐ dà jiàng jūn li bǐng zhōng shān gōng xun qǐ gōng liàng shàng yōng gōng lù téng ān yì gōng yǔ wén qiū běi píng gōng kòu shào xǔ gōng yǔ wén shàn qián wéi gōng gāo lín zhèng gōng dá xī zhèn lǒng dōng gōng yáng zuǎn cháng shān gōng yú yì bìng wèi zhù guó
这句话大意是:丙寅,以 大将军李昞、中山公训、杞公亮、上庸公陆腾、安义公宇文丘、北平公寇绍、许公 宇文善、犍为公高琳、郑公达奚震、陇东公杨纂、常山公于翼并为柱国。
liù yuè yǐ wèi yǐ dà jiàng jūn tài yuán gōng wáng bǐng wèi zhù guó
这句话大意是:六月乙未, 以大将军、太原公王秉为柱国。
shì yuè qí jiāng duàn xiào xiān gōng xiàn fén zhōu
这句话大意是:是月,齐将段孝先攻陷汾州。
qiū qī yuè yǐ chǒu yǐ dà jiàng jūn yuè gōng shèng wèi zhù guó
这句话大意是:秋七月乙丑,以大将 军、越公盛为柱国。
bā yuè guǐ yǒu shěng yè tíng sì yí lè hòu gōng luó qǐ gōng wǔ bǎi yú rén
这句话大意是:八月癸酉,省掖庭四夷乐、后宫罗绮工五百余人。
dōng shí yuè rén wǔ jì gōng tōng hōng
这句话大意是:冬十月壬午, 冀公通薨。
yǐ wèi qiǎn yòu wǔ bó gǔ huì kūn shǐ yú qí
这句话大意是:乙未,遣右武伯谷会琨使于齐。
rén yín shàng qīn shuài liù jūn jiǎng wǔ yú chéng nán
这句话大意是:壬寅,上亲帅六军讲武于城南。
shí yī yuè rén zǐ yǐ dà jiàng jūn liáng gōng hóu mò chén ruì dà jiàng jūn li yì bìng wèi zhù guó
这句话大意是:十一月 壬子,以大将军梁公侯莫陈芮、大将军李意并为柱国。
bǐng chén qí rén lái pìn
这句话大意是:丙辰,齐人来聘。
dīng sì xíng xìng sàn guān
这句话大意是:丁巳,行 幸散关。
shí èr yuè jǐ chǒu hái gōng
这句话大意是:十二月己丑,还宫。
shì dōng niú yì sǐ zhě shí liù qī
这句话大意是:是冬,牛疫死者十六七。
jiàn dé yuán nián chūn zhèng yuè wù wǔ dì xìng xuán dōu guān qīn yù fǎ zuò jiǎng shuō gōng qīng dào sú lùn nàn shì bì hái gōng
这句话大意是:建德元年春正月戊午,帝幸玄都观,亲御法座讲说,公卿道俗论难,事毕还宫。
jiàng sǐ zuì jí liú zuì yī děng qí wǔ suì xíng yǐ xià bìng yòu zhī
这句话大意是:降死罪及流罪一等,其五岁刑已下,并宥之。
èr yuè guǐ yǒu qiǎn dà jiàng jūn chāng chéng gōng shēn shǐ yú tū jué sī zōng li jì shǐ yú qí
这句话大意是:二月癸酉,遣大将军、昌城公深使于 突厥,司宗李际使于齐。
yǐ yǒu zhù guó ān yì gōng yǔ wén qiū hōng
这句话大意是:乙酉,柱国、安义公宇文丘薨。
sān yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:三月癸卯朔,日有蚀之。
qí rén lái pìn
这句话大意是:齐人来聘。
bǐng chén zhū dà zhǒng zǎi jìn gōng hù jí qí zi zhù guó tán gōng huì bìng zhù guó hòu fú hòu lóng ēn jí qí dì dà jiàng jūn wàn shòu dà jiàng jūn liú yǒng děng
这句话大意是:丙辰,诛大冢宰、晋公护及其子柱国、谭公会,并柱国侯伏侯龙恩及其 弟大将军万寿,大将军刘勇等。
dà shè gǎi yuán
这句话大意是:大赦,改元。
ba zhōng wài fǔ
这句话大意是:罢中外府。
guǐ hài yǐ tài fu wèi jiǒng wèi tài shī zhù guó dòu chì wèi tài fù dà sī kōng li mù wèi tài bǎo qí gōng xiàn wèi dà zhǒng zǎi wèi gōng zhí wèi dà sī tú zhào gōng zhāo wèi dà sī kōng zhù guó xīn wēi wèi dà sī kòu suí dé gōng lù tōng wèi dà sī mǎ
这句话大意是:癸亥,以太傅尉迥为太师, 柱国窦炽为太傅,大司空李穆为太保,齐公宪为大冢宰,卫公直为大司徒,赵公招 为大司空,柱国辛威为大司寇,绥德公陆通为大司马。
zhào yuē rén láo bù zhǐ zé xīng dòng yú tiān zuò shì bù shí zé shí yán yú guó
这句话大意是:诏曰:“人劳不止则星动于 天,作事不时则石言于国。
qǐng xīng zào wú dù zhēng fā bù yǐ
这句话大意是:顷兴造无度,征发不已;。
jiā yǐ pín suì shī lǚ nóng mǔ fèi yè qù qiū zāi huáng nián gǔ bù dēng
这句话大意是:加以频岁师旅,农亩废业,去 秋灾蝗,年谷不登。
zì jīn zhèng tiáo yǐ wài wú wàng zhēng fā
这句话大意是:自今正调以外,无妄征发。
xià sì yuè jiǎ xū yǐ dài gōng dá téng féi yōu bìng wèi zhù guó
这句话大意是:”夏四月甲戌,以代公达、滕肥逌 并为柱国。
jǐ mǎo zhào gōng qīng yǐ xià gè jǔ suǒ zhī
这句话大意是:己卯,诏公卿已下,各举所知。
qiǎn gōng bù dài gōng dá shǐ yú qí
这句话大意是:遣工部、代公达使于齐。
bǐng xū zhào bǎi guān jūn rén shàng fēng shì jí yán dé shī
这句话大意是:丙戌,诏百官 军人上封事,极言得失。
dīng hài zhào duàn sì fāng fēi cháng gòng xiàn
这句话大意是:丁亥,诏断四方非常贡献。
gēng yín zhuī zūn lüè yáng gōng wèi xiào mǐn huáng dì
这句话大意是:庚寅,追尊略阳公为孝闵皇帝。
guǐ sì lì lǔ gōng yūn wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:癸巳,立鲁公赟为皇太子。
dà shè bǎi guān gè jiā fēng jí
这句话大意是:大赦,百官各加封级。
wǔ yuè rén xū yǐ dà hàn jí bǎi guān yú tíng
这句话大意是:五月壬戌,以大旱,集百官于庭。
zhào zhī yuē kàng yáng bù yǔ qǐ zhèn dé bó xíng shǎng guāi zhōng yú
这句话大意是:诏之曰:“亢阳不雨,岂朕德薄,刑赏乖中欤?
jiāng gōng qīng dà chén huò fēi qí rén yú
这句话大意是:将公卿大臣,或非其人欤?
yi jǐn zhí yán wú yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:宜尽直 言,无有所隐。
gōng qīng gè yǐn jiù zì zé qí yè shù yǔ
这句话大意是:”公卿各引咎自责,其夜澍雨。
liù yuè gēng zǐ gǎi zhì sù wèi guān yuán
这句话大意是:六月庚子,改置宿卫官员。
qiū qī yuè xīn chǒu chén rén lái pìn
这句话大意是:秋七月 辛丑,陈人来聘。
jiǔ yuè gēng zǐ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:九月庚子朔,日有蚀之。
gēng shēn fú fēng jué de de yù bēi yǐ xiàn
这句话大意是:庚申,扶风掘地得玉杯以献。
dōng shí yuè gēng wǔ zhào jiāng líng suǒ huò fú lǔ chōng guān kǒu zhě xī miǎn wèi bǎi xìng
这句话大意是:冬十月庚 午,诏江陵所获俘虏充官口者,悉免为百姓。
xīn wèi qiǎn xiǎo jiàng shī yáng xié shǐ yú chén
这句话大意是:辛未,遣小匠师杨勰使于陈。
dà sī mǎ suí dé gōng lù tōng hōng
这句话大意是:大司马、 绥德公陆通薨。
shí yī yuè bǐng wǔ shàng qīn yù liù jūn jiǎng wǔ yú chéng nán
这句话大意是:十一月丙午,上亲御六军,讲武于城南。
gēng xū xíng xìng qiāng qiáo jí jīng chéng dōng zhū dōu dū yǐ shàng bān cì gè yǒu chà
这句话大意是:庚戌,行幸羌桥,集京城 东诸都督以上,颁赐各有差。
yǐ mǎo hái gōng
这句话大意是:乙卯,还宫。
rén xū yǐ dà sī kōng zhào gōng zhāo wèi dà sī mǎ
这句话大意是:壬戌,以大司空、赵公招为大司马。
shí èr yuè rén shēn xíng xìng xié gǔ jí jīng chéng xi zhū dōu dū yǐ shàng bān cì yǒu chà
这句话大意是:十 二月壬申,行幸斜谷,集京城西诸都督以上,颁赐有差。
bǐng xū hái gōng
这句话大意是:丙戌,还宫。
jǐ chǒu dì yù zhèng wǔ diàn qīn lù qiú tú zhì yè ér ba
这句话大意是:己丑,帝御 正武殿,亲录囚徒,至夜而罢。
gēng yín xìng dào huì yuàn yǐ shàng shàn diàn zhuàng lì suì fén zhī
这句话大意是:庚寅,幸道会苑,以上善殿壮丽,遂焚之。
èr nián chūn zhēng yuè xīn chǒu sì nán jiāo
这句话大意是:二年春正月辛丑,祀南郊。
yǐ sì yǐ zhù guó tián hóng wèi dà sī kōng dà jiàng jūn ruò gān fèng wèi zhù guó
这句话大意是:乙巳,以柱国田弘为大司空,大将军若干凤为柱国。
gēng xū fù zhì shuài dū du guān
这句话大意是:庚戌,复置帅都督官。
yǐ mǎo xiǎng tài miào
这句话大意是:乙卯,享太庙。
rùn yuè jǐ sì chén rén lái pìn
这句话大意是:闰月己巳,陈人来聘。
èr yuè jiǎ yín zhào huáng tài zǐ yūn xún fǔ xī tǔ
这句话大意是:二月甲寅,诏皇太子 赟巡抚西土。
rén xū qiǎn sī huì hòu mò chén kǎi shǐ yú qí
这句话大意是:壬戌,遣司会侯莫陈凯使于齐。
shěng yōng zhōu nèi bā jùn bìng rù jīng zhào féng yì fú fēng xián yáng děng jùn
这句话大意是:省雍州内八郡,并入京兆、冯翊、扶 风、咸阳等郡。
sān yuè jǐ mǎo huáng tài zǐ yú qí zhōu huò bái lù èr yǐ xiàn
这句话大意是:三月己卯,皇太子于岐州获白鹿二以献。
zhào dá yuē zài dé bù zài ruì
这句话大意是:诏答曰:“在德不在瑞。
guǐ sì shěng liù fǔ zhū sī zhōng dài fū yǐ xià guān fǔ zhì sì sī yǐ xià dài fū wèi guān zhī zhǎng shàng shì èr zhī
这句话大意是:” 癸巳,省六府诸司中大夫以下官,府置四司,以下大夫为官之长,上士贰之。
xià sì yuè jǐ hài xiǎng tài miào
这句话大意是:夏四 月己亥,享太庙。
bǐng chén zēng gǎi dōng gōng guān yuán
这句话大意是:丙辰,增改东宫官员。
wǔ yuè dīng chǒu yǐ zhù guó hòu mò chén qióng wèi dà zōng bó xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi dà sī kòu shàng yōng gōng lù téng wèi dà sī kōng
这句话大意是:五月丁丑,以柱国侯莫陈琼为大宗伯,荥 阳公司马消难为大司寇,上庸公陆腾为大司空。
liù yuè gēng zǐ shěng liù fǔ yuán wài zhū guān jiē wèi chéng
这句话大意是:六月庚子,省六府员外诸官,皆为 丞。
rén zǐ huáng sūn kàn shēng wén wǔ guān pǔ jiā yī jí dà jiē
这句话大意是:壬子,皇孙衎生,文武官普加一级大阶。
dà xuǎn zhū jūn jiāng shuài
这句话大意是:大选诸军将帅。
bǐng chén dì yù lù qǐn jí zhū jūn jiāng xù yǐ róng shì
这句话大意是:丙辰,帝御路寝,集 诸军将,勖以戎事。
gēng shēn zhào zhū jūn qí jīng jiē huà yǐ měng shòu zhì niǎo zhī xiàng
这句话大意是:庚申,诏诸军旗旌皆画以猛兽鸷鸟之象。
qiū qī yuè jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:秋七月己巳,享太庙。
zì chūn mò bù yǔ zhì yú shì yuè
这句话大意是:自春末不雨,至于是月。
rén shēn jí bǎi liáo yú dà dé diàn dì zé gōng zuì jǐ wèn yǐ shí zhèng dé shī
这句话大意是:壬申,集百僚于大德殿,帝责躬罪己,问以时政得失。
wù zi yǔ
这句话大意是:戊 子,雨。
bā yuè bǐng wǔ gǎi sān fū rén wèi sān fēi
这句话大意是:八月丙午,改三夫人为三妃。
guān zhōng dà huáng
这句话大意是:关中大蝗。
jiǔ yuè yǐ chǒu chén rén lái pìn
这句话大意是:九月乙丑,陈人来聘。
wù yín zhào yuē qīng zhě hūn jià jìng wèi shē mí yǒu sī yi jiā xuān lè shǐ zūn lǐ zhì
这句话大意是:戊寅,诏 曰:“顷者婚嫁,竞为奢靡,有司宜加宣勒,使遵礼制。
dōng shí yuè guǐ mǎo qí rén lái pìn
这句话大意是:”冬十月癸卯,齐人来聘。
jiǎ chén zòu liù dài lè chéng dì yù chóng xìn diàn jí bǎi guān guān zhī
这句话大意是:甲辰,奏六代乐成,帝御崇信殿,集百官观之。
shí yī yuè xīn sì dì qīn shuài liù jūn jiǎng wǔ yú chéng dōng
这句话大意是:十一月辛巳,帝亲帅六军,讲武于 城东。
guǐ wèi jí zhū jūn dōu dū yǐ shàng wǔ shí rén yú dào huì yuàn dà shè dì qīn lín shè táng dà bèi jūn róng
这句话大意是:癸未,集诸军都督以上五十人于道会苑大射,帝亲临射堂,大备军容。
shí èr yuè guǐ sì jí qún guān jí shā mén dào shì děng dì shēng gāo zuò biàn shì sān jiào xiān hòu
这句话大意是:十二 月癸巳,集群官及沙门道士等,帝升高座,辨释三教先后。
yǐ rú jiào wèi xiān dào jiào cì zhī fó jiào wèi hòu
这句话大意是:以儒教为先,道教次之, 佛教为后。
yǐ dà jiàng jūn hè lián dá wèi zhù guó
这句话大意是:以大将军赫连达为柱国。
zhào jūn rén zhī jiān nián duō qí shòu kě bān shòu lǎo zhí shǐ róng zhān yì lǐ
这句话大意是:诏军人之间,年多耆寿,可颁授老职,使荣沾 邑里。
wù wǔ tīng sòng yú zhèng wǔ diàn zì dàn jí yè jì zhī yǐ zhú
这句话大意是:戊午,听讼于正武殿,自旦及夜,继之以烛。
sān nián chūn zhēng yuè rén xū cháo qún chén yú lù mén
这句话大意是:三年春正月壬戌,朝群臣于路门。
cè zhù guó qí gōng xiàn wèi gōng zhí zhào gōng zhāo qiáo gōng jiǎn chén gōng chún yuè gōng shèng dài gōng dá téng gōng yōu bìng jìn jué wèi wáng
这句话大意是:册柱国齐公宪、卫公直、赵公招、谯公俭、 陈公纯、越公盛、代公达、滕公逌并进爵为王。
jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:己巳,享太庙。
gēng wǔ tū jué qiǎn shǐ xiàn mǎ
这句话大意是:庚午,突厥遣使献 马。
guǐ yǒu zhào zì jīn nán nián shí wǔ nǚ nián shí sān yǐ shàng yuán jí guān guǎ suǒ zài yǐ shí jià qǔ wu cóng jié jiǎn
这句话大意是:癸酉,诏自今男年十五,女年十三以上,爰及鳏寡,所在以时嫁娶,务从节俭。
yǐ hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:乙亥,亲耕籍田。
bǐng zǐ chū fú duǎn yī xiǎng èr shí sì jūn dū jiāng yǐ xià shì yǐ jūn lǚ zhī fǎ zòng jiǔ jǐn huan
这句话大意是:丙子,初服短衣,享二十四军督将以下,试以军旅之法,纵酒尽 欢。
zhào yǐ wǎng suì nián gǔ bù dēng lìng gōng sī dào sú fán yǒu zhù jī sù mài zhě jiē zhǔn kǒu tīng liú yǐ wài jǐn tiào
这句话大意是:诏以往岁年谷不登,令公私道俗,凡有贮积粟麦者,皆准口听留,已外尽粜。
èr yuè rén chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月壬辰朔,日有蚀之。
dīng yǒu jì gōng kāng bì gōng xián fēng gōng zhēn sòng gōng shí hàn gōng zàn qín gōng zhì cáo gōng yǔn bìng jìn jué wèi wáng
这句话大意是:丁酉,纪公康、毕公贤、酆公贞、宋公实、汉公赞、秦公 贽、曹公允并进爵为王。
bǐng wǔ lìng liù fǔ gè jǔ xián liáng qīng zhèng zhī shì
这句话大意是:丙午,令六府各举贤良清正之士。
guǐ chǒu zhù guó xǔ gōng yǔ wén shàn yǒu zuì miǎn
这句话大意是:癸丑,柱国、许公宇文 善有罪免。
bǐng chén dà shè
这句话大意是:丙辰,大赦。
sān yuè guǐ yǒu huáng tài hòu chì nú shì bēng
这句话大意是:三月癸酉,皇太后叱奴氏崩。
dì jū yǐ lú zhāo xī gòng yī yì mǐ qún chén biǎo qǐng lèi xún nǎi zhǐ
这句话大意是:帝居倚庐,朝夕共一溢米, 群臣表请,累旬乃止。
zhào huáng tài zǐ yūn zǒng shù zhèng
这句话大意是:诏皇太子赟总庶政。
xià sì yuè yǐ mǎo qí rén lái diào fèng huì zàng
这句话大意是:夏四月乙卯,齐人来吊赗会葬。
dīng sì yǒu xīng bèi yú dōng jǐng
这句话大意是:丁巳, 有星孛于东井。
wǔ yuè gēng shēn zàng wén xuān hòu yú yǒng gù líng dì tǎn xiǎn zhì líng suǒ
这句话大意是:五月庚申,葬文宣后于永固陵,帝袒跣至陵所。
xīn yǒu zhào yuē qí zhǎn zhī qíng jīng jí yí xùn jìn dài yán gé suì wáng sī lǐ
这句话大意是:辛酉,诏曰:“齐 斩之情,经籍彝训,近代沿革,遂亡斯礼。
fú fèng yí lìng jì zàng biàn chú
这句话大意是:伏奉遗令,既葬便除;。
pān mù jǐ yán qíng shí wèi rěn
这句话大意是:攀慕几筵,情实 未忍。
sān nián zhī sàng dá yú tiān zǐ gǔ jīn wú yì zhī dào wáng zhě zhī suǒ cháng xíng
这句话大意是:三年之丧,达于天子,古今无易之道,王者之所常行。
dàn shí yǒu wèi xié bù dé quán zhì
这句话大意是:但时有未谐,不得全 制;。
jūn guó wu zhòng shù yǒu tīng cháo
这句话大意是:军国务重,庶有听朝。
shuāi má zhī jié shān lú zhī lǐ lǜ zūn qián diǎn yǐ shēn wǎng jí
这句话大意是:衰麻之节,苫庐之礼,率遵前典,以申罔极。
bǎi liáo yǐ xià yi zūn yí lìng
这句话大意是:百僚以下, 宜遵遗令。
gōng qīng shàng biǎo gù qǐng fǔ jiù quán zhì guò zàng jí jí
这句话大意是:”公卿上表固请俯就权制,过葬即吉。
dì bù xǔ yǐn gǔ dá zhī
这句话大意是:帝不许,引古答之。
qún chén nǎi zhǐ
这句话大意是:群臣乃止。
yú shì suì shēn sān nián zhī zhì
这句话大意是:于是遂申三年之制。
wǔ fú zhī nèi yì lìng yī lǐ
这句话大意是:五服之内,亦令依礼。
chū zhì tài zǐ jiàn yì yuán sì rén
这句话大意是:初置太子谏议,员四人;。
wén xué shí rén
这句话大意是:文学,十人。
huáng zǐ huáng dì you yuán gè èr rén
这句话大意是:皇子、皇弟友,员各二人;。
xué shì liù rén
这句话大意是:学士,六人。
wù chén zhào gù jìn gōng hù jí zhū zǐ bìng zhuī fù xiān fēng gǎi zàng jiā shì
这句话大意是:戊辰,诏故晋公护及诸子并追复先封,改 葬加谥。
bǐng zǐ chū duàn fú dào èr jiào jīng xiàng xī huǐ ba shā mén dào shì bìng lìng huán sú
这句话大意是:丙子,初断佛、道二教,经像悉毁,罢沙门、道士,并令还俗。
bìng jìn zhū yín sì fēi sì diǎn suǒ zài zhě jǐn chú zhī
这句话大意是:并禁诸淫 祀,非祀典所载者,尽除之。
liù yuè dīng wèi jí zhū jūn jiāng jiào yǐ zhàn zhèn zhī fǎ
这句话大意是:六月丁未,集诸军将,教以战阵之法。
rén zǐ gèng zhù wǔ xíng dà bù qián yǐ yī dāng shí yǔ bù quán qián bìng xíng
这句话大意是:壬子,更铸五 行大布钱,以一当十,与布泉钱并行。
wù wǔ zhào yuē zhì dào hóng shēn hùn chéng wú jì
这句话大意是:戊午,诏曰:“至道弘深,混成无际;。
tǐ bāo kōng yǒu lǐ jí yōu xuán
这句话大意是:体包 空有,理极幽玄。
dàn qí lù jì fēn yuán liú yú yuǎn
这句话大意是:但歧路既分,源流逾远;。
chún lí piáo sàn xíng qì sī guāi
这句话大意是:淳离朴散,形器斯乖。
suì shǐ sān mò bā rú zhū zǐ jiāo jìng
这句话大意是:遂使三墨八儒, 朱紫交竞;。
jiǔ liú qī lüè bì shuō xiāng téng
这句话大意是:九流七略,毕说相腾。
dào yǐn xiǎo chéng qí lái jiù yǐ
现代白话:道隐小成,其来旧了;。
bù yǒu huì guī zhēng qū mǐ xi
这句话大意是:不有会归,争驱靡息。
jīn kě lì tōng dào guān
这句话大意是:今 可立通道观。
shèng zhé wēi yán xiān xián diǎn xùn jīn kē yù zhuàn mì zé xuán wén
这句话大意是:圣哲微言,先贤典训,金科玉篆,秘赜玄文;。
kě yǐ jì yǎng lí yuán fú chéng jiào yì zhě bìng yi hóng chǎn yī yǐ guàn zhī
现代白话:能够济养黎元,扶成教 义者,并宜弘阐,一以贯之。
bǐ fu wán péi lǒu zhě shi sōng dài zhī chóng jué
这句话大意是:俾夫玩培𪣻者识嵩岱之崇崛;。
shǒu qì lì zhě wù bó xiè zhī hóng chéng bù yì kě hu
现代白话:守碛砾者悟渤澥之泓澄, 不是也很可吗。
qiū qī yuè gēng shēn xíng xìng yún yáng gōng
这句话大意是:”秋七月庚申,行幸云阳宫。
yǐ yǒu wèi wáng zhí zài jīng fǎn yù tū rù xiāo zhāng mén
这句话大意是:乙酉,卫王直在京反,欲突入萧章门。
sī wǔ yù chí yùn děng jù shǒu zhí bài dùn zǒu
这句话大意是:司 武尉迟运等拒守,直败,遁走。
wù zǐ chē jià zhì zì yún yáng gōng
这句话大意是:戊子,车驾至自云阳宫。
bā yuè xīn mǎo qín zhí yú jīng zhōu miǎn wèi shù rén
这句话大意是:八月辛卯,禽直于荆州, 免为庶人。
dōng shí yuè bǐng shēn zhào yù zhèng yáng shàng xī shǐ yú chén
这句话大意是:冬十月丙申,诏御正杨尚希使于陈。
gēng zǐ zhào pú zhōu rén zāo jī fá jué zhě lìng xiàng méi chéng yǐ xī jí jīng zhōu guǎn nèi jiù shí
这句话大意是:庚子,诏蒲州人遭饥乏绝者,令向 郿城以西及荆州管内就食。
jiǎ yín xíng xìng pú zhōu
这句话大意是:甲寅,行幸蒲州。
yǐ mǎo qǔ shè pú zhōu jiàn qiú dà bì yǐ xià
这句话大意是:乙卯,曲赦蒲州见囚大辟以下。
bǐng chén xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:丙辰, 行幸同州。
shí yī yuè wù wǔ yú tián qiǎn shǐ xiàn míng mǎ
这句话大意是:十一月戊午,于阗遣使献名马。
jǐ sì dà yuè yú tóng zhōu chéng dōng
这句话大意是:己巳,大阅于同州城东。
jiǎ xū chē jià zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:甲戌,车驾至 自同州。
shí èr yuè wù zǐ dà huì wèi guān jí jūn rén yǐ shàng cì qián bó gè yǒu chà
这句话大意是:十二月戊子,大会卫官及军人以上,赐钱帛各有差。
bǐng shēn gǎi zhū jūn jūn rén bìng míng shì guān
这句话大意是:丙申,改诸军军人并 名侍官。
guǐ mǎo jí zhū jūn jiǎng wǔ yú lín gāo zé
这句话大意是:癸卯,集诸军讲武于临皋泽。
liáng zhōu bǐ nián dì zhèn huài chéng guō dì liè yǒng quán chū
这句话大意是:凉州比年地震,坏城郭,地裂涌泉出。
sì nián chūn zhēng yuè wù chén chū zhì yíng jūn qì jiān
这句话大意是:四年春正月戊辰,初置营军器监。
rén shēn bù kuān dà zhī zhào duō suǒ juān miǎn
这句话大意是:壬申,布宽大之诏,多所蠲免。
èr yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月丙戌朔, 日有蚀之。
xīn mǎo gǎi zhì sù wèi guān yuán
这句话大意是:辛卯,改置宿卫官员。
jǐ yǒu zhù guó guǎng dé gōng li yì yǒu zuì miǎn
这句话大意是:己酉,柱国、广德公李意有罪免。
sān yuè bǐng chén qiǎn xiǎo sī kòu yuán wěi shǐ yú qí
这句话大意是:三月丙辰,遣 小司寇元伟使于齐。
jùn xiàn gè shěng zhǔ bù yī rén
这句话大意是:郡县各省主簿一人。
jiǎ xū yǐ zhù guó zhào wáng zhāo wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:甲戌,以柱国、赵王招为雍州牧。
xià sì yuè jiǎ wǔ zhù guó yàn gōng yú shí yǒu zuì miǎn
这句话大意是:夏四月 甲午,柱国、燕公于实有罪免。
dīng yǒu chū lìng shàng shū zhě bìng wèi biǎo yú huáng tài zǐ yǐ xià chēng qǐ
这句话大意是:丁酉,初令上书者并为表,于皇太子以下称启。
qiū qī yuè jǐ wèi jìn wǔ háng dà bù qián bù dé chū rù guān bù quán qián tīng rù ér bù tīng chū
这句话大意是:秋 七月己未,禁五行大布钱不得出入关,布泉钱听入而不听出。
jiǎ xū chén rén lái pìn
这句话大意是:甲戌,陈人来聘。
bǐng zi zhào dà jiàng jūn yǐ shàng yú dà dé diàn dì qīn yù yǐ fá qí zhī zhǐ
这句话大意是:丙 子,召大将军以上于大德殿,帝亲谕以伐齐之旨。
yán wǎng yǐ zhèng chū quán zǎi wú suǒ cuò huái zì qīn lǎn wàn jī biàn tú dōng tǎo
这句话大意是:言往以政出权宰,无所措怀,自 亲览万机,便图东讨。
è yī fēi shí shàn jiǎ liàn bīng shù nián yǐ lái zhàn bèi shāo zú
这句话大意是:恶衣菲食,缮甲练兵,数年以来,战备稍足。
ér wěi zhǔ hūn nüè zì xíng wú dào fá bào chú luàn sī shí qí shí
这句话大意是:而伪主昏虐, 恣行无道,伐暴除乱,斯实其时。
qún chén xián chēng shàn
这句话大意是:群臣咸称善。
dīng chǒu xià zhào bào qí shì guò è
这句话大意是:丁丑,下诏暴齐氏过恶。
yǐ zhù guó chén wáng chún wèi qián yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:以柱国、 陈王纯为前一军总管,。
xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi qián èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:荥阳公司马消难为前二军总管,。
zhèng gōng dá xī zhèn wèi qián sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:郑公达奚震为前三军总管,。
yuè wáng shèng wèi hòu yī jūn zǒng guǎn
这句话大意是:越王盛为后一军总管,。
zhōu chāng gōng hóu mò chén qióng wèi hòu èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:周昌公侯莫陈琼为后二军总管,。
yuè wáng zhāo wèi hòu sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:越王招为后三军总管,。
qí wáng xiàn shuài zhòng èr wàn qù lí yáng
这句话大意是:齐王 宪帅众二万趣黎阳,。
suí gōng yáng jiān guǎng níng gōng hóu mò chén huí shī sān wàn zì wèi rù hé
这句话大意是:随公杨坚、广宁公侯莫陈回师三万自渭入河,。
zhù guó liáng gōng hóu mò chén ruì shuài zhòng yī wàn shǒu tài háng dào
这句话大意是:柱国、梁公侯莫 陈芮帅众一万守太行道。
shēn guó gōng li mù shuài zhòng sān wàn shǒu hé yáng dào cháng shān gōng yú yì shuài zhòng èr wàn chū chén rǔ
现代白话:申国公李穆帅众三万守河阳道,常山公于翼帅众二万出陈、 你。
rén wǔ shàng qīn shuài liù jūn zhòng liù wàn zhí zhǐ hé yīn
这句话大意是:壬午,上亲帅六军众六万,直指河阴。
bā yuè guǐ mǎo rù qí jìng jìn fá shù cán miáo jià fàn zhě yǐ jūn fǎ cóng shì
这句话大意是:八月癸卯,入齐境,禁伐树残苗稼,犯 者以军法从事。
dīng wèi shàng qīn shuài zhū jūn gōng bá hé yīn dà chéng
这句话大意是:丁未,上亲帅诸军,攻拔河阴大城。
gōng zǐ chéng wèi kè shàng yǒu jí
这句话大意是:攻子城未克,上有疾。
jiǔ yuè xīn yǒu yè bān shī shuǐ jūn fén zhōu ér tuì
这句话大意是:九月辛 酉夜,班师,水军焚舟而退。
qí wáng xiàn yú yì li mù děng suǒ zài kè jié jiàng bá sān shí yú chéng jiē qì ér bù shǒu
这句话大意是:齐王宪、于翼、李穆等所在克捷,降拔三十余城,皆 弃而不守。
wéi yǐ wáng yào chéng yào hài lìng yí tóng sān sī hán zhèng shǒu zhī
这句话大意是:唯以王药城要害,令仪同三司韩正守之。
zhèng xún yǐ chéng jiàng qí
这句话大意是:正寻以城降齐。
wù yín zhì zì dōng fá
这句话大意是:戊寅,至自东 伐。
dōng shí yuè wù zǐ chū zhì shàng zhù guó shàng dà jiàng jūn guān gǎi kāi fǔ yí tóng sān sī wèi kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn yòu zhì shàng kāi fǔ shàng yí tóng guān
这句话大意是:冬十月戊子,初置上柱国、上大将军官,改开府仪同三司为开府仪同大将军, 又置上开府、上仪同官。
rùn yuè yǐ zhù guó qí wáng xiàn shǔ gōng yù chí jiǒng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:闰月,以柱国齐王宪、蜀公尉迟迥为上柱国。
zhào zhū jī jùn gè jǔ xián liáng
这句话大意是:诏诸畿郡各 举贤良。
shí yī yuè jǐ hài gǎi zhì sī nèi guān yuán
这句话大意是:十一月己亥,改置司内官员。
shí èr yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十二月辛亥朔,日有蚀之。
bǐng zǐ chén rén lái pìn
这句话大意是:丙子,陈人来聘。
shì suì qí níng èr zhōu rén jī kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:是岁,岐、宁二州人饥,开仓振恤。
wǔ nián chūn zhēng yuè xīn mǎo xíng xìng hé dōng sōu chuān jí guān zhōng hé dōng zhū jūn xiào liè
这句话大意是:五年春正月辛卯,行幸河东涑川,集关中河东诸军校猎。
jiǎ wǔ hái tóng zhōu
这句话大意是:甲午,还同州。
dīng yǒu zhào fēn qiǎn dà shǐ zhōu shěng sì fāng chá sòng tīng yáo wèn rén xù yǐn
这句话大意是:丁酉, 诏分遣大使,周省四方,察讼听谣,问人恤隐。
fèi bù quán qián
这句话大意是:废布泉钱。
wù shēn chū lìng zhù qián zhě zhì jiǎo cóng zhě yuǎn pèi
这句话大意是:戊申,初令铸钱者至绞, 从者远配。
èr yuè xīn yǒu qiǎn huáng tài zǐ yūn xún fǔ xī tǔ réng tǎo tǔ yù hún
这句话大意是:二月辛酉,遣皇太子赟巡抚西土,仍讨吐谷浑。
sān yuè rén yín chē jià zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:三月壬寅,车驾至自同 州。
wén xuān huáng tài hòu fú zài qī
这句话大意是:文宣皇太后服再期。
wù shēn xiáng
这句话大意是:戊申,祥。
xià liù yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:夏六月戊申朔,日有蚀之。
xīn hài xiǎng tài miào
这句话大意是:辛亥,享太庙。
bǐng chén lì zhōu zǒng guǎn jì wáng kāng yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:丙 辰,利州总管、纪王康有罪,赐死。
qiū qī yuè yǐ wèi jīng shī hàn
这句话大意是:秋七月乙未,京师旱。
bā yuè wù shēn huáng tài zǐ rù tǔ yù hún zhì fú sì chéng ér hái
这句话大意是:八月戊申,皇太子入吐 谷浑,至伏俟城而还。
yǐ chǒu chén rén lái pìn
这句话大意是:乙丑,陈人来聘。
jiǔ yuè dīng chǒu dà jiào yú zhèng wǔ diàn yǐ qí dōng fá
这句话大意是:九月丁丑,大醮于正武殿,以祈东伐。
dōng shí yuè dì fù yù qún chén fá qí
这句话大意是:冬 十月,帝复谕群臣伐齐。
yǐ qù suì shǔ yǒu zhěn jí suì bù dé kè píng bū kòu
这句话大意是:以去岁属有疹疾,遂不得克平逋寇。
yú shí chū jūn hé wài zhí wèi fǔ bèi wèi è qí hóu
这句话大意是:于时出军河外,直为 抚背,未扼其喉。
rán jìn zhōu běn gāo huān suǒ qǐ tǒng shè yào zhòng jīn wǎng gōng zhī bǐ bì lái yuán yán jūn yǐ dài jī zhī bì kè
这句话大意是:然晋州本高欢所起,统摄要重,今往攻之,彼必来援,严军以待, 击之必克。
rán hòu chéng pò zhú zhī shì gǔ xíng ér dōng zú yǐ qióng qí kū xué
这句话大意是:然后乘破竹之势,鼓行而东,足以穷其窟穴。
zhū jiāng duō bù yuàn xíng
这句话大意是:诸将多不愿行。
dì yuē jī zhě shì zhī wēi bù kě shī yǐ
现代白话:帝曰: “机者事之微,不可失了。
jū jūn shì zhě yǐ jūn fǎ cái zhī
这句话大意是:沮军事者,以军法裁之。
jǐ yǒu dì zǒng róng dōng fá yǐ yuè wáng shèng wèi yòu yī jūn zǒng guǎn qǐ gōng liàng wèi yòu èr jūn zǒng guǎn duò gōng yáng jiān wèi yòu sān jūn zǒng guǎn
这句话大意是:”己酉,帝总戎东伐,以越王 盛为右一军总管,杞公亮为右二军总管,隋公杨坚为右三军总管;。
qiáo wáng jiǎn wèi zuǒ yī jūn zǒng guǎn dà jiàng jūn dòu tài wèi zuǒ èr jūn zǒng guǎn guǎng huà gōng qiū chóng wèi zuǒ sān jūn zǒng guǎn qí wáng xiàn chén wáng chún wèi qián jūn
这句话大意是:谯王俭为左一军 总管,大将军窦泰为左二军总管,广化公丘崇为左三军总管,齐王宪、陈王纯为前 军。
guǐ hài
这句话大意是:癸亥,。
dì zhì jìn zhōu
这句话大意是:帝至晋州,。
qiǎn qí wáng xiàn shuài jīng qí èr wàn shǒu què shǔ gǔ
这句话大意是:遣齐王宪帅精骑二万守雀鼠谷,。
chén wáng chún bù qí èr wàn shǒu qiān lǐ jìng
这句话大意是:陈王纯步骑二万守千里径,。
zhèng gōng dá xī zhèn bù qí yī wàn shǒu tǒng jūn chuān
这句话大意是:郑公达奚震步骑一万守统军川,。
dà jiàng jūn hán míng bù bīng wǔ qiān shǒu qí zi lǐng
这句话大意是:大将军韩明步兵五千守齐子岭,。
wū shì gōng yǐn shēng bù qí wǔ qiān shǒu gǔ zhōng zhèn
这句话大意是:乌氏公尹升步骑五 千守鼓钟镇,。
liáng chéng gōng xīn sháo bù qí wǔ qiān shǒu pú jīn guān
这句话大意是:凉城公辛韶步骑五千守蒲津关,。
zhù guó zhào wáng zhāo bù qí yī wàn zì huá gǔ gōng fén zhōu zhū chéng
这句话大意是:柱国赵王招步骑一万自华谷攻汾州诸 城,。
zhù guó yǔ wén shèng bù bīng yī wàn shǒu fén shuǐ guān
这句话大意是:柱国宇文盛步兵一万守汾水关,。
qiǎn nèi shǐ wáng yì jiān liù jūn gōng jìn zhōu chéng
这句话大意是:遣内史王谊监六军攻晋州城。
dì zhūn yú fén qǔ
这句话大意是:帝屯于汾曲。
qí wáng xiàn gōng hóng dòng yǒng ān èr chéng bìng bá zhī
这句话大意是:齐 王宪攻洪洞、永安二城并拔之。
shì yè hóng jiàn yú jìn zhōu chéng shàng shǒu xiàng nán wěi rù zǐ gōng
这句话大意是:是夜,虹见于晋州城上,首向南,尾入紫宫。
dì měi rì zì fén qǔ fù chéng xià qīn dū zhàn
这句话大意是:帝每 日自汾曲赴城下,亲督战。
gēng wǔ qí xíng tái zuǒ chéng hóu zi qīn chū jiàng
这句话大意是:庚午,齐行台左丞侯子钦出降。
rén shēn qí jìn zhōu cì shǐ cuī sōng yè mì shǐ sòng kuǎn shàng kāi fǔ wáng guǐ yīng zhī
这句话大意是:壬申,齐晋州刺史崔嵩 夜密使送款,上开府王轨应之。
wèi míng dēng chéng suì kè jìn zhōu
这句话大意是:未明登城,遂克晋州。
jiǎ xū yǐ shàng kāi fǔ liáng shì yàn wèi jìn zhōu cì shǐ yǐ zhèn zhī
这句话大意是:甲戌,以上开府梁士彦为晋 州刺史以镇之。
shí yī yuè jǐ mǎo qí zhǔ zì bìng zhōu shuài zhòng lái yuán dì yǐ qí bīng xīn jí qiě bì zhī nǎi zhào zhū jūn bān shī
这句话大意是:十一月己卯,齐主自并州帅众来援,帝以其兵新集,且避之,乃诏 诸军班师。
qí zhǔ zhú wéi jìn zhōu
这句话大意是:齐主逐围晋州。
qí wáng xiàn zhūn zhū jūn yú sù shuǐ wèi jìn zhōu shēng yuán
这句话大意是:齐王宪屯诸军于涑水为晋州声援。
hé dōng dì zhèn
这句话大意是:河东地震。
guǐ sì zhì zì dōng fá xiàn fú yú tài miào
这句话大意是:癸巳,至 自东伐,献俘于太庙。
bǐng shēn fàng qí zhū chéng zhèn xiáng rén hái
这句话大意是:丙申,放齐诸城镇降人还。
dīng yǒu dì fā jīng shī
这句话大意是:丁酉,帝发京师。
rén yín dù hé yǔ zhū jūn hé
这句话大意是:壬寅,度河, 与诸军合。
shí èr yuè wù shēn cì jìn zhōu
这句话大意是:十二月戊申,次晋州。
gēng xū dì shuài zhū jūn bā wàn zhì zhèn dōng xī èr shí yú lǐ
这句话大意是:庚戌,帝帅诸军八万,置阵东西二十余里;。
chéng cháng yù mǎ cóng shù rén xún zhèn
这句话大意是:乘常 御马,从数人巡阵。
suǒ zhì zhé hū zhǔ shuài xìng míng yǐ wèi miǎn zhī jiàng shì gǎn jiàn zhī zhī ēn gè sī zì lì
这句话大意是:所至辄呼主帅姓名以慰勉之,将士感见知之恩,各思自厉。
jiāng zhàn yǒu sī qǐng huàn mǎ dì yuē zhèn dú chéng liáng mǎ hé suǒ zhī
这句话大意是:将 战,有司请换马,帝曰:“朕独乘良马何所之?
qí zhǔ yì yú qiàn běi liè zhèn
这句话大意是:”齐主亦于堑北列阵。
shēn hòu qí rén tián qiàn nán yǐn dì dà xǐ lēi zhū jūn jī zhī qí rén biàn tuì
这句话大意是:申后,齐人 填堑南引,帝大喜,勒诸军击之,齐人便退。
qí zhǔ yǔ qí huī xià shù shí qí zǒu hái bīng zhōu
这句话大意是:齐主与其麾下数十骑走还并州。
qí zhòng dà kuì jūn zī jiǎ zhàng shù bǎi lǐ jiān wěi qì shān jī
这句话大意是:齐众 大溃,军资甲仗数百里间委弃山积。
xīn hài dì xìng jìn zhōu réng lǜ zhū jūn zhuī qí zhǔ
这句话大意是:辛亥,帝幸晋州,仍率诸军追齐主。
zhū jiāng gù qǐng hái shī dì yuē zòng dí huàn shēng
这句话大意是:诸将固请 还师,帝曰:“纵敌患生。
qīng děng ruò yí zhèn jiāng dú wǎng
这句话大意是:卿等若疑,朕将独往。
zhū jiāng bù gǎn yán
这句话大意是:”诸将不敢言。
jiǎ yín qí zhǔ qiǎn qí chéng xiàng gāo ā nà gōng shǒu gāo bì dì huī jūn zhí jìn nà gōng wàng fēng tuì sàn
这句话大意是:甲寅,齐主遣其 丞相高阿那肱守高壁,帝麾军直进,那肱望风退散。
bǐng chén shī cì jiè xiū qí jiāng hán jiàn yè jǔ chéng jiàng yǐ wéi shàng zhù guó fēng xún guó gōng
这句话大意是:丙辰,师次介休,齐将韩建业 举城降,以为上柱国,封郇国公。
dīng sì dà jūn cì bīng zhōu
这句话大意是:丁巳,大军次并州。
qí zhǔ liú qí cóng xiōng ān dé wáng yán zōng shǒu bīng zhōu zì jiāng qīng jì zǒu yè
这句话大意是:齐主留其从兄安德王延宗守 并州,自将轻骑走邺。
shì rì zhào qí wáng gōng yǐ xià shì yǐ nì shùn zhī dào yú shì qí jiàng shuài jiàng zhě xiāng jì
这句话大意是:是日,诏齐王公以下,示以逆顺之道,于是齐将帅降者相继。
wù wǔ gāo yán zōng jiàn jí wěi wèi gǎi nián yuē dé chāng
这句话大意是:戊午,高延宗僭即伪位,改年曰德昌。
jǐ wèi jūn cì bīng zhōu
这句话大意是:己未,军次并州。
dì shuài zhū jūn hé zhàn qí rén tuì dì suì běi rù chéng dōng mén zhū jūn rào chéng zhì zhèn
这句话大意是:帝帅诸军合战,齐人退, 帝遂北入城东门,诸军绕城置阵。
zhì yè yán zōng shuài qí zhòng pái zhèn ér qián chéng zhōng jūn què rén xiāng rǒu jiàn dà wéi yán zōng suǒ bài
这句话大意是:至夜,延宗帅其众排阵而前,城中军却,人相蹂 践,大为延宗所败。
qí rén yù bì mén yǐ kǔn xià jī shī fēi bù dé hé dì cóng shù qí qí qū wēi xiǎn jǐn dé chū mén
这句话大意是:齐人欲闭门,以阃下积尸,扉不得阖,帝从数骑,崎岖危险, 仅得出门。
zhì míng shuài zhū jūn gèng zhàn dà pò zhī qín yán zōng bīng zhōu píng
这句话大意是:至明,帅诸军更战,大破之,禽延宗,并州平。
rén xū zhào yuē
这句话大意是:壬戌,诏曰:。
xī tiān yàn shuǐ yùn lóng zhàn yú yě liǎng jīng pǐ gé sì jì yú zī
这句话大意是:昔天厌水运,龙战于野,两京否隔,四纪于兹。
zhèn chuí gǒng yán láng jūn lín yǔ xiàn
这句话大意是:朕垂拱岩廊,君临宇县;。
xiāng bīn rén yú hǎi nèi hùn chu gōng yú tiān xià
这句话大意是:相邠 人于海内,混楚弓于天下。
yī wù shī suǒ yǒu ruò tuī gōu
这句话大意是:一物失所,有若推沟。
fāng yù dé suí wèi fú yì zhēng bù huì
这句话大意是:方欲德绥未服,义征不𬤝。
wěi zhǔ gāo wěi fàng mìng yàn qí dài màn diǎn xíng chù rǎo tiān jì
这句话大意是:伪主 高纬,放命燕、齐,怠慢典刑,俶扰天纪。
jiā yǐ bèi huì nù lín qì xìn wàng yì
这句话大意是:加以背惠怒邻,弃信忘义。
zhèn yìng tiān cóng wù fá zuì diào rén
这句话大意是:朕应天从物, 伐罪吊人;。
yī gǔ ér dàng píng yáng zài jǔ ér cuī qiáng dí
这句话大意是:一鼓而荡平阳,再举而摧强敌。
wěi shǔ wáng gōng xiāng jì dào zuǒ
这句话大意是:伪署王公,相继道左。
gāo wěi zhì qióng shù qū táo cuàn cǎo jiān
这句话大意是:高纬智穷数屈, 逃窜草间。
wěi ān dé wáng gāo yán zōng rǎo rǎng zhī jiān suì qiè míng hào yǔ wěi qí chāng wáng mò duō lóu jìng xiǎn děng shōu hé yú jìn bèi chéng jiè yī
这句话大意是:伪安德王高延宗,扰攘之间,遂窃名号,与伪齐昌王莫多娄敬显等,收 合余烬,背城借一。
wáng wēi jì zhèn yú kuì niǎo lí
这句话大意是:王威既振,鱼溃鸟离;。
pò zhú gèng nán jiàn líng fēi yì
这句话大意是:破竹更难,建瓴非易。
yán zōng zhòng sàn jīn jiǎ jūn mén
这句话大意是:延宗众散,衿甲 军门。
gēn běn jì qīng zhī yè zì yǔn
这句话大意是:根本既倾,枝叶自陨。
yōu qīng hǎi dài zhé jiǎn ér lái
这句话大意是:幽青海岱,折简而来;。
jì běi hé nán chuán xí kě dìng
这句话大意是:冀北河南,传檄可定。
bā hóng gòng guàn liù hé tóng fēng
这句话大意是:八纮共 贯,六合同风。
fāng dāng yǎn bó líng tái xiū niú táo sāi wú jiāng zhī qìng fēi dú zài yǔ
这句话大意是:方当偃伯灵台,休牛桃塞,无疆之庆,非独在予。
hàn huáng yuē fǎ chú qí gǒu zhèng jī wáng qīng diǎn xíng bǐ xīn bāng
这句话大意是:汉皇约法,除其 苟政,姬王轻典,刑彼新邦。
sī qín huì zé bèi zhī shuài tǔ
这句话大意是:思覃惠泽,被之率土;。
xīn jí chén shù jiē cóng dàng dí
这句话大意是:新集臣庶,皆从荡涤。
kě dà shè tiān xià
这句话大意是:可大赦 天下。
gāo wěi jí wáng gōng yǐ xià ruò shì rán guī shùn xián xǔ zì xīn
这句话大意是:高纬及王公以下,若释然归顺,咸许自新。
zhū wáng rù wěi cháo yì cóng kuān yòu
这句话大意是:诸亡入伪朝,亦从宽宥。
guān róng cì xù yī lì wú shī
这句话大意是:官荣次 序,依例无失。
qí zhì wěi lìng jí yi xuē chú
这句话大意是:齐制伪令,即宜削除。
zōu lǔ jìn shēn yōu bìng qí shì yī jiè kě chēng bìng yi quán lù
这句话大意是:邹、鲁搢绅,幽、并骑士,一介可称,并宜 铨录。
bǐng yín chū qí gōng zhōng jīn yín bǎo qì zhū yù lì fú jí gōng nǚ èr qiān rén bān cì jiàng shì
这句话大意是:丙寅,出齐宫中金银宝器珠玉丽服及宫女二千人,班赐将士。
yǐ zhù guó zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng qǐ gōng liàng liáng gōng hóu mò chén ruì yōng gōng wáng qiān běi píng gōng kòu shào zhèng gōng dá xī zhèn bìng wéi shàng zhù guó fēng qí wáng xiàn zǐ ān chéng jùn gōng zhì wèi hé jiān wáng
这句话大意是:以柱国赵王招、 陈王纯、越王盛、杞公亮、梁公侯莫陈芮、庸公王谦、北平公寇绍、郑公达奚震并 为上柱国,封齐王宪子安城郡公质为河间王。
zhū yǒu gōng zhě fēng shòu gè yǒu chà
这句话大意是:诸有功者封授各有差。
guǐ yǒu dì shuài liù jūn qù yè
这句话大意是:癸酉,帝帅六 军趣邺。
liù nián chūn zhēng yuè yǐ hài qí zhǔ chuán wèi yú qí tài zǐ héng gǎi nián yuē chéng guāng zì hào tài shàng huáng
这句话大意是:六年春正月乙亥,齐主传位于其太子恒,改年曰承光,自号太上皇。
rén chén dì zhì yè
这句话大意是:壬辰,帝 至邺。
guǐ sì shuài zhū jūn wéi zhī qí rén jù shǒu zhū jūn fèn jī dà pò zhī suì píng
这句话大意是:癸巳,帅诸军围之,齐人拒守,诸军奋击,大破之,遂平。
qí zhǔ xiān sòng qí mǔ jí qī zǐ yú qīng zhōu jí chéng xiàn shuài shù shí qí zǒu qīng zhōu qiǎn dà jiàng jūn wèi qín zhuī zhī
这句话大意是:齐主先送其母及 妻子于青州,及城陷,帅数十骑走青州,遣大将军尉勤追之。
shì zhàn yě yú zhèn huò qí qí chāng wáng mò duō lóu jìng xiǎn dì shù zhī yuē rǔ yǒu sǐ zuì sān qián cóng bīng zhōu zǒu yè qì mǔ xié qī qiè shì bù xiào
现代白话:是战也,于阵获其齐 昌王莫多娄敬显,帝数之曰:“你有死罪三:前从并州走邺,弃母携妻妾,是不孝;。
wài wèi wěi zhǔ lù lì nèi shí tōng qǐ yú zhèn shì bù zhōng
这句话大意是:外为伪主戮力,内实通启于朕,是不忠;。
sòng kuǎn zhī hòu yóu chí liǎng duān shì bù xìn
这句话大意是:送款之后,犹持两端,是不信。
rú cǐ yòng huái bù sǐ hé dài
这句话大意是:如此用怀, 不死何待。
suì zhǎn zhī
这句话大意是:”遂斩之。
shì rì xī fāng yǒu shēng rú léi
这句话大意是:是日,西方有声如雷。
jiǎ wǔ dì rù yè chéng
这句话大意是:甲午,帝入邺城。
zhào qù nián dà shè bān xuān wèi jí zhī chù jiē cóng shè lì
这句话大意是:诏去年大赦班宣未 及之处,皆从赦例。
jǐ hài zhào yuē jìn zhōu dà zhèn zhì yè shēn yǔn zhàn chǎng zhě qí zi jí shòu fù běn guān
这句话大意是:己亥,诏曰:“晋州大阵至邺,身殒战场者,其子即授父本官。
wèi qín qín qí zhǔ jí qí tài zǐ héng yú qīng zhōu
这句话大意是:” 尉勤禽齐主及其太子恒于青州。
gēng zǐ zhào yuē wěi qí zhī mò jiān nìng shàn quán làn fá yín xíng dòng guà luó wǎng
这句话大意是:庚子,诏曰:“伪齐之末,奸佞擅权,滥罚淫刑, 动挂罗网。
wěi yòu chéng xiàng xián yáng wáng gù hú lǜ míng yuè wěi dài zhōng tè jìn kāi fǔ gù cuī jì shū děng qī rén huò gōng gāo huò zuì huò zhí yán jiàn zhū
这句话大意是:伪右丞相咸阳王故斛律明月、伪待中特进开府故崔季舒等七人,或功高 获罪,或直言见诛。
zhèn bīng yǐ yì dòng jiǎn chú xiōng bào biǎo lǘ fēng mù shì qiè xià chē
这句话大意是:朕兵以义动,翦除凶暴,表闾封墓,事切下车。
yi zhuī zèng shì bìng jiā biǎn cuò
这句话大意是:宜追赠谥,并 加窆措。
qí jiàn zài zǐ sūn gè suí yìn xù lù
这句话大意是:其见在子孙,各随荫叙录。
jiā kǒu tián zhái méi guān zhě bìng hái zhī
这句话大意是:家口田宅没官者,并还之。
xīn chǒu zhào wěi qí dōng shān nán yuán jí sān tái bìng huǐ chè
这句话大意是:”辛丑,诏伪齐东 山、南园及三台,并毁撤。
wǎ mù zhū wù fán rù yòng zhě jǐn cì bǎi xìng
这句话大意是:瓦木诸物凡入用者,尽赐百姓。
shān yuán zhī tián gè huán běn zhǔ
这句话大意是:山园之田,各还本主。
èr yuè bǐng wǔ lùn dìng zhū jūn xūn zhì jiǔ yú qí tài jí diàn huì jūn shì yǐ shàng bān cì yǒu chà
这句话大意是:二月丙午,论定诸军勋,置酒于齐太极殿,会军士以上,班赐有差。
dīng wèi qí zhǔ zhì dì jiàng zì zuò jiē jiàn yǐ bīn zhǔ lǐ
这句话大意是:丁未,齐主至, 帝降自阼阶,见以宾主礼。
qí rèn chéng wáng jiē zài jì zhōu yōng bīng wèi xià qiǎn shàng zhù guó qí wáng xiàn yǔ zhù guó duò gōng yáng jiān tǎo píng zhī
这句话大意是:齐任城王湝在冀州,拥兵未下,遣上柱国、齐王宪与柱 国、隋公杨坚讨平之。
qí fàn yáng wáng gāo shào yì pàn rù tū jué
这句话大意是:齐范阳王高绍义叛入突厥。
qí zhū xíng tāi zhōu zhèn xī jiàng guān dōng píng
这句话大意是:齐诸行台州镇悉降,关东平。
hé zhōu wǔ shí wǔ jùn yī bǎi liù shí èr xiàn sān bǎi bā shí wǔ hù sān bǎi sān shí wàn èr qiān wǔ bǎi bā shí bā kǒu èr qiān wàn liù qiān bā bǎi bā shí liù
这句话大意是:合 州五十五,郡一百六十二,县三百八十五,户三百三十万二千五百八十八,口二千 万六千八百八十六。
nǎi yú hé yáng jí yōu qīng nán yǎn yù xú běi shuò dìng zhōu zhì guān guǎn fǔ
这句话大意是:乃于河阳及幽、青、南兖、豫、徐、北朔、定州置官管府。
xiāng bìng èr zǒng guǎn gè zhì guān jí liù fǔ guān
这句话大意是:相、 并二总管,各置官及六府官。
guǐ chǒu zhào zì wěi wǔ píng sān nián yǐ lái hé nán zhū zhōu rén wěi qí pò lüè wèi nú bì zhě bù wèn gōng sī bìng fàng miǎn zhī
这句话大意是:癸丑,诏自伪武平三年以来,河南诸州人,伪齐破掠 为奴婢者,不问公私,并放免之。
qí zhù zài huái nán zhě yì jí tīng hái
这句话大意是:其住在淮南者,亦即听还;。
yuàn zhù huái běi zhě kě suí biàn ān zhì
这句话大意是:愿住淮北者,可随便 安置。
lóng jí gū lǎo bù néng zì cún zhě suǒ zài jīn xù
这句话大意是:癃疾孤老不能自存者,所在矜恤。
yǐ mǎo chē jià fā zì yè
这句话大意是:乙卯,车驾发自邺。
sān yuè rén wǔ zhào shān dōng zhū zhōu gè jǔ shì
这句话大意是:三月壬午,诏山东诸 州各举士。
xià sì yuè yǐ sì zhì zì dōng fá
这句话大意是:夏四月乙巳,至自东伐。
liè qí zhǔ yú qián qí wáng gōng děng bìng cóng chē yú jīng qí jí qì wù yǐ cì chén yú qí hòu
这句话大意是:列齐主于前,其王公等并从,车舆旌旗及器物 以次陈于其后。
dà jià bù liù jūn bèi kǎi lè xiàn fú yú tài miào
这句话大意是:大驾布六军,备凯乐,献俘于太庙。
jīng yì guān zhě jiē chēng wàn suì
这句话大意是:京邑观者,皆称万岁。
wù shēn fēng qí zhǔ wèi wēn guó gōng
这句话大意是:戊申, 封齐主为温国公。
gēng xū dà huì qún chén jí zhū fān kè yú lù qǐn
这句话大意是:庚戌,大会群臣及诸蕃客于路寝。
yǐ mǎo fèi pú shǎn jīng níng sì zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:乙卯,废蒲、陕、泾、宁四州 总管。
jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:己巳,享太庙。
zhào fēn qiǎn shǐ rén xún fāng fǔ wèi guān fēng xǐng sú
这句话大意是:诏分遣使人,巡方抚慰,观风省俗。
wǔ yuè dīng chǒu yǐ zhù guó qiáo wáng jiǎn wèi dà zhǒng zǎi
这句话大意是:五月丁丑,以柱国、谯 王俭为大冢宰。
gēng chén yǐ shàng zhù guó qǐ gōng liàng wèi dà sī tú zhèng gōng dá xī zhèn wèi dà zōng bó liáng gōng hóu mò chén ruì wèi dà sī mǎ zhù guó yīng gōng dú gū yǒng yè wèi dà sī kòu yún gōng wéi xiào kuān wèi dà sī kōng
这句话大意是:庚辰,以上柱国、杞公亮为大司徒,郑公达奚震为大宗伯,梁公侯 莫陈芮为大司马,柱国、应公独孤永业为大司寇,郧公韦孝宽为大司空。
xīn sì dà jiào yú zhèng wǔ diàn yǐ bào gōng
这句话大意是:辛巳,大 醮于正武殿,以报功。
jǐ chǒu sì fāng qiū
这句话大意是:己丑,祀方丘。
zhào yuē wǎng zhě zhǒng chén zhuān rèn zhì dù yǒu wéi zhèng diàn bié qǐn shì qióng zhuàng lì
这句话大意是:诏曰:“往者,冢臣专任,制度有违,正殿 别寝,事穷壮丽。
fēi zhí diāo qiáng jùn yǔ shēn jiè qián wáng
这句话大意是:非直雕墙峻宇,深戒前王;。
ér dì gòu hóng chǎng yǒu yú qīng miào
这句话大意是:而缔构弘敞,有逾清庙;。
bù guǐ bù wù hé yǐ shì hòu
现代白话:不轨不物, 凭什么示后。
jiān dōng xià chū píng rén wèi jiàn dé
这句话大意是:兼东夏初平,人未见德;。
shuài xiān hǎi nèi yi zì zhèn shǐ
这句话大意是:率先海内,宜自朕始。
qí lù qǐn huì yì chóng xìn hán rén yún hé sī qí zhū diàn děng nóng xì zhī shí xī kě huǐ chè
这句话大意是:其路寝、会义、崇信、 含仁、云和、思齐诸殿等,农隙之时,悉可毁撤。
diāo zhuó zhī wù bìng cì pín rén
这句话大意是:雕斫之物,并赐贫人。
shàn zào zhī yi wu cóng bēi pǔ
这句话大意是:缮造之宜, 务从卑朴。
wù xū zhào yuē jīng shī gōng diàn yǐ cóng chè huǐ
这句话大意是:”戊戌,诏曰:“京师宫殿,已从撤毁;。
bìng yè èr suǒ huá chǐ guò dù chéng fù zuò zhī fēi wǒ qǐ róng yīn ér fú gé
这句话大意是:并、邺二所,华侈过度,诚复 作之非我,岂容因而弗革。
zhū táng diàn zhuàng lì bìng yi chú dàng
这句话大意是:诸堂殿壮丽,并宜除荡;。
méng yǔ zá wù fēn cì qióng rén
这句话大意是:甍宇杂物,分赐穷人。
sān nóng zhī xì bié jiàn yíng gòu zhǐ bì fēng yǔ wu zài bēi xiá
这句话大意是:三农之 隙,别渐营构,止蔽风雨,务在卑狭。
gēng zǐ chén rén lái pìn
这句话大意是:”庚子,陈人来聘。
shì yuè qīng chéng mén wú gù zì bēng
这句话大意是:是月,青城门无故自崩。
liù yuè xīn hài yù zhèng wǔ diàn lù qiú tú
这句话大意是:六月辛亥,御正武殿录囚徒。
jiǎ zǐ dōng xún
这句话大意是:甲子,东巡。
dīng mǎo zhào yuē zì jīn bù dé qǔ mǔ tóng xìng yǐ wéi qī qiè
这句话大意是:丁卯,诏曰:“自今不得娶母同姓以为 妻妾。
qiū qī yuè bǐng xū xíng xìng luò zhōu
这句话大意是:”秋七月丙戌,行幸洛州。
jǐ chǒu zhào shān dōng zhū zhōu jǔ yǒu cái wàng zhě fù xíng zài suǒ gòng lùn zhèng shì dé shī
这句话大意是:己丑,诏山东诸州,举有才望者赴行在所,共论 政事得失。
bā yuè rén yín yì quán héng dù liàng bān yú tiān xià
这句话大意是:八月壬寅,议权衡度量,颁于天下。
qí bù yī xīn shì zhě xī zhuī tíng zhī
这句话大意是:其不依新式者,悉追停之。
zhào yuē yǐ xíng zhǐ xíng yǐ qīng dài zhòng zuì bù jí sì jiē yǒu dìng kē
这句话大意是:诏曰: “以刑止刑,以轻代重,罪不及嗣,皆有定科。
zá yì zhī tú dú yì cháng xiàn yī cóng zuì pèi bǎi dài bù miǎn
这句话大意是:杂役之徒,独异常宪,一从罪配, 百代不免。
fá jì wú qióng xíng hé yǐ cuò
现代白话:罚既无穷,刑凭什么措?
fán zhū zá hù xī fàng wèi bǎi xìng
这句话大意是:凡诸杂户,悉放为百姓。
pèi zá zhī kē yīn zhī yǒng xuē
这句话大意是:配杂之科,因之永削。
jiǎ zǐ zhèng zhōu xiàn jiǔ wěi hú pí ròu xiāo jǐn gǔ tǐ yóu jù
这句话大意是:” 甲子,郑州献九尾狐,皮肉销尽,骨体犹具。
dì yuē ruì yìng zhī lái bì zhāo yǒu dé
这句话大意是:帝曰:“瑞应之来,必昭有德。
ruò shǐ wǔ pǐn shí xù zhōu hǎi hé píng jiā shi xiào cí nǎi néng zhì cǐ
这句话大意是:若使 五品时序,州海和平,家识孝慈,乃能致此。
jīn wú qí shí kǒng fēi shí lù
这句话大意是:今无其时,恐非实录。
nǎi lìng fén zhī
这句话大意是:”乃令焚之。
jiǔ yuè rén shēn yǐ zhù guó shān gōng dòu chì shēn gōng li mù wéi shàng zhù guó
这句话大意是:九月壬申,以柱国邓公窦炽、申公李穆为上柱国。
wù yín chū lìng shù rén yǐ shàng fēi cháo jì zhī fú wéi de yī chóu mián chóu sī bù yuán líng shā juàn xiāo gé bù děng jiǔ zhǒng
这句话大意是:戊寅,初令庶人以上,非朝祭之 服,唯得衣绸、绵绸、丝布、圆绫、纱、绢、绡、葛、布等九种。
rén chén zhào dōng tǔ zhū zhōu rú shēng míng yī jīng yǐ shàng bìng jǔ sòng zhōu jùn yǐ lǐ fā qiǎn
这句话大意是:壬辰,诏东土诸 州儒生,明一经以上,并举送,州郡以礼发遣。
dōng shí yuè wù shēn xíng xìng yè gōng
这句话大意是:冬十月戊申,行幸邺宫。
wù wǔ gǎi zàng dé huáng dì yú jì zhōu dì fú sī kū yú tài jí diàn bǎi guān sù fú kū
这句话大意是:戊午,改 葬德皇帝于冀州,帝服缌,哭于太极殿,百官素服哭。
shì yuè zhū wēn gōng gāo wěi
这句话大意是:是月,诛温公高纬。
shí yī yuè rén shēn fēng huáng zǐ chōng wéi dào wáng duì wèi cài wáng
这句话大意是:十一月 壬申,封皇子充为道王,兑为蔡王。
guǐ yǒu chén jiāng wú míng chè qīn lǚ liáng xú zhōu zǒng guǎn liáng shì yàn yǔ zhàn bù lì tuì shǒu xú zhōu
这句话大意是:癸酉,陈将吴明彻侵吕梁,徐州总管梁士彦与 战不利,退守徐州。
qiǎn shàng dà jiàng jūn tán gōng wáng guǐ tǎo zhī
这句话大意是:遣上大将军、郯公王轨讨之。
shì yuè jī hú fǎn qiǎn qí wáng xiàn tǎo píng zhī
这句话大意是:是月,稽胡反,遣齐王宪讨平之。
zhào zì yǒng xī sān nián qī yuè yǐ lái shí yuè yǐ qián dōng tǔ rén bèi chāo zài huà nèi wèi nú bì zhě
这句话大意是:诏自永熙三年七月以来,十月以前,东土人被钞在化内为奴婢者;。
jí píng jiāng líng rì liáng rén méi wèi nú bì zhě bìng miǎn tóng rén wu
这句话大意是:及平江陵日,良 人没为奴婢者,并免同人伍。
zhào yuē zhèng wèi yú zhōng yǒu shèng tōng diǎn zhì wén xiāng gé sǔn yì bù tóng
这句话大意是:诏曰:“正位于中,有圣通典,质文相革,损益不同。
wǔ dì zé sì xīng zhī xiàng sān wáng zhì liù gōng zhī shù
这句话大意是:五帝则四星之象,三王制六宫之数。
liú cáo yǐ xiáng děng liè mí fán xuǎn zé piān yú shēng líng mìng zhì fāng yú shù zhí jiāo fáng dān dì yǒu zhòng rú yún běn yóu shì yù zhī qíng fēi guān fēng huà zhī yì
这句话大意是:刘、曹已降,等列弥繁,选择偏于生灵,命秩 方于庶职,椒房丹地,有众如云,本由嗜欲之情,非关风化之义。
zhèn yùn dāng jiāo jì sī fù gǔ shǐ hóng zàn hòu tíng shì cóng jiǎn yuē
这句话大意是:朕运当浇季,思 复古始,弘赞后庭,事从简约。
kě zhì fēi èr rén shì fù sān rén yù qī sān rén
这句话大意是:可置妃二人,世妇三人,御妻三人。
zì cí yǐ wài yi xī jiǎn shěng
这句话大意是:自兹以外,宜 悉减省。
jǐ hài huì rì yǒu shí zhī
这句话大意是:”己亥晦,日有蚀之。
chū xíng xíng shū yào zhì
这句话大意是:初行《刑书要制》。
chí zhàng qún qiáng dào yī shū yǐ shàng bù chí zhàng qún qiáng dào wǔ shū yǐ shàng jiān lín zhǔ zhǎng zì dào èr shí shū yǐ shàng xiǎo dào jí zhà qǐng guān wù sān shí shū yǐ shàng zhèng cháng yǐn wǔ hù jí shí dīng yǐ shàng yǐn dì sān qǐng yǐ shàng jiē zhì sǐ
这句话大意是:持杖群强盗一疋以上,不持杖 群强盗五疋以上,监临主掌自盗二十疋以上,小盗及诈请官物三十疋以上,正长隐 五户及十丁以上、隐地三顷以上,皆至死。
xíng shū suǒ bù zài zhě zì yī lǜ kē
这句话大意是:《刑书》所不载者,自依律科。
shí èr yuè běi yíng zhōu cì shǐ gāo bǎo níng jù zhōu fǎn
这句话大意是:十二月, 北营州刺史高宝宁据州反。
gēng shēn xíng xìng bīng zhōu gōng
这句话大意是:庚申,行幸并州宫。
yí bìng zhōu jūn rén sì wàn hù yú guān zhōng
这句话大意是:移并州军人四万户于关中。
wù chén fèi bīng zhōu gōng jí liù fǔ
这句话大意是:戊辰, 废并州宫及六府。
shì suì tǔ yù hún bǎi jì bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,吐谷浑、百济并遣使朝贡。
xuān zhèng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ yǒu tǔ yù hún wěi zhào wáng tā lóu zhūn lái jiàng
这句话大意是:宣政元年春正月癸酉,吐谷浑伪赵王他娄屯来降。
rén wǔ xíng xìng yè gōng
这句话大意是:壬午,行幸邺宫。
xīn mǎo xìng huái zhōu
这句话大意是:辛卯,幸 怀州。
guǐ sì xìng luò zhōu
这句话大意是:癸巳,幸洛州。
zhào yú huái zhōu zhì gōng
这句话大意是:诏于怀州置宫。
èr yuè jiǎ chén zhù guó dà zhǒng zǎi qiáo wáng jiǎn hōng
这句话大意是:二月甲辰,柱国、大冢宰、谯王俭薨。
dīng sì chē jià zhì zì dōng xún
这句话大意是:丁巳, 车驾至自东巡。
yǐ chǒu yǐ shàng zhù guó yuè wáng shèng wèi dà zhǒng zǎi chén wáng chún wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:乙丑,以上柱国、越王盛为大冢宰,陈王纯为雍州牧。
sān yuè wù chén yú pú zhōu zhì gōng fèi tóng zhōu jí cháng chūn èr gōng
这句话大意是:三月戊辰, 于蒲州置宫,废同州及长春二宫。
rén shēn tū jué qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:壬申,突厥遣使朝贡。
jiǎ xū chū fú cháng guān yǐ zào shā wèi zhī jiā zān ér bù shī yīng dǎo qí zhì ruò jīn zhī zhé jiǎo jīn yě
这句话大意是:甲戌,初服常冠,以皂纱 为之,加簪而不施缨导,其制若今之折角巾也。
shàng dà jiàng jūn wáng guǐ pò chén shī yú lǚ liáng qín qí jiāng wú míng chè děng fú zhǎn sān wàn yú rén
这句话大意是:上大将军王轨破陈师于吕梁,禽其 将吴明彻等,俘斩三万余人。
dīng hài zhào zhù guó dòu lú níng zhēng jiāng nán wǔ líng nán píng děng jùn suǒ yǒu shì shù wéi rén nú bì zhě xī yī jiāng líng fàng miǎn
这句话大意是:丁亥,诏柱国豆卢宁征江南武陵、南平等郡所有士庶 为人奴婢者,悉依江陵放免。
rén chén gǎi yuán
这句话大意是:壬辰,改元。
xià sì yuè rén zǐ chū lìng zāo fù mǔ sàng zhě tīng zhōng zhì
这句话大意是:夏四月壬子,初令遭父母丧者,听终制。
gēng shēn tū jué rù kòu yōu zhōu
这句话大意是:庚申,突厥入寇幽州。
wǔ yuè jǐ chǒu dì zǒng róng běi fá qiǎn zhù guó yuán gōng jī yuàn dōng píng gōng yǔ wén shén jǔ děng wǔ dào jù rù
这句话大意是:五月己丑,帝总戎北伐,遣柱国原公姬愿、东平公宇文神举 等五道俱入。
fā guān zhōng gōng sī mǎ lǘ xī cóng jūn
这句话大意是:发关中公私马驴悉从军。
guǐ sì dì bù yù zhǐ yú yún yáng gōng
这句话大意是:癸巳,帝不豫,止于云阳宫。
bǐng shēn zhào tíng zhū jūn
这句话大意是:丙申,诏停诸 军。
liù yuè dīng yǒu dì jí shèn hái jīng
这句话大意是:六月丁酉,帝疾甚,还京。
qí yè bēng yú shèng yú shí nián sān shí liù
这句话大意是:其夜崩于乘舆,时年三十六。
yí zhào yuē
这句话大意是:遗诏曰:。
rén xiào xíng tiān dì bǐng zhì wǔ cháng
这句话大意是:人肖形天地,禀质五常;。
xiū duǎn zhī qī mò fēi mìng yě
这句话大意是:修短之期,莫非命也。
zhèn jūn lín yǔ xiàn shí yǒu jiǔ nián wèi néng shǐ bǎi xìng ān lè xíng cuò bù yòng
这句话大意是:朕君临宇县,十有九年,未能 使百姓安乐,刑措不用。
wèi dàn qiú yī fēn xiāo wàng qǐn
这句话大意是:未旦求衣,分宵忘寝。
xī wèi shì jiāng jì hǎi nèi fēn bēng
这句话大意是:昔魏室将季,海内分崩;。
tài zǔ fú wēi yì qīng zhào kāi wáng yè
这句话大意是:太祖扶危 翼倾,肇开王业。
yàn zhào zhēn wú yòu qiè míng hào
这句话大意是:燕、赵榛芜,又窃名号。
zhèn shàng shù xiān zhì xià shùn rén xīn suì yǔ wáng gōng jiàng shuài gòng píng dōng xià
这句话大意是:朕上述先志,下顺人心,遂与王公将帅, 共平东夏。
suī fù yāo fēn dàng dìng ér rén láo wèi kāng měi yī niàn rú cǐ ruò lín bīng gǔ
这句话大意是:虽复妖氛荡定,而人劳未康,每一念如此,若临冰谷。
jiāng yù bāo jǔ liù hé hùn tóng wén guǐ
这句话大意是:将欲包举六合, 混同文轨。
jīn gòu jí dà jiàn lì qì shāo wēi yǒu zhì bù shēn yǐ cǐ tàn xī
这句话大意是:今遘疾大渐,力气稍微,有志不申,以此叹息。
tiān xià shì zhòng wàn jī bù yì
这句话大意是:天下事重,万机不易;。
wáng gōng yǐ xià yuán jí shù liáo yi fǔ dǎo tài zǐ fù zhèn yí yì
这句话大意是:王公以下,爰及庶寮,宜辅导太子,副朕遗意;。
lìng shàng bù fù tài zǔ xià wú shī wéi chén
这句话大意是:令上不负太祖,下无失为臣。
zhèn suī míng mù jiǔ quán wú suǒ fù hèn
这句话大意是:朕虽 瞑目九泉,无所复恨。
zhèn píng shēng jū chǔ měi cún fěi bó
这句话大意是:朕平生居处,每存菲薄;。
fēi zhí yǐ xun zǐ sūn yì nǎi běn xīn suǒ hǎo
这句话大意是:非直以训子孙,亦乃本心所好。
sàng shì zī yòng xū shǐ jiǎn ér hé lǐ
这句话大意是:丧 事资用,须使俭而合礼。
mù ér bù fén zì gǔ tōng diǎn
这句话大意是:墓而不坟,自古通典。
suí jí jí zàng zàng qì gōng chú
这句话大意是:随吉即葬,葬讫公除。
sì fāng shì shù gè sān rì kū
这句话大意是:四方士庶, 各三日哭。
fēi pín yǐ xià wú zi zhě xī fàng hái jiā
这句话大意是:妃嫔以下无子者,悉放还家。
shì yuē wǔ huáng dì miào chēng gāo zǔ
这句话大意是:谥曰武皇帝,庙称高祖。
jǐ wèi zàng yú xiào líng
这句话大意是:己未,葬于孝陵。
dì chén yì yǒu zhì móu chū yǐ jìn gōng hù zhuān quán cháng zì huì jī rén mò cè qí shēn qiǎn
这句话大意是:帝沉毅有智谋,初以晋公护专权, 常自晦迹,人莫测其深浅。
jí zhū hù zhī hòu shǐ qīn wàn jī kè jǐ lì jīng tīng lǎn bù dài
这句话大意是:及诛护之后,始亲万机,克己励精,听览不怠。
yòng fǎ yán zhěng duō suǒ zuì shā
这句话大意是:用法严 整,多所罪杀。
hào lìng kěn cè wéi zhǔ yì yú zhèng
这句话大意是:号令恳恻,唯属意于政。
qún xià wèi fú mò bù sù rán
这句话大意是:群下畏服,莫不肃然。
xìng jì míng chá shǎo yú ēn huì
这句话大意是:性既明察,少于恩 惠;。
fán bù huái lì xíng jiē yù yú yuè gǔ rén
这句话大意是:凡布怀立行,皆欲逾越古人。
shēn yī bù páo qǐn bù bèi wú jīn bǎo zhī shì
这句话大意是:身衣布袍,寝布被,无金宝之饰。
zhū gōng diàn huá qǐ zhě jiē chè huǐ zhī gǎi wéi tǔ jiē shù chǐ bù shī lú gǒng
这句话大意是:诸宫殿华绮者, 皆撤毁之,改为土阶数尺,不施栌栱。
qí diāo wén kè lòu jǐn xiù zuǎn zǔ yī jiē jìn duàn
这句话大意是:其雕文刻镂,锦绣纂组,一皆禁断。
hòu gōng pín yù bù guò shí yú rén
这句话大意是:后宫嫔 御,不过十余人。
láo qiān jiē xià zì qiáng bù xī
这句话大意是:劳谦接下,自强不息。
yǐ hǎi nèi wèi kāng ruì qíng jiào xí zhì yú xiào bīng yuè wǔ bù xíng shān gǔ lǚ shè qín kǔ jiē rén suǒ bù kān
这句话大意是:以海内未康,锐情教习,至于校兵阅武, 步行山谷,履涉勤苦,皆人所不堪。
píng qí zhī yì jiàn jūn shì yǒu xiǎn xíng zhě dì qīn tuō xuē yǐ cì zhī
这句话大意是:平齐之役,见军士有跣行者,帝亲脱靴以赐之。
měi yàn huì jiàng shì bì zì zhí bēi quàn jiǔ huò shǒu fù cì wù
这句话大意是:每晏会将士,必自执杯劝酒,或手付赐物。
zhì yú zhēng fá zhī chù gōng zài háng zhèn
这句话大意是:至于征伐之处,躬在行阵。
xìng yòu guǒ jué néng duàn dà shì gù néng de shì zú sǐ lì yǐ ruò zhì qiáng
这句话大意是:性又果决, 能断大事,故能得士卒死力,以弱制强。
pò qí zhī hòu suì yù qióng bīng jí wǔ
这句话大意是:破齐之后,遂欲穷兵极武。
píng tū jué dìng jiāng nán yī èr nián jiān bì shǐ tiān xià yī tǒng cǐ qí zhì yě
这句话大意是:平突厥、定江 南,一二年间,必使天下一统,此其志也。
xuān huáng dì huì yūn zì qián bó wǔ dì zhǎng zǐ yě
这句话大意是:宣皇帝讳赟,字干伯,武帝长子也。
mǔ yuē li tài hòu
这句话大意是:母曰李太后。
wǔ chéng yuán nián shēng yú tóng zhōu
这句话大意是:武成元年,生于同州。
bǎo dìng yuán nián wǔ yuè bǐng wǔ fēng lǔ guó gōng
这句话大意是:保定 元年五月丙午,封鲁国公。
jiàn dé yuán nián sì yuè guǐ sì wǔ dì qīn gào miào guān yú zuò jiē lì wèi huáng tài zi
这句话大意是:建德元年四月癸巳,武帝亲告庙,冠于阼阶,立为皇太 子。
èr nián zhào huáng tài zǐ xún fǔ xī tǔ
这句话大意是:二年,诏皇太子巡抚西土。
wén xuān hòu bēng wǔ dì liàng àn zhào tài zǐ zǒng cháo zhèng wǔ xún ér ba
这句话大意是:文宣后崩,武帝谅暗,诏太子总朝政,五旬而罢。
wǔ dì měi xún xìng sì fāng tài zǐ cháng liú jiān guó
这句话大意是:武帝每巡幸四方,太子常留监国。
wǔ nián èr yuè yòu zhào tài zǐ xún xī tǔ yīn tǎo tǔ yù hún
这句话大意是:五年二月,又诏太子巡西土,因讨吐谷浑。
xuān zhèng yuán nián liù yuè dīng yǒu wǔ dì bēng wù xū tài zǐ jí huáng dì wèi
这句话大意是:宣政元年六月丁酉,武帝崩,戊戌,太子即皇帝位。
zūn huáng hòu yuē huáng tài hòu
这句话大意是:尊皇后曰皇太后。
jiǎ zǐ zhū shàng zhù guó qí wáng xiàn
这句话大意是:甲子, 诛上柱国、齐王宪。
rùn yuè yǐ hài zhào shān dōng liú rén xīn fù yè jí tū jué qīn lüè jiā kǒu pò wáng bù néng cún jì zhě gěi fù yī nián
这句话大意是:闰月乙亥,诏山东流人新复业,及突厥侵掠家口破亡不能存济 者,给复一年。
lì fēi yáng shì wèi huáng hòu
这句话大意是:立妃杨氏为皇后。
xīn sì yǐ shàng zhù guó zhào wáng zhāo wèi tài shī chén wáng chún wèi tài fù zhù guó dài wáng dá téng wáng yōu lú gōng yù chí yùn xuē gōng zhǎng sūn lǎn bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:辛巳,以上柱国、赵王招为太师,陈王纯为太傅, 柱国、代王达、滕王逌、卢公尉迟运、薛公长孙览并为上柱国。
shì yuè yōu zhōu lú chāng qī jù fàn yáng fǎn zhào zhù guó dōng píng gōng yǔ wén shén jǔ tǎo píng zhī
这句话大意是:是月,幽州卢昌期 据范阳反,诏柱国、东平公宇文神举讨平之。
qiū qī yuè yǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:秋七月乙巳,享太庙。
bǐng wǔ sì yuán qiū
这句话大意是:丙午,祀圆丘。
wù shēn sì fāng zé
这句话大意是:戊申,祀方泽。
gēng xū yǐ xiǎo zōng bó qí gōng hú sī zhēng wèi dà zōng bó
这句话大意是:庚戌,以小宗伯、岐公斛斯征为大宗伯。
rén xū yǐ nán yǎn zhōu zǒng guǎn duò gōng yáng jiān wéi shàng zhù guó dà sī mǎ
这句话大意是:壬戌,以南兖州总管、隋 公杨坚为上柱国、大司马。
guǐ hài zūn suǒ shēng lǐ shì wèi dì tài hòu
这句话大意是:癸亥,尊所生李氏为帝太后。
bā yuè bǐng yín xī yuè yú xi jiāo
这句话大意是:八月丙寅,夕月于西郊。
cháng ān wàn nián èr xiàn rén jū jīng chéng zhě gěi fù sān nián
这句话大意是:长安、万年二县人居京城者,给复三年。
rén shēn xìng tóng zhōu
这句话大意是:壬申,幸同州。
qiǎn dà shǐ xún chá zhū zhōu
这句话大意是:遣大使‘巡察诸州。
zhì jiǔ tiáo xuān xià zhōu jùn
这句话大意是:制九 条,宣下州郡。
qí mǔ zú jué fú wài zhě tīng hūn
这句话大意是:其母族绝服外者,听婚。
yǐ shàng zhù guó xuē gōng zhǎng sūn lǎn wèi dà sī tú zhù guó yáng gōng wáng yì wèi dà sī kōng
这句话大意是:以上柱国、薛公长孙览为大司徒,柱国、 杨公王谊为大司空。
bǐng xū yǐ zhù guó yǒng chāng gōng chūn wèi dà sī kòu
这句话大意是:丙戌,以柱国、永昌公椿为大司寇。
jiǔ yuè dīng yǒu yǐ zhù guó yǔ wén shèng zhāng yè gōng wáng jié fú hǎn gōng xīn wēi yún guó gōng wéi xiào kuān bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:九月丁酉,以柱国宇文盛、 张掖公王杰、枹罕公辛威、郧国公韦孝宽并为上柱国。
gēng xū fēng huáng dì yuán wèi jīng wáng
这句话大意是:庚戌,封皇弟元为荆王。
zhào zhū yīng bài zhě jiē yǐ sān bài chéng lǐ
这句话大意是:诏 诸应拜者,皆以三拜成礼。
dōng shí yuè guǐ yǒu zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:冬十月癸酉,至自同州。
wù zǐ bǎi jì qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:戊子,百济遣使朝贡。
shí yī yuè jǐ hài jiǎng wǔ yú dào huì yuàn dì qīn huàn jiǎ
这句话大意是:十一月 己亥,讲武于道会苑,帝亲擐甲。
shì yuè tū jué fàn biān wéi jiǔ quán shā lüě lì shì
这句话大意是:是月,突厥犯边,围酒泉,杀掠吏士。
shí èr yuè jiǎ zi yǐ zhù guó bì wáng xián wèi dà sī kōng
这句话大意是:十二月甲 子,以柱国、毕王贤为大司空。
jǐ chǒu yǐ shàng zhù guó hé yáng zǒng guǎn téng wáng yōu wéi xíng jūn yuán shuài fá chén
这句话大意是:己丑,以上柱国、河阳总管、滕王逌为行军元帅, 伐陈。
miǎn jīng shī jiàn tú bìng lìng cóng jūn
这句话大意是:免京师见徒,并令从军。
dà xiàng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ chǒu shòu cháo yú lù mén dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo qún chén jiē fú hàn wèi yì guān
这句话大意是:大象元年春正月乙丑,受朝于路门,帝服通天冠、绛纱袍,群臣皆服汉魏衣冠。
dà shè gǎi yuán wèi dà chéng
这句话大意是:大赦,改元为大成。
chū zhì sì fǔ guān yǐ dà zhǒng zǎi yuè wáng shèng wèi dà qián yí shǔ gōng yù chí jiǒng wèi dà yòu bì shēn gōng li mù wèi dà zuǒ fǔ dà sī mǎ duò gōng yáng jiān wèi dà hòu chéng
这句话大意是:初置四辅官,以大冢宰、越王盛为大前疑,蜀公尉迟迥为大右 弼,申公李穆为大左辅,大司马隋公杨坚为大后丞。
guǐ mǎo fēng huáng zǐ yǎn wèi lǔ wáng
这句话大意是:癸卯,封皇子衍为鲁王。
jiǎ chén dōng xún
这句话大意是:甲辰, 东巡。
bǐng wǔ yǐ zhù guó cháng shān gōng yú yì wèi dà sī tú
这句话大意是:丙午,以柱国、常山公于翼为大司徒。
xīn hài yǐ zhù guó xǔ gōng yǔ wén shàn wèi dà zōng bó
这句话大意是:辛亥,以柱国、许公宇文善为大宗伯。
wù wǔ xíng xìng luò yáng
这句话大意是:戊午,行幸洛阳。
lì lǔ wáng yǎn wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:立鲁王衍为皇太子。
èr yuè guǐ hài zhào yuē hé luò zhī de jiù chēng cháo shì zì wèi shì shī yù chéng què wèi xū
这句话大意是:二月癸亥,诏曰:“河、洛之地,旧称朝市, 自魏氏失驭,城阙为墟。
wǒ tài zǔ shòu mìng fēng gǎo yǒu huái guāng zhái
这句话大意是:我太祖受命酆、镐,有怀光宅;。
gāo zǔ wǎng xún dōng xià bù zhèng cǐ gōng
这句话大意是:高祖往巡东夏,布政此宫。
zhèn yǐ miǎo shēn zhī chéng bǎo yùn suī shù jī yù xiū zhī zhì gǎn wàng yàn yì zhī xīn
这句话大意是:朕以眇身,祗承宝运,虽庶几聿修之志,敢忘燕翼之心。
yī zuó zhu bi jīn yōng bèi cháng yóu lǎn
这句话大意是:一昨驻跸金墉,备尝游览。
bǎi wáng zhì dù jī zhǐ shàng cún
这句话大意是:百王制度,基址尚存。
jīn ruò yīn xún wèi gōng yì lì
这句话大意是:今若因循,为功易立。
yi mìng bāng shì xiū fù jiù dū
这句话大意是:宜命邦事,修复旧都。
shē jiǎn qǔ wén zhì zhī jiān gōng yì yī zǐ lái zhī yì
这句话大意是:奢俭取文质之 间,功役依子来之义。
běi zhān hé nèi zhǐ chǐ fēi yáo qián zhào jīng yíng jīn yi tíng bà
这句话大意是:北瞻河内,咫尺非遥,前诏经营,今宜停罢。
yú shì fā shān dōng zhū zhōu bīng zēng yī yuè gōng wèi sì shí wǔ rì yì qǐ luò yáng gōng
这句话大意是:”于是发山东 诸州兵,增一月功为四十五日役,起洛阳宫。
cháng yì sì wàn rén yǐ qì yàn jià
这句话大意是:常役四万人,以迄晏驾。
bìng yí xiāng zhōu liù fǔ yú luò yáng chēng dōng jīng liù fǔ
这句话大意是:并移相州六 府于洛阳,称东京六府。
shā zhù guó xú zhōu zǒng guǎn tán gōng wáng guǐ
这句话大意是:杀柱国、徐州总管、郯公王轨。
tíng nán tǎo zhū jūn
这句话大意是:停南讨诸军。
yǐ zhào wáng zhāo nǚ wèi qiān jīn gōng zhǔ jià yú tū jué
这句话大意是:以赵王招女 为千金公主,嫁于突厥。
yǐ hài xíng xìng yè
这句话大意是:乙亥,行幸邺。
bǐng zǐ chū lìng zǒng guǎn cì shǐ xíng bīng zhě jiā chí jié yú xī ba zhī
这句话大意是:丙子,初令总管、刺史行兵者加持节,余 悉罢之。
xīn sì zhào chuán wèi yú huáng tài zǐ yǎn
这句话大意是:辛巳,诏传位于皇太子衍。
dà shè gǎi yuán dà chéng wèi dà xiàng
这句话大意是:大赦,改元,大成为大象。
dì yú shì zì chēng tiān yuán huáng dì suǒ jū chēng tiān tāi miǎn èr shí yǒu sì liú chē fú qí gǔ jiē yǐ èr shí sì wèi jié
这句话大意是:帝于是自称天元皇 帝,所居称天台,冕二十有四旒,车服旗鼓皆以二十四为节。
nèi shǐ yù zhèng jiē zhì shàng dà fu
这句话大意是:内史、御正皆置上大 夫。
huáng dì yǎn chēng zhèng yáng gōng
这句话大意是:皇帝衍称正阳宫。
zhì nà yán yù zhèng zhū wèi děng guān jiē zhǔn tiān tāi
这句话大意是:置纳言、御正、诸卫等官,皆准天台。
zūn huáng tài hòu wèi tiān yuán huáng tài hòu
这句话大意是:尊皇太后为天元皇太 后。
guǐ wèi rì chū jiāng rù shí qí zhōng bìng yǒu wū sè dà rú jī luǎn jīng sì rì nǎi miè
这句话大意是:癸未,日出、将入时,其中并有乌色,大如鸡卵,经四日乃灭。
wù zǐ yǐ dà qián yí yuè wáng shèng wèi tài fù dà yòu bì shǔ gōng wèi jiǒng wèi dà qián yí dài wáng dá wèi dà yòu bì
这句话大意是:戊子,以大前 疑、越王盛为太傅,大右弼、蜀公尉迥为大前疑,代王达为大右弼。
xīn mǎo zhào xǐ yè chéng shí jīng yú luò yáng
这句话大意是:辛卯,诏徙邺 城石经于洛阳。
yòu zhào luò yáng fán shì yuán qiān hù bìng tīng hái luò zhōu
这句话大意是:又诏洛阳凡是元迁户,并听还洛州。
cǐ wài yù wǎng zhě tīng zhī
这句话大意是:此外欲往者,听之。
hé yáng yōu xiāng yù bó qīng xú qī zǒng guǎn shòu dōng jīng liù fǔ chǔ fèn
这句话大意是:河阳、幽、 相、豫、亳、青、徐七总管受东京六府处分。
sān yuè gēng shēn chē jià zhì zì dōng xún dà chén jūn wǔ qīn huàn jiǎ zhòu rù zì qīng mén
这句话大意是:三月庚申,车驾至自东巡,大陈军伍, 亲擐甲胄,入自青门。
huáng dì yǎn bèi fǎ jià cóng bǎi guān yíng yú qīng mén wài
这句话大意是:皇帝衍备法驾从,百官迎于青门外。
shì shí zhòu yǔ yí wèi shī róng
这句话大意是:是时骤雨,仪卫失容。
xīn yǒu fēng zhào wáng zhāo dì èr zi guàn wèi yǒng kāng xiàn wáng
这句话大意是:辛酉,封赵王招第二子贯为永康县王。
xià sì yuè rén xū shuò yǒu sī zòu yán rì shí bù shì shì
这句话大意是:夏四月壬戌朔,有司奏言日蚀,不视事。
guò shí bù shí nǎi lín xuān
这句话大意是:过 时不蚀,乃临轩。
lì fēi zhū shì wèi tiān yuán dì hòu
这句话大意是:立妃朱氏为天元帝后。
guǐ hài yǐ zhù guó bì wáng xián wéi shàng zhù guó
这句话大意是:癸亥,以柱国、毕王贤为上柱国。
jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:己巳, 享太庙。
rén wǔ dà jiào yú zhèng wǔ diàn
这句话大意是:壬午,大醮于正武殿。
wǔ yuè xīn hài yǐ luò zhōu xiāng guó jùn wèi zhào guó qí zhōu jǐ nán jùn wèi chén guó fēng zhōu wǔ dāng ān fù èr jùn wèi yuè guó lù zhōu shàng dǎng jùn wèi dài guó jīng zhōu xīn yě jùn wèi téng guó yì gè yī wàn hù
这句话大意是:五月辛亥,以洛州襄国郡为赵国,齐州济南郡为陈 国,丰州武当、安富二郡为越国,潞州上党郡为代国,荆州新野郡为滕国,邑各一 万户。
lìng zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng dài wáng dá téng wáng yōu bìng zhī guó
这句话大意是:令赵王招、陈王纯、越王盛、代王达、滕王逌并之国。
shì yuè qiǎn shǐ jiǎn shì jīng chéng jí zhū zhōu shì shù nǚ chōng xuǎn hòu gōng
这句话大意是:是月,遣使简视京城 及诸州士庶女,充选后宫。
tū jué kòu bīng zhōu
这句话大意是:突厥寇并州。
liù yuè xián yáng yǒu chí shuǐ biàn wéi xuè
这句话大意是:六月,咸阳有池水变为血。
zhēng shān dōng zhū zhōu rén xiū cháng chéng
这句话大意是:征山东诸州人 修长城。
qiū qī yuè gēng yín yǐ dà sī kōng bì wáng xián wèi yōng zhōu mù dà hòu chéng duò gōng yáng jiān wèi dà qián yí zhù guó xíng yáng gōng sī mǎ xiāo nán wéi dà hòu chéng
这句话大意是:秋七月庚寅,以大司空、毕王贤为雍州牧,大后丞、隋公杨坚为大前疑, 柱国、荥阳公司马消难为大后丞。
bǐng shēn nà dà hòu chéng sī mǎ xiāo nán nǚ wèi zhèng yáng gōng huáng hòu
这句话大意是:丙申,纳大后丞司马消难女为正阳宫皇后。
jǐ yǒu zūn dì tài hòu lǐ shì wèi tiān huáng tài hòu
这句话大意是:己酉, 尊帝太后李氏为天皇太后。
rén zǐ gǎi tiān yuán dì hòu zhū shì wèi tiān huáng hòu lì fēi yuán shì wèi tiān yòu huáng hòu fēi chén shì wèi tiān zuǒ huáng hòu
这句话大意是:壬子,改天元帝后朱氏为天皇后,立妃元氏为天右皇后, 妃陈氏为天左皇后。
bā yuè gēng shēn xìng tóng zhōu
这句话大意是:八月庚申,幸同州。
rén shēn hái gōng
这句话大意是:壬申,还宫。
jiǎ xū yǐ tiān zuǒ huáng hòu fù dà jiàng jūn chén shān tí tiān yòu huáng hòu fù kāi fǔ yuán shèng bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:甲戌,以天左皇后父大将军 陈山提、天右皇后父开府元晟并为上柱国。
chū wǔ dì zuò xíng shū yào zhì yòng fǎ yán zhòng
这句话大意是:初,武帝作《刑书要制》,用法严重。
jí dì jí wèi kǒng wù qíng wèi fù chú zhī
这句话大意是:及帝即位,恐物情未附,除之。
zhì shì wèi xíng jīng shèng zhì qí fǎ shēn kè dà jiào yú zhèng wǔ diàn gào tiān ér xíng yān
现代白话:至是,为《刑经圣制》,其法深刻,大醮于正武殿, 告天而行呢。
rén wǔ yǐ shàng zhù guó yōng zhōu mù bì wáng xián wèi tài shī shàng zhù guó xún gōng hán jiàn yè wèi dà zuǒ fǔ
这句话大意是:壬午,以上柱国、雍州牧毕王贤为太师,上柱国、郇公韩建业为大左 辅。
shì yuè suǒ zài yǐ qún dòu gè sì wǔ chǐ sǐ zhě shí bā jiǔ
这句话大意是:是月,所在蚁群斗,各四五尺,死者十八九。
jiǔ yuè jǐ mǎo yǐ fēng wáng zhēn wèi dà zhǒng zǎi
这句话大意是:九月己卯,以酆王贞为大冢宰。
shàng zhù guó yún gōng wéi xiào kuān wéi xíng jūn yuán shuài lǜ xíng jūn zǒng guǎn qǐ gōng liàng chéng gōng liáng shì yàn fá chén
这句话大意是:上柱国、郧公韦孝宽为行军元帅,率行军总管杞公亮、郕公梁士彦伐陈。
qiǎn yù zhèng dù guǒ shǐ yú chén
这句话大意是:遣御正杜 果使于陈。
dōng shí yuè rén xū xìng dào huì yuàn dà jiào yǐ gāo zǔ wǔ huáng dì pèi jiào
这句话大意是:冬十月壬戌,幸道会苑,大醮,以高祖武皇帝配醮。
chū fù fú xiàng jí tiān zūn xiàng dì yǔ èr xiàng jù nán zuò
这句话大意是:初复佛象及天尊象, 帝与二象俱南坐。
dà chén zá xì lìng jīng chéng shì shù zòng guān
这句话大意是:大陈杂戏,令京城士庶纵观。
shì yuè xiāng zhōu rén duàn dé jǔ móu fǎn fú zhū
这句话大意是:是月,相州人段德举谋反,伏诛。
shí yī yuè yǐ wèi yè xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:十一月乙未夜,行幸同州。
rén yín hái gōng
这句话大意是:壬寅,还宫。
dīng sì chū zhù yǒng tōng wàn guó qián yǐ yī dāng qiān yǔ wǔ xíng dà bù bìng xíng
这句话大意是:丁巳,初铸永通万国钱,以一当千,与五 行大布并行。
shì yuè wéi xiào kuān bá shòu yáng qǐ guó gōng liàng bá huáng chéng liáng shì yàn bá guǎng líng
这句话大意是:是月,韦孝宽拔寿阳,杞国公亮拔黄城,梁士彦拔广陵。
chén rén tuì zǒu yú shì jiāng běi jǐn píng
这句话大意是:陈人退走, 于是江北尽平。
shí èr yuè wù wǔ yǐ zāi yì lǚ jiàn dì yù lù qǐn jiàn bǎi guān
这句话大意是:十二月戊午,以灾异屡见,帝御路寝,见百官。
zhào yuē zhèn yǐ guǎ dé jūn lín qū yǔ
这句话大意是:诏曰:“朕以寡德, 君临区宇。
shǐ yú qiū jì jí cǐ xuán dōng yōu yōu yīn qín lǚ yí shēn jiè
这句话大意是:始于秋季,及此玄冬,幽忧殷勤,屡贻深戒。
zhì yǒu jīn rù nán dòu mù fàn xuān yuán
这句话大意是:至有金入南斗,木犯轩辕;。
yíng huò gàn fáng yòu yǔ tǔ hé
这句话大意是:荧惑干房,又与土合;。
liú xīng zhào yè dōng nán ér xià
这句话大意是:流星照夜,东南而下。
rán zé nán dòu zhǔ yú jué lù xuān yuán wèi yú hòu gōng fáng yuē míng táng bù zhèng suǒ yě
这句话大意是:然则南斗主于爵禄,轩辕为于后宫, 房曰明堂,布政所也。
huǒ tǔ zé yōu niè zhī zhào liú xīng nǎi bīng xiōng zhī yàn
这句话大意是:火、土则忧孽之兆,流星乃兵凶之验。
qǐ qí gōng rén shī xù nǚ yè shàng xíng zhèng shì guāi fāng yōu huàn jiāng zhì hé qí zhāo zhù ruò sī zhī shén
这句话大意是:岂其宫人失序,女谒 尚行,政事乖方,忧患将至,何其昭著,若斯之甚。
jiāng bì zhèng qǐn zhāi jū kè niàn
这句话大意是:将避正寝,斋居克念;。
è yī jiǎn shàn qù shì chè xuán
这句话大意是:恶衣减 膳,去饰彻悬;。
pī bù huì zhī chéng kāi zhí yán zhī lù
这句话大意是:披不讳之诚,开直言之路。
yù shǐ xíng bù làn jí shǎng fú yú děng xuǎn jǔ yǐ cái gōng wéi xiū dé
这句话大意是:欲使刑不滥及,赏弗逾等,选举以才, 宫闱修德。
yi xuān zhū nèi wài zhù jǐn bì xié
这句话大意是:宜宣诸内外,庶尽弼谐;。
yǔn yè rén xīn yòng xiāo tiān qiǎn
这句话大意是:允叶人心,用消天谴。
yú shì shě zhàng wèi wǎng tiān xìng gōng
这句话大意是:”于是舍仗卫,往天兴 宫。
bǎi guān shàng biǎo quàn fù qǐn shàn xǔ zhī
这句话大意是:百官上表,劝复寝膳,许之。
jiǎ zǐ hái gōng yù zhèng wǔ diàn
这句话大意是:甲子,还宫,御正武殿。
jí bǎi guān jí gōng rén nèi wài mìng fù dà liè jì lè
这句话大意是:集百官及宫人、内外命 妇,大列妓乐;。
yòu zòng hú rén qǐ hán yòng shuǐ jiāo wò yǐ wéi xì yuè
这句话大意是:又纵胡人乞寒,用水浇沃以为戏乐。
yǐ chǒu xíng xìng luò yáng
这句话大意是:乙丑,行幸洛阳。
dì qīn yù yì mǎ rì xíng sān bǎi lǐ
这句话大意是:帝亲御驿马, 日行三百里。
sì huáng hòu jí wén wǔ shì wèi shù bǎi rén bìng chéng yì yǐ cóng
这句话大意是:四皇后及文武侍卫数百人,并乘驿以从。
lìng sì hòu fāng jià qí qū huò yǒu xiān hòu biàn jiā qiǎn zé
这句话大意是:令四后方驾齐驱,或有先后, 便加谴责。
rén mǎ dùn pú xiāng zhǔ yú dào
这句话大意是:人马顿仆,相属于道。
jǐ mǎo hái gōng
这句话大意是:己卯,还宫。
èr nián chūn zhēng yuè dīng hài dì shòu cháo yú dào huì yuàn
这句话大意是:二年春正月丁亥,帝受朝于道会苑。
guǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:癸巳,享太庙。
yǐ sì zào èr yǐ huà rì yuè xiàng yǐ zhì zuǒ yòu
这句话大意是:乙巳,造二扆,画日月象 以置左右。
wù shēn yǔ xuě
这句话大意是:戊申,雨雪。
xuě zhǐ yòu yǔ xì huáng tǔ yí shí nǎi xi
这句话大意是:雪止又雨细黄土,移时乃息。
yǐ mǎo zhào jiāng yòu zhū zhōu xīn fù rén gěi fù èr shí nián
这句话大意是:乙卯,诏江右诸州新附人, 给复二十年。
chū shuì rù shì zhě rén yī qián
这句话大意是:初税入市者,人一钱。
èr yuè dīng sì dì xìng lù mén xué xíng shì diàn lǐ
这句话大意是:二月丁巳,帝幸路门学,行释奠礼。
wù wǔ tū jué qiǎn shǐ xiàn fāng wù qiě nì qiān jīn gōng zhǔ
这句话大意是:戊午,突 厥遣使献方物,且逆千金公主。
yǐ chǒu gǎi zhì zhào wèi tiān zhì chì wèi tiān chì
这句话大意是:乙丑,改制诏为天制,敕为天敕。
zūn tiān yuán huáng tài hòu wèi tiān yuán shàng huáng tài hòu tiān huáng tài hòu lǐ shì yuē tiān yuán shèng huáng tài hòu
这句话大意是:尊天元皇太后为 天元上皇太后,天皇太后李氏曰天元圣皇太后。
guǐ wèi lì tiān yuán huáng hòu yáng shì wèi tiān yuán tài huáng hòu tiān huáng hòu zhū shì wèi tiān dà huáng hòu tiān yòu huáng hòu yuán shì wèi tiān yòu tài huáng hòu tiān zuǒ huáng hòu chén shì wèi tiān zuǒ dà huáng hòu zhèng yáng gōng huáng hòu zhí chēng huáng hòu
这句话大意是:癸未,立天元皇后杨氏为天元大皇 后,天皇后朱氏为天大皇后,天右皇后元氏为天右大皇后,天左皇后陈氏为天左大 皇后,正阳宫皇后直称皇后。
shì yuè luò yáng yǒu tū qiū niǎo jí xīn tài jí diàn qián xíng zhōu yǒu hēi lóng jiàn yǔ chì lóng dòu yú biàn shuǐ cè hēi lóng sǐ
这句话大意是:是月,洛阳有秃鹙鸟集新太极殿前,荥州有黑龙见, 与赤龙斗于汴水侧,黑龙死。
sān yuè dīng hài cì bǎi guān jí bǎi xìng dà pú
这句话大意是:三月丁亥,赐百官及百姓大酺。
zhào jìn fēng kǒng zǐ wèi zōu guó gōng yì shù zhǔn jiù bìng lì hòu chéng xí bié yú jīng shī zhì miào yǐ shí jì xiǎng
这句话大意是:诏进封孔子为邹国公, 邑数准旧,并立后承袭,别于京师置庙,以时祭享。
wù zǐ xíng jūn zǒng guǎn qǐ gōng liàng jǔ bīng fǎn xíng jūn yuán shuài wéi xiào kuān huò ér shā zhī
这句话大意是:戊子,行军总管、杞公亮举兵 反,行军元帅韦孝宽获而杀之。
xīn mǎo xíng xìng tóng zhōu
这句话大意是:辛卯,行幸同州。
zēng hòu zhèng qián qū shì dào wèi sān bǎi liù shí zhòng zì yìng mén zhì chì àn zé shù shí lǐ jiān fān qí xiāng bì gǔ yuè jù zuò
这句话大意是:增候正,前驱式道,为三百六十 重,自应门至赤岸泽,数十里间,幡旗相蔽,鼓乐俱作。
yòu lìng wǔ bēn chí sà mǎ shàng chēng jǐng bì yǐ zhì tóng zhōu
这句话大意是:又令武贲持钑马上,称警 跸,以至同州。
yǐ wèi gǎi tóng zhōu gōng wèi tiān chéng gōng
这句话大意是:乙未,改同州宫为天成宫。
gēng zǐ chē jià zhì zì tóng zhōu
这句话大意是:庚子,车驾至自同州。
zhào tiān tāi shì wèi jiē zhe wǔ sè jí hóng zǐ lǜ yī yǐ zá sè yuán míng yuē pǐn sè yī
这句话大意是:诏天台侍卫,皆 着五色及红紫绿衣,以杂色缘,名曰品色衣;。
yǒu dà shì yǔ gōng fú jiān fú zhī
这句话大意是:有大事,与公服间服之。
rén yín zhào nèi wài mìng fù jiē zhí hù qí bài zōng miào jí tiān tāi jiē fǔ fú
这句话大意是:壬寅,诏内 外命妇皆执笏,其拜宗庙及天台,皆俯伏。
jiǎ chén chū zhì tiān zhōng tài huáng hòu lì tiān zuǒ tài huáng hòu chén shì wèi tiān zhōng tài huáng hòu lì fēi yù chí shì wèi tiān zuǒ tài huáng hòu
这句话大意是:甲辰,初置天中大皇后,立天左大皇后 陈氏为天中大皇后,立妃尉迟氏为天左大皇后。
xià sì yuè jǐ sì xiǎng tài miào
这句话大意是:夏四月己巳,享太庙。
jǐ mǎo yǐ hàn gù jiàng jiàn qiú sǐ zuì yǐ xià
这句话大意是:己卯,以旱 故,降见囚死罪已下。
rén wǔ xìng zhòng shān qí yǔ zhì xián yáng gōng yǔ jiàng
这句话大意是:壬午,幸仲山祈雨,至咸阳宫,雨降。
jiǎ shēn hái gōng
这句话大意是:甲申,还宫。
lìng jīng chéng shì nǚ yú qú xiàng zuò yīn yuè yǐ yíng hòu
这句话大意是:令京城 士女于衢巷作音乐以迎候。
wǔ yuè jiǎ wǔ dì bèi fǎ jià xìng tiān xìng gōng
这句话大意是:五月甲午,帝备法驾幸天兴宫。
yǐ wèi dì bù yù hái gōng
这句话大意是:乙未,帝不悆,还宫。
zhào yáng zhōu zǒng guǎn duò gōng yáng jiān rù shì jí
这句话大意是:诏扬州总管、隋公杨坚入侍疾。
dīng wèi zhuī zhào yuè chén dài téng wǔ wáng rù cháo
这句话大意是:丁未,追赵、越、陈、代、滕五王入朝。
jǐ yǒu dà jiàn
这句话大意是:己酉,大 渐。
yù zhèng xià dài fū liú fǎng yǔ nèi shǐ shàng dài fū zhèng yì jiǎo zhì yǐ duò gōng yáng jiān shòu yí fǔ zhèng
这句话大意是:御正下大夫刘昉与内史上大夫郑译矫制以隋公杨坚受遗辅政。
shì rì dì bēng yú tiān dé diàn shí nián èr shí èr
这句话大意是:是日,帝崩于天 德殿,时年二十二。
shì xuān huáng dì
这句话大意是:谥宣皇帝。
qī yuè bǐng shēn zàng dìng líng
这句话大意是:七月丙申,葬定陵。
dì zhī zài dōng gōng yě wǔ dì lǜ qí bù kān chéng sì yù zhī shén yán
这句话大意是:帝之在东宫也,武帝虑其不堪承嗣,遇之甚严。
cháo jiàn jìn zhǐ yǔ zhū chén wú yì
这句话大意是:朝见进止,与诸臣无异;。
suī lóng hán shèng shǔ yì bù dé xiū xī
这句话大意是:虽隆 寒盛署,亦不得休息。
xìng shì jiǔ wǔ dì suì jìn láo lǐ bù xǔ zhì dōng gōng
这句话大意是:性嗜酒,武帝遂禁醪醴不许至东宫。
dì měi yǒu guò zhé jiā chuí pū
这句话大意是:帝每有过,辄加捶扑。
cháng wèi zhī yuē gǔ lái tài zǐ bèi fèi zhě jǐ rén yú r qǐ bù kān lì yá
这句话大意是:尝谓之曰:“古来太子被废者几人,余儿岂不堪立邪!
yú shì qiǎn dōng gōng guān shǔ lù dì yán yǔ dòng zuò měi yuè zòu wén
这句话大意是:”于是遣东宫官属录帝言语 动作,每月奏闻。
dì jù wēi yán jiáo qíng xiū shì yǐ shì è bù wài wén
这句话大意是:帝惧威严,矫情修饰,以是恶不外闻。
sì wèi zhī chū fāng chěng qí yù
这句话大意是:嗣位之初,方逞其欲。
dà xíng zài bìn céng wú qī róng jí tōng luàn xiān dì gōng rén
这句话大意是:大 行在殡,曾无戚容,即通乱先帝宫人。
cái yú nián biàn zì shēng yuè cǎi zé tiān xià zǐ nǚ yǐ chōng hòu gōng
这句话大意是:才逾年,便恣声乐,采择天下子女,以充后 宫。
hǎo zì jīn kuā shì fēi jù jiàn
这句话大意是:好自矜夸,饰非拒谏。
shàn wèi zhī hòu mí fù jiāo shē
这句话大意是:禅位之后,弥复骄奢。
dān xù yú hòu gōng huò xún rì bù chū gōng qīng jìn chén qǐng shì zhě jiē fù yān guān zòu zhī
这句话大意是:耽酗于后宫,或旬日不出,公卿 近臣请事者,皆附阉官奏之。
suǒ jū gōng diàn wéi zhàng jiē shì yǐ jīn yù zhū bǎo guāng huá xuàn yào jí lì qióng shē
这句话大意是:所居宫殿,帷帐皆饰以金玉珠宝,光华炫耀,极丽穷 奢。
jí yíng luò yáng gōng suī wèi chéng bì qí guī mó zhuàng lì yú yú hàn wèi yuǎn yǐ
现代白话:及营洛阳宫,虽未成毕,其规摹壮丽,逾于汉、魏远了。
wéi zì zūn chóng wú suǒ gù dàn
这句话大意是:唯自尊崇,无所顾惮。
guó diǎn cháo yí lǜ qíng biàn gǎi
这句话大意是:国典朝仪,率情变改。
hòu gōng wèi hào mò nán xiáng lù
这句话大意是:后宫位号,莫难详录。
měi duì chén xià zì chēng wèi tiān
这句话大意是:每对臣下,自称为天。
yǐ wǔ sè tǔ tu suǒ yù tiān dé diàn gè suí fāng sè
这句话大意是:以五色土涂所 御天德殿,各随方色。
yòu yú hòu gōng yǔ huáng hòu děng liè zuò yòng zōng miào lǐ qì zūn yí guī zàn zhī shǔ
这句话大意是:又于后宫,与皇后等列坐,用宗庙礼器罇彝圭瓒之属。
yǐ cì shí yān
现代白话:以次 食呢。
yòu lìng qún chén cháo tiān tái zhě zhì zhāi sān rì qīng shēn yī rì
这句话大意是:又令群臣朝天台者,致斋三日,清身一日。
chē qí zhāng fú bèi yú qián wáng zhī shù
这句话大意是:车旗章服,倍于前王之数。
jì zì bǐ shàng dì bù yù lìng rén tóng jǐ
这句话大意是:既自 比上帝,不欲令人同己。
cháng zì dài shòu jí guān tōng tiān guān jiā jīn fù chán gù jiàn shì chén wǔ biàn shàng yǒu jīn chán jí wáng gōng yǒu shòu zhě bìng lìng qù zhī
这句话大意是:常自带授及冠通天冠,加金附蝉,顾见侍臣武弁上有金蝉, 及王公有绶者,并令去之。
yòu bù tīng rén yǒu gāo zhě dà zhě zhī chēng zhū xìng gāo zhě gǎi wéi jiāng jiǔ zú chēng gāo zǔ zhě wèi cháng zǔ céng wèi cì zhǎng zǔ
这句话大意是:又不听人有高者大者之称,诸姓高者改为姜,九族称高 祖者为长祖,曾为次长祖。
guān chēng míng wèi fán wèi shàng jí dà zhě gǎi wéi zhǎng
这句话大意是:官称名位,凡谓上及大者,改为长;。
yǒu tiān zhě yì gǎi zhī
这句话大意是:有天者,亦改之。
yòu lìng tiān xià chē jiē hún chéng wèi lún jìn tiān xià fù rén jiē bù dé shī fěn dài wéi gōng rén de chéng yǒu fú chē jiā fěn dài yān
现代白话:又令天下车皆浑成为轮,禁天下妇人皆不得施粉黛,唯宫人得乘有辐车,加粉黛呢。
xī yáng gōng wēn qǐ gōng liàng zhī zǐ jí dì cóng zǔ xiōng zi yě
这句话大意是:西阳公温,杞公亮之子,即帝从祖兄子也。
qí qī yù chí shì yǒu róng sè yīn rù cháo dì suì yǐn yǐ jiǔ bī ér yín zhī
这句话大意是:其妻尉迟氏有容色,因入朝,帝遂饮以 酒,逼而淫之。
liàng wén zhī jù móu fǎn
这句话大意是:亮闻之惧,谋反。
cái zhū wēn jí zhuī yù chí shì rù gōng chū wèi fēi xún lì wèi huáng hòu
这句话大意是:才诛温,即追尉迟氏入宫,初为妃,寻立为皇后。
měi zuǒ yòu shì chén lùn yì wéi yù xīng zào gé yì wèi cháng yán jí zhèng shì
这句话大意是:每左右侍臣论议,唯欲兴造革易,未尝言及政事。
qí hòu yóu xì wú héng chū rù bù jié
这句话大意是:其后游戏无恒,出入不节;。
yǔ yí zhàng wèi chen chū yè hái
这句话大意是:羽仪 仗卫,晨出夜还;。
huò xìng tiān xìng gōng huò yóu dào huì yuàn péi shì zhī guān jiē bù kān mìng
这句话大意是:或幸天兴宫,或游道会苑,陪侍之官,皆不堪命。
sàn lè zá xì yú lóng làn màn zhī jì cháng zài mù qián
这句话大意是:散乐杂戏,鱼 龙烂漫之伎,常在目前。
hǎo lìng jīng chéng shào nián wèi fù rén fú shì rù diàn gē wǔ yǔ hòu gōng guān zhī yǐ wéi xǐ lè
这句话大意是:好令京城少年为妇人服饰,入殿歌舞,与后宫观之,以为 喜乐。
bìn chì jìn chén duō suǒ cāi yuàn
这句话大意是:摈斥近臣,多所猜怨。
yòu lìn yú cái lüè wú cì yǔ
这句话大意是:又吝于财,略无赐与。
kǒng qún chén guī jiàn bù dé xíng jǐ zhī zhì
这句话大意是:恐群臣规谏,不得行己之志。
cháng qiǎn zuǒ yòu mì sì chá zhī dòng zhǐ suǒ wéi mò bù chāo lù
这句话大意是:常遣左右密伺察之,动止所为,莫不抄录;。
xiǎo yǒu guāi wéi zhé jiā qí zuì
这句话大意是:小有乖违,辄加其罪。
zì gōng qīng yǐ xià jiē bèi chu tà
这句话大意是:自公卿以下,皆 被楚挞。
qí jiān zhū lù chù miǎn zhě bù kě shèng yán
这句话大意是:其间诛戮黜免者,不可胜言。
měi chuí rén jiē yǐ bǎi èr shí wèi dù míng yuē tiān zhàng
这句话大意是:每捶人皆以百二十为度,名曰天杖。
gōng rén nèi zhí yì rú zhī
这句话大意是:宫人内 职亦如之。
hòu fēi pín yù suī bèi chǒng bì yì duō bèi zhàng bèi
这句话大意是:后妃嫔御,虽被宠嬖,亦多被杖背。
yú shì nèi wài kǒng jù rén bù zì ān
这句话大意是:于是内外恐惧,人不自安;。
jiē qiú gǒu miǎn mò yǒu gù zhì
这句话大意是:皆求苟 免,莫有固志;。
chóng zú lèi xī yǐ dǎi yú zhōng yǐ
现代白话:重足累息,以逮于终了。
jìng huáng dì huì yǎn hòu gǎi míng chǎn xuān dì zhī zhǎng zǐ yě
这句话大意是:静皇帝讳衍,后改名阐,宣帝之长子也。
mǔ yuē zhū huáng hòu
这句话大意是:母曰朱皇后。
jiàn dé èr nián liù yuè shēng yú dōng gōng
这句话大意是:建德二年六月,生于东 宫。
dà xiàng yuán nián zhēng yuè guǐ mǎo fēng lǔ wáng
这句话大意是:大象元年正月癸卯,封鲁王。
wù wǔ lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:戊午,立为皇太子。
èr yuè xīn sì xuān dì yú yè gōng chuán wèi shòu dì jū zhèng yáng gōng
这句话大意是:二月辛巳,宣帝于邺宫传位 授帝,居正阳宫。
èr nián wǔ yuè yǐ wèi xuān dì qǐn jí zhào dì rù sù lù mén xué
这句话大意是:二年五月乙未,宣帝寝疾,诏帝入宿路门学。
jǐ yǒu xuān dì bēng dì rù jū tiān tāi fèi zhèng yáng gōng
这句话大意是:己酉,宣帝崩,帝入居天台,废 正阳宫。
dà shè tíng luò yáng gōng zuò
这句话大意是:大赦,停洛阳宫作。
gēng xū shàng tiān yuán shàng huáng tài hòu zūn hào wèi tài huáng tài hòu tiān yuán shèng huáng tài hòu lǐ shì wèi tài dì tài hòu tiān yuán tài huáng hòu wèi huáng tài hòu tiān dà huáng hòu zhū shì wèi dì tài hòu
这句话大意是:庚戌,上天元上皇太后尊号为太皇太后,天元圣皇太 后李氏为太帝太后,天元大皇后为皇太后,天大皇后朱氏为帝太后。
qí tiān zhōng tài huáng hòu chén shì tiān yòu tài huáng hòu yuán shì tiān zuǒ tài huáng hòu yù chí shì bìng chū sú wèi ní
这句话大意是:其天中大皇后 陈氏、天右大皇后元氏、天左大皇后尉迟氏并出俗为尼。
yǐ zhù guó hàn wáng zàn wéi shàng zhù guó yòu dà chéng xiàng shàng zhù guó yáng zhōu zǒng guǎn duò gōng yáng jiān wèi jiǎ huáng yuè zuǒ dà chéng xiàng zhù guó qín wáng zhì wéi shàng zhù guó
这句话大意是:以柱国、汉王赞为上柱国、 右大丞相,上柱国、扬州总管、隋公杨坚为假黄钺左大丞相,柱国、秦王贽为上柱 国。
dì jū liàng chāng bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng yú zuǒ dà chéng xiàng
这句话大意是:帝居谅娼,百官总己以听于左大丞相。
rén zǐ yǐ shàng zhù guó yún gōng wéi xiào kuān wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:壬子,以上柱国、郧公韦孝宽为相州总 管。
ba rù shì shuì qián
这句话大意是:罢入市税钱。
liù yuè wù wǔ yǐ zhù guó xǔ gōng yǔ wén shàn shén wǔ gōng dòu yì xiū wǔ gōng hóu mò chén qióng dà ān gōng yán qìng bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:六月戊午,以柱国许公宇文善、神武公窦毅、修武公侯莫陈琼、 大安公阎庆并为上柱国。
zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng dài wáng dá téng wáng qiāo lái cháo
这句话大意是:赵王招、陈王纯、越王盛、代王达、滕王悄来朝。
gēng shēn fù fú dào èr jiào
这句话大意是:庚申, 复佛、道二教。
xīn yǒu yǐ zhù guó sì gōng chūn yàn gōng yú shí gào gōng hè bá fú ēn bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:辛酉,以柱国巳公椿、燕公于实、郜公贺拔伏恩并为上柱国。
jiǎ zi xiāng zhōu zǒng guǎn yù chí jiǒng jǔ bīng bù shòu dài zhào fā guān zhōng bīng jí yǐ wéi xiào kuān wéi xíng jūn yuán shuài tǎo zhī
这句话大意是:甲 子,相州总管尉迟迥举兵不受代,诏发关中兵,即以韦孝宽为行军元帅,讨之。
shàng zhù guó bì wáng xián yǐ móu zhí zhèng bèi zhū
这句话大意是:上 柱国、毕王贤以谋执政,被诛。
yǐ shàng zhù guó qín wáng zhì wèi dà zhǒng zǎi sì gōng chūn wèi dà sī tú
这句话大意是:以上柱国、秦王贽为大冢宰,巳公椿为大司徒。
jǐ sì zhào nán dìng běi guāng héng ba sì zhōu rén wèi yǔ wén liàng yì wèi nú bì zhě bìng miǎn zhī
这句话大意是:己巳,诏南定、北光、衡、巴四州人为宇文亮抑为奴婢者,并免之。
jiǎ xū yǒu chì qì qǐ xī fāng jiàn dōng xíng biàn tiān
这句话大意是:甲戌,有赤气 起西方,渐东行,遍天。
gēng chén ba zhū yú chí jí shān zé gōng jìn zhě yǔ bǎi xìng gòng zhī
这句话大意是:庚辰,罢诸鱼池及山泽公禁者,与百姓共之。
yǐ zhù guó jiǎng gōng liáng ruì wèi yì zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以柱国、蒋 公梁睿为益州总管。
qiū qī yuè jiǎ shēn tū jué sòng qí fàn yáng wáng gāo shào yì
这句话大意是:秋七月甲申,突厥送齐范阳王高绍义。
gēng yín shēn zhōu cì shǐ li huì qǐ bīng
这句话大意是:庚寅,申州刺史李惠起 兵。
gēng zǐ zhào zhào chén yuè dài téng wǔ wáng rù cháo bù qū jiàn lǚ shàng diàn
这句话大意是:庚子,诏赵、陈、越、代、滕五王,入朝不趋,剑履上殿。
xíng zhōu cì shǐ shào gōng yǔ wén zhòu jǔ bīng qiǎn dà jiàng jūn yáng sù tǎo zhī
这句话大意是:荥州刺史、邵公宇 文胄举兵,遣大将军杨素讨之。
qīng zhōu zǒng guǎn yù chí gāng jǔ bīng
这句话大意是:青州总管尉迟纲举兵。
dīng wèi duò gōng yáng jiān dū du nèi wài zhū jūn shì
这句话大意是:丁未,隋公杨坚都督内外诸 军事。
jǐ yǒu yún zhōu zǒng guǎn sī mǎ xiāo nán jǔ bīng yǐ zhù guó yáng gōng wáng yì wéi xíng jūn yuán shuài tǎo zhī
这句话大意是:己酉,郧州总管司马消难举兵,以柱国、杨公王谊为行军元帅讨之。
rén zǐ zhào wáng zhāo yuè wáng shèng yǐ móu zhí zhèng bèi zhū
这句话大意是:壬子, 赵王招、越王盛以谋执政,被诛。
guǐ chǒu fēng huáng dì jié wèi lái wáng shù wèi yǐng wáng
这句话大意是:癸丑,封皇弟洁为莱王,术为郢王。
shì yuè yù zhōu xiāng zhōu zǒng guǎn zhū mán gè shuài zhǒng luò fǎn
这句话大意是:是月,豫州、 襄州总管诸蛮,各帅种落反。
bā yuè gēng shēn yì zhōu zǒng guǎn wáng qiān jǔ bīng bù shòu dài jí yǐ liáng ruì wéi xíng jūn yuán shuài tǎo zhī
这句话大意是:八月庚申,益州总管王谦举兵不受代,即以梁睿为行 军元帅讨之。
gēng wǔ wéi xiào kuān pò wèi jiǒng yú yè jiǒng zì shā xiāng zhōu píng
这句话大意是:庚午,韦孝宽破尉迥于邺,迥自杀,相州平。
yí xiāng zhōu yú ān yáng qí yè chéng jí yì huǐ fèi zhī
这句话大意是:移相州于安阳,其邺城 及邑,毁废之。
bǐng zǐ yǐ hàn wáng zàn wèi tài shī yǐ shàng zhù guó bīng zhōu zǒng guǎn shēn gōng li mù wèi tài fù yǐ sòng wáng shí wèi dà qián yí yǐ qín wáng zhì wèi dà yòu bì yǐ yàn gōng yú shí wèi dà zuǒ fǔ
这句话大意是:丙子,以汉王赞为太师,以上柱国、并州总管、申公李穆为太傅, 以宋王实为大前疑,以秦王贽为大右弼,以燕公于实为大左辅。
jǐ mǎo yǐ wèi jiǒng píng dà shè
这句话大意是:己卯,以尉迥平, 大赦。
gēng chén sī mǎ xiāo nán yōng zhòng yǐ lǔ shān zèng shān èr zhèn bēn chén
这句话大意是:庚辰,司马消难拥众以鲁山、甑山二镇奔陈。
qiǎn dà jiàng jūn yuán jǐng shān zhuī jī zhī yún zhōu píng
这句话大意是:遣大将军元景山追击之,郧州 平。
shā zhōu dǐ shuài kāi fǔ yáng yǒng ān jù zhòng fǎn yìng wáng qiān qiǎn dà jiàng jūn dá xī rú tǎo zhī
这句话大意是:沙州氐帅开府杨永安聚众反,应王谦,遣大将军达奚儒讨之。
yáng sù pò yǔ wén zhòu yú xíng yáng zhǎn zhī
这句话大意是:杨素破宇文胄于 荥阳,斩之。
yǐ shàng zhù guó shén wǔ gōng dòu yì wèi dà sī mǎ yǐ qí gōng yú zhì wèi dà sī kōng
这句话大意是:以上柱国、神武公窦毅为大司马,以齐公于智为大司空。
fèi xiāng qīng jīng jīn jìn liáng zhōu liù zǒng guǎn
这句话大意是:废相、青、 荆、金、晋、梁州六总管。
jiǔ yuè bǐng xū fèi hé yáng zǒng guǎn wèi zhèn lì luò zhōu
这句话大意是:九月丙戌,废河阳总管为镇,隶洛州。
yǐ xiǎo zōng bó jìng líng gōng yáng huì wèi dà zōng bó
这句话大意是:以小宗伯、竟陵 公杨慧为大宗伯。
rén chén fèi huáng hòu sī mǎ shì wèi shù rén
这句话大意是:壬辰,废皇后司马氏为庶人。
wù xū yǐ zhù guó yáng gōng wáng yì wéi shàng zhù guó
这句话大意是:戊戌,以柱国、杨公王谊为上柱国。
gēng xū yǐ zhù guó cháng shān gōng yú yì huà zhèng gōng yǔ wén xīn bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:庚戌,以柱国常山公于翼、化政公宇文忻并为上柱国。
rén zǐ chéng xiàng qù zuǒ yòu hào duò gōng yáng jiān wèi dà chéng xiàng
这句话大意是:壬子,丞相去左右号,隋公 杨坚为大丞相。
dōng shí yuè jiǎ yín rì yǒu shí zhī
这句话大意是:冬十月甲寅,日有蚀之。
rén xū chén wáng chún yǐ yuàn zhí zhèng bèi zhū
这句话大意是:壬戌,陈王纯以怨执政,被诛。
dà chéng xiàng duò gōng yáng jiān jiā dà zhǒng zǎi wǔ fǔ zǒng yú tiān guān
这句话大意是:大丞相、 隋公杨坚加大冢宰,五府总于天官。
wù yín liáng ruì pò wáng qiān zhǎn zhī
这句话大意是:戊寅,梁睿破王谦,斩之。
chuán shǒu jīng shī yì zhōu píng shí yī yuè jiǎ chén dá xī rú pò yáng yǒng ān shā zhōu píng
这句话大意是:传首京师,益州平 十一月甲辰,达奚儒破杨永安,沙州平。
dīng wèi shàng zhù guó yún gōng wéi xiào kuān hōng
这句话大意是:丁未,上柱国、郧公韦孝宽薨。
shí èr yuè rén zi yǐ zhù guó jiǎng gōng liáng ruì wéi shàng zhù guó
这句话大意是:十二月壬 子,以柱国、蒋公梁睿为上柱国。
dīng sì
这句话大意是:丁巳,。
yǐ zhù guó qiān fù gōng yáng xióng pǔ ān gōng hè lán mó chéng gōng liáng shì yàn shàng dà jiàng jūn xīn níng gōng chì liè zhǎng wén wǔ xiāng gōng cuī hóng dù dà jiàng jūn zhōng shān gōng yǔ wén ēn pú yáng gōng yǔ wén shù wèi yuán gōng hé gàn zǐ rèn chéng gōng wáng jǐng yú yáng gōng yáng ruì shàng kāi fǔ guǎng zōng gōng li chóng lǒng xī gōng li xún bìng wéi shàng zhù guó
这句话大意是:以柱国千阝公杨雄、普安公贺兰谟、郕公 梁士彦、上大将军新宁公叱列长文、武乡公崔弘度、大将军中山公宇文恩、濮阳公 宇文述、渭原公和干子、任城公王景、渔阳公杨锐、上开府广宗公李崇、陇西公李 询并为上柱国。
gēng shēn yǐ zhù guó chu gōng dòu lú jī wéi shàng zhù guó
这句话大意是:庚申,以柱国、楚公豆卢绩为上柱国。
guǐ hài zhào yuē tài zǔ shòu mìng lóng dé yóu qián
这句话大意是:癸亥,诏曰:“太祖受命, 龙德犹潜;。
sān fēn tiān xià zhì fú wèi shì
这句话大意是:三分天下,志扶魏室;。
duō suǒ gǎi zuò jì yǔn shàng xuán
这句话大意是:多所改作,冀允上玄。
wén wǔ qún guān cì xìng zhě zhòng běn shū guó yì shí guāi zuò tǔ
这句话大意是:文武群官,赐姓者众,本 殊国邑,实乖胙土。
bù xīn fēi lèi yì gǔ ròu ér gòng zhēng cháng
这句话大意是:不歆非类,异骨肉而共蒸尝。
bù ài qí qīn jiē xíng lù ér xù zhāo mù
这句话大意是:不爱其亲,嗟行路而叙昭穆。
qiě shén zhēng gé xìng běn wèi lì shǔ yǒu guī
这句话大意是:且 神征革姓,本为历数有归;。
tiān mìng zài rén tuī ràng zhōng ér fú huò
这句话大意是:天命在人,推让终而弗获。
gù jūn lín qū yǔ lěi shì yú zī
这句话大意是:故君临区宇,累世于兹;。
bù kě réng zūn qiān yì zhī zhǐ jiǔ xíng quán yi zhī zhì
这句话大意是:不 可仍遵谦挹之旨,久行权宜之制。
zhū gǎi xìng zhě xī yi fù jiù
这句话大意是:诸改姓者,悉宜复旧。
jiǎ zǐ dà chéng xiàng duò gōng yáng jiān jìn jué wèi wáng yǐ jùn wèi duò guó
这句话大意是:”甲子,大丞相、隋公杨 坚进爵为王,以郡为隋国。
jǐ sì yǐ zhù guó pèi gōng zhèng yì wéi shàng zhù guó
这句话大意是:己巳,以柱国、沛公郑译为上柱国。
xīn wèi dài wáng dá téng wáng qiāo bìng yǐ móu zhí zhèng bèi zhū
这句话大意是:辛未,代王达、滕 王悄并以谋执政,被诛。
rén shēn yǐ dà jiàng jūn cháng níng gōng yáng yǒng wéi shàng zhù guó dà sī mǎ yǐ xiǎo zhǒng zǎi shǐ píng gōng yuán xiào ju wèi dà sī kòu
这句话大意是:壬申,以大将军、长宁公杨勇为上柱国、大司马,以小冢 宰、始平公元孝矩为大司寇。
dà dìng yuán nián chūn zhèng yuè rén wǔ gǎi yuán
这句话大意是:大定元年,春正月壬午,改元。
bǐng xū zhào róng zhì shàng kāi fǔ yǐ shàng zhí shì xià dài fū yǐ shàng wài guān cì shǐ yǐ shàng gè jǔ xián liáng
这句话大意是:丙戌,诏戎秩上开府以上,职事下大夫以上, 外官刺史以上,各举贤良。
èr yuè jiǎ zǐ dì xùn wèi yú duò jū yú bié gōng
这句话大意是:二月甲子,帝逊位于隋,居于别宫。
duò shì fèng dì wèi jiè guó gōng yì wàn hù chē fú lǐ yuè yī rú zhōu zhì
这句话大意是:隋氏奉帝为介国公, 邑万户,车服礼乐,一如周制;。
shàng shū bù chēng biǎo dá biǎo bù chēng zhào
这句话大意是:上书不称表,答表不称诏。
yǒu qí wén shì jìng bù xíng
这句话大意是:有其文,事竟不行。
duò kāi huáng yuán nián wǔ yuè rén shēn dì bēng shí nián jiǔ suì
这句话大意是:隋 开皇元年五月壬申,帝崩,时年九岁。
duò zhì yě
这句话大意是:隋志也。
shì yuē jìng huáng dì
这句话大意是:谥曰静皇帝。
zàng gōng líng
这句话大意是:葬恭陵。
lùn yuē zì dōng xī pǐ gé èr guó zhēng qiáng
这句话大意是:论曰:自东西否隔,二国争强;。
róng mǎ shēng jiāo gān gē rì yòng
这句话大意是:戎马生郊,干戈日用;。
bīng lián huò jié lì dí shì jūn
这句话大意是:兵连祸结,力敌势均;。
jiāng chǎng zhī shì yī bǐ yī cǐ
这句话大意是:疆场之事,一彼一此。
wǔ huáng zuǎn yè wèi qīn wàn jī
这句话大意是:武皇缵业,未亲万机;。
lǜ yuǎn móu shēn yǐ méng yǎng zhèng
这句话大意是:虑远谋深,以蒙养正。
jí yīng wēi diàn fà cháo zhèng wéi xīn
这句话大意是:及英威电发, 朝政惟新;。
nèi nán jì chú wài lüè fāng shǐ
这句话大意是:内难既除,外略方始。
nǎi kǔ xīn jiāo sī kè jǐ lì jīng
这句话大意是:乃苦心焦思,克己励精;。
láo yì wèi shì zú zhī xiān jū chǔ tóng pǐ fū zhī jiǎn
这句话大意是:劳役为士卒之先,居处 同疋夫之俭;。
xiū fù guó zhī zhèng wu qiáng bīng zhī shù
这句话大意是:修富国之政,务强兵之术;。
chéng chóu rén zhī yǒu xìn shùn tiān dào ér tuī wáng
这句话大意是:乘雠人之有衅,顺天道而推亡。
shù nián zhī jiān dà xūn sī jí
这句话大意是:数年之间, 大勋斯集。
shū zǔ zōng zhī sù fèn zhěng dōng xià zhī diàn wēi
这句话大意是:摅祖宗之宿愤,拯东夏之阽危。
shèng yǐ zāi yǒu chéng gōng zhě yě
现代白话:盛了啊,有成功者也。
ruò shǐ yì rì zhī chōu wú shuǎng jīng yíng zhī zhì huò shēn
这句话大意是:若使翌日之瘳无 爽,经营之志获申;。
dú wǔ qióng bīng suī jiàn jī yú liáng shǐ
这句话大意是:黩武穷兵,虽见讥于良史;。
xióng tú yuǎn lüè zú fāng jià yú qián wáng
这句话大意是:雄图远略,足方驾于前王。
ér shi sì zi zhī fēi cái gù zōng shí zhī zhì zhòng
这句话大意是:而识嗣 子之非才,顾宗祏之至重;。
zhì ài tóng yú jìn wǔ zé zhé yì yú sòng xuān
这句话大意是:滞爱同于晋武,则哲异于宋宣。
dàn yù wēi zhī jiǎ chu qī yú chéng sù yì fāng zhī jiào qǐ ruò shì hu
这句话大意是:但欲威之榎楚,期于惩 肃,义方之教,岂若是吗。
zú shǐ hūn nüè jūn lín jiān huí sì dú
这句话大意是:卒使昏虐君临,奸回肆毒;。
jī xuān hòu zhī xíng shì shēn mò yǐ wèi xìng yǐ
现代白话:迹宣后之行事,身殁已为幸 了。
jìng dì yuè zì yòu chōng shào cí shuāi tǒng
这句话大意是:静帝越自幼冲,绍兹衰统;。
nèi xié yǒu liú zhī zhà qi fān wú qí dài zhī qiáng
这句话大意是:内挟有刘之诈,戚籓无齐、代之强;。
duò shì yīn zhī suì qiān guī dǐng
这句话大意是:隋氏因之,遂 迁龟鼎。
suī fù mín é tóu mèi fān chéng líng duó zhī wēi
这句话大意是:虽复民、峨投袂,翻成凌夺之威;。
zhāng fǔ qín wáng wú jiù zōng zhōu zhī yǔn
这句话大意是:漳、滏勤王,无救宗周之殒。
wū hū
这句话大意是:呜呼!
yǐ wén huáng zhī jīng qǐ hóng jī wǔ huáng zhī kè lóng jǐng yè wèi yú èr jì bù sì hū zhū
这句话大意是:以文皇之经启鸿基,武皇之克隆景业,未逾二纪,不祀忽诸。
sī gài xiān dì zhī yú yāng fēi rú zǐ zhī zuì lì yě
这句话大意是:斯盖先帝之余殃,非 孺子之罪戾也。