北史 · 李延寿 · Chapter 13 of 100

列传·卷一

PinyinModern Translation
Size

hòu fēi shàng

这句话大意是:后妃上。

wèi shén yuán huáng hòu dòu shì wén dì huáng hòu fēng shì huán huáng hòu wéi shì píng wén huáng hòu wáng shì

这句话大意是:魏神元皇后窦氏 文帝皇后封氏 桓皇后惟氏 平文皇后王氏。

zhāo chéng huáng hòu mù róng shì xiàn míng huáng hòu hè shì dào wǔ huáng hòu mù róng shì dào wǔ xuān mù huáng hòu liú shì

这句话大意是:昭成皇后慕容氏 献明皇后贺氏 道武皇后慕容氏 道武宣穆皇后刘氏。

míng yuán zhāo āi huáng hòu yáo shì míng yuán mì huáng hòu dù shì tài wǔ huáng hòu hè lián shì tài wǔ jìng āi huáng hòu hè shì

这句话大意是:明元昭哀皇后姚氏 明元密皇后杜氏 太武皇后赫连氏 太武敬哀皇后贺氏。

jǐng mù gōng huáng hòu yù jiǔ lǘ shì wén chéng wén míng huáng hòu féng shì wén chéng yuán huáng hòu lǐ shì xiàn wén sī huáng hòu lǐ shì

这句话大意是:景穆恭皇后郁久闾氏 文成文明皇后冯氏 文成元皇后李氏 献文思皇后李氏。

xiào wén zhēn huáng hòu lín shì xiào wén fèi huáng hòu féng shì xiào wén yōu huáng hòu féng shì xiào wén wén zhāo huáng hòu gāo shì

这句话大意是:孝文贞皇后林氏 孝文废皇后冯氏 孝文幽皇后冯氏 孝文文昭皇后高氏。

xuān wǔ shùn huáng hòu yú shì xuān wǔ huáng hòu gāo shì xuān wǔ líng huáng hòu hú shì xiào míng huáng hòu hú shì

这句话大意是:宣武顺皇后于氏 宣武皇后高氏 宣武灵皇后胡氏 孝明皇后胡氏。

xiào wǔ huáng hòu gāo shì wén dì wén huáng hòu yǐ fú shì wén dì dào huáng hòu yù jiǔ lǘ shì fèi dì huáng hòu yǔ wén shì

这句话大意是:孝武皇后高氏 文帝文皇后乙弗氏 文帝悼皇后郁久闾氏 废帝皇后宇文氏。

gōng dì huáng hòu ruò gān shì xiào jìng huáng hòu gāo shì

这句话大意是:恭帝皇后若干氏 孝静皇后高氏。

hàn yīn qín zhì dì zhī zǔ mǔ yuē tài huáng tài hòu mǔ yuē huáng tài hòu fēi yuē huáng hòu yú zé duō chēng fū rén suí shì zēng sǔn fēi rú zhōu lǐ yǒu fū rén pín fù yù qī zhī shù yān

现代白话:汉因秦制,帝之祖母曰太皇太后,母曰皇太后,妃曰皇后,余则多称夫人,随 世增损,非如《周礼》有夫人、嫔妇、御妻之数呢。

wèi jìn xiāng yīn shí yǒu shēng jiàng qián shǐ yán zhī jù yǐ

现代白话:魏、晋相因,时有升降,前史 言之具了。

wèi shì wáng yè zhī zhào suī shǐ yú shén yuán rán zì zhāo chéng zhī qián wèi jù yán liù gōng zhī diǎn

这句话大意是:魏氏王业之兆,虽始于神元,然自昭成之前,未具言六宫之典;。

ér zhāng píng sī zhāo mù huì yáng liè bā dì fēi hòu wú wén

这句话大意是:而章、平、思、 昭、穆、惠、炀、烈八帝妃后无闻。

dào wǔ zhuī zūn zǔ bǐ jiē cóng dì shì wèi huáng hòu

这句话大意是:道武追尊祖妣,皆从帝谥为皇后。

shǐ lì zhōng gōng yú qiè huò chēng fū rén duō shǎo wú xiàn rán jiē yǒu pǐn cì

这句话大意是:始立中宫, 余妾或称夫人,多少无限,然皆有品次。

tài wǔ shāo zēng zuǒ yòu zhāo yí jí guì rén jiāo fáng děng hòu tíng jiàn yǐ duō yǐ

现代白话:太武稍增左右昭仪及贵人、椒房等,后庭 渐已多了。

yòu wèi gù shì jiāng lì huáng hòu bì lìng shǒu zhù jīn rén yǐ chéng zhě wèi jí bù zé bù dé lì yě

这句话大意是:又魏故事,将立皇后,必令手铸金人,以成者为吉,不则不得立也。

yòu tài wǔ wén chéng bǎo mǔ qú láo zhī ēn bìng jí zūn chóng zhī yì suī shì guāi diǎn lǐ ér guān guò zhī rén

这句话大意是:又 太武、文成,保母劬劳之恩,并极尊崇之义,虽事乖典礼,而观过知仁。

xiào wén gǎi dìng nèi guān zuǒ yòu zhāo yí wèi shì dà sī mǎ sān fū rén shì sān gōng sān pín shì sān qīng liù pín shì liù qīng shì fù shì zhōng dài fū yù nǚ shì yuán shì

这句话大意是:孝文改定 内官:左右昭仪位视大司马,三夫人视三公,三嫔视三卿,六嫔视六卿,世妇视中 大夫,御女视元士。

hòu zhì nǚ zhí yǐ diǎn nèi sī

这句话大意是:后置女职,以典内司。

nèi sī shì shàng shū lìng pū

这句话大意是:内司视尚书令、仆。

zuò sī dà jiān nǚ shì zhōng sān guān shì èr pǐn

这句话大意是:作司、大监、女侍 中三官视二品。

jiān nǚ shàng shū měi rén nǚ shǐ nǚ xián rén nǚ shū shǐ shū nǚ xiǎo shū nǚ wǔ guān shì sān pǐn

这句话大意是:监、女尚书、美人,女史、女贤人、女书史、书女、小书女五官视 三品。

zhōng cái rén gōng rén zhōng shǐ nǚ shēng cái rén gōng shǐ gōng rén shì sì pǐn

这句话大意是:中才人、供人、中使、女生才人、恭使宫人视四品。

qīng yī nǚ jiǔ nǚ xiǎng nǚ shí xī guān nǚ nú shì wǔ pǐn

这句话大意是:青衣、女酒、女飨、女 食、奚官女奴视五品。

jí qí shén wǔ wén xiāng jù wèi jiàn zūn jí

这句话大意是:及齐神武、文襄,俱未践尊极。

shén wǔ dí qī chēng fēi qí suǒ pìn rú rú nǚ chēng wéi rú rú gōng zhǔ

这句话大意是:神武嫡妻称妃,其所娉蠕蠕 女称为蠕蠕公主。

wén xiāng jì shàng wèi cháo gōng zhǔ gù wú bié hào

这句话大意是:文襄既尚魏朝公主,故无别号。

liǎng gōng zì yú jī shì bìng chēng niang ér yǐ

这句话大意是:两宫自余姬侍,并称娘而已。

wén xuān hòu tíng suī yǒu fū rén pín yù zhī chēng rán wèi jù yuán shù

这句话大意是:文 宣后庭虽有夫人、嫔、御之称,然未具员数。

xiào zhāo nèi zhí shén shǎo wéi yáng pín cái mào jiān měi fù shì guì jiā xiāng chéng wáng mǔ sāng shì yǒu dé xíng bìng méng ēn lǐ qí yú wú wén yān

现代白话:孝昭内职甚少,唯杨嫔才貌兼美,复 是贵家,襄城王母桑氏有德行,并蒙恩礼,其余无闻呢。

hé qīng xīn lìng nèi mìng fù yī gǔ zhì yǒu sān fū rén jiǔ pín èr shí qī shì fù bā shí yī yù nǚ

这句话大意是:河清新令:内命妇依古制有三夫人、九嫔、二十七世妇、八十一御女。

yòu zhǔn hàn zhì zhì zhāo yí yǒu zuǒ yòu èr rén bǐ chéng xiàng

这句话大意是:又准汉 制置昭仪,有左右二人,比丞相。

qí hóng dé zhèng dé chóng dé wèi sān fū rén bǐ sān gōng

这句话大意是:其弘德、正德、崇德为三夫人,比三公。

guāng yóu zhāo xun lóng huī wéi shàng pín bǐ sān qīng

这句话大意是:光猷、 昭训、隆徽为上嫔,比三卿。

xuān huī níng huī xuān míng shùn huá níng huá guāng xùn wéi xià pín bǐ liù qīng

这句话大意是:宣徽、凝晖、宣明、顺华、凝华、光训为下嫔、比六 卿。

zhèng huá lìng cè xiū xun yào yí míng shū fāng huá jìng wǎn zhāo huá guāng zhèng zhāo níng zhēn fàn hóng huī hé dé hóng yóu mào guāng míng xìn jìng xun yào dé guǎng xun huī fàn jìng xun fāng yóu wǎn huá míng fàn yàn yí huī zé jìng xìn wèi èr shí qī shì fù

这句话大意是:正华、令侧、修训、曜仪、明淑、芳华、敬婉、昭华、光正、昭宁、贞范、弘 徽、和德、弘猷、茂光、明信、静训、曜德、广训、晖范、敬训、芳猷、婉华、明 范、艳仪、晖则、敬信为二十七世妇,。

bǐ cóng sān pǐn

这句话大意是:比从三品。

mù guāng mào dé zhēn yì yào guāng zhēn níng guāng fàn lìng yí nèi fàn mù guī wǎn dé míng wǎn yàn wǎn miào fàn huī zhāng jìng mào jìng sù qióng zhāng mù huá shèn yí miào yí míng yì chóng míng lì zé wǎn yí péng yuàn xiū xián xiū jìng hóng shèn yàn guāng yī róng huī shū xiù yí fāng wǎn zhēn shèn míng yàn zhēn mù xiū fàn sù róng mào yí yīng shū hóng yàn zhèng xìn níng wǎn yīng fàn huái shùn xiū yuàn liáng zé yáo zhāng xun chéng rùn yí níng xun shū yì róu zé mù yí xiū lǐ zhāo shèn zhēn yuàn sù guī jìng shùn róu huá zhāo shùn jìng níng míng xùn hóng yí chóng jìng xiū jìng chéng xián zhāo róng lì yí xián huá sī róu yuàn guāng huái dé liáng yuàn shū yī mào fàn liáng xìn yàn huá huī é sù yí miào zé wèi bā shí yī yù nǚ

这句话大意是:穆光、茂德、贞懿、曜光、贞凝、 光范、令仪、内范、穆闺、婉德、明婉、艳婉、妙范、晖章、敬茂、静肃、琼章、 穆华、慎仪、妙仪、明懿、崇明、丽则、婉仪、彭媛、修闲、修静、弘慎、艳光、 漪容、徽淑、秀仪、芳婉、贞慎、明艳、贞穆、修范、肃容、茂仪、英淑、弘艳、 正信、凝婉、英范、怀顺、修媛、良则、瑶章、训成、润仪、宁训、淑懿、柔则、 穆仪、修礼、昭慎、贞媛、肃闺、敬顺、柔华、昭顺、敬宁、明训、弘仪、崇敬、 修敬、承闲、昭容、丽仪、闲华、思柔、媛光、怀德、良媛、淑猗、茂范、良信、 艳华、徽娥、肃仪、妙则为八十一御女,。

bǐ zhèng sì pǐn

这句话大意是:比正四品。

wǔ chéng hǎo nèi bìng jù qí yuán zì wài yòu zhì cái rén cǎi nǚ yǐ wéi sàn hào

这句话大意是:武成好内,并具其员,自外又 置才人,采女,以为散号。

hòu wáng jì lì èr hòu zhāo yí yǐ xià jiē bèi qí shù

这句话大意是:后王既立二后,昭仪以下皆倍其数。

yòu zhì zuǒ yòu é yīng bǐ zuǒ yòu chéng xiàng jiàng zhāo yí bǐ èr dài fū

这句话大意是:又置左右娥英,比 左右丞相,降昭仪比二大夫。

xún yòu zhì shū fēi yī rén bǐ xiàng guó

这句话大意是:寻又置淑妃一人,比相国。

zhōu shì lǜ yóu jī zhì nèi zhí yǒu xù

这句话大意是:周氏率由姬制,内职有序。

wén dì chuàng jī xiū rèn xí yǐ jiǎn yuē

这句话大意是:文帝创基,修衽席以俭约;。

wǔ huáng sì lì jié qíng yù yú jiǎo wǎng

这句话大意是:武皇嗣历,节情欲于矫枉。

gōng wéi yǒu guàn yú zhī měi qī lǐ wú sī ruò zhī yóu kě wèi de jūn rén zhī tǐ yě

这句话大意是:宫闱有贯鱼之美,戚里无私 溺之尤,可谓得君人之体也。

xuān huáng wài háng qí zhì nèi chěng qí yù xī hè nán mǎn cǎi zé wú yàn

这句话大意是:宣皇外行其志,内逞其欲,溪壑难满,采择无厌;。

ēn zhī suǒ jiā mò xiàn sī zào

这句话大意是:恩 之所加,莫限厮皂;。

róng zhī suǒ jí wú gé xiǎn bì

这句话大意是:荣之所及,无隔险诐。

yú shì shēng lán diàn yǐ zhèng wèi jiàn jiāo tíng ér qí tǐ zhě fēi yī rén yān

现代白话:于是升兰殿以正位,践椒庭而齐体者, 非一人呢;。

jiē fáng wéi ér tuō qīng zǐ yuán ēn xìng ér yōng yù bó fēi yī zú yān

现代白话:阶房帷而拖青紫,缘恩幸而拥玉帛,非一族呢。

suī xīn guǐ zhī huāng yín zhào li zhī qīng huò céng wèi zú bǐ qí fǎng fú yě

这句话大意是:虽辛、癸之荒淫,赵、 李之倾惑,曾未足比其仿佛也。

rén yàn kē zhèng bì shì shí duō wén dì zhī sì hū zhū tè yóu yú cǐ

这句话大意是:人厌苛政,弊事实多,文帝之祀忽诸,特由于此。

duò wén sī gé qián bì dà jiáo qí wéi wéi huáng hòu dāng shì bàng wú sī chǒng

这句话大意是:隋文思革前弊,大矫其违,唯皇后当室,傍无私宠;。

fù guān wèi hào wèi xiáng bèi yān

现代白话:妇官位号,未详备呢。

kāi huáng èr nián zhe nèi guān zhī shì lüè yī zhōu lǐ shěng jiǎn qí shù

这句话大意是:开 皇二年著内官之式,略依《周礼》,省减其数。

pín sān yuán zhǎng jiào sì dé shì zhèng sān pǐn

这句话大意是:嫔三员,掌教四德,视正三品;。

shì fù jiǔ yuán zhǎng bīn kè jì sì shì zhèng wǔ pǐn

这句话大意是:世 妇九员,掌宾客祭祀,视正五品;。

nǚ yù sān shí bā yuán zhǎng nǚ gōng sī xǐ shì zhèng qī pǐn

这句话大意是:女御三十八员,掌女功丝枲,视正七品。

yòu cǎi hàn jìn jiù yí zhì liù shàng liù sī liù diǎn dì xiāng tǒng shè yǐ zhǎng gōng yè zhī zhèng

这句话大意是:又采汉、 晋旧仪,置六尚、六司、六典,递相统摄,以掌宫掖之政。

yī yuē shàng gōng zhǎng dǎo yǐn huáng hòu jí guī gé bǐng cì

这句话大意是:一曰尚宫,掌导引皇后 及闺阁禀赐。

guǎn sī lìng sān rén zhǎng tú jí fǎ shì jiū chá xuān zòu

这句话大意是:管司令三人,掌图籍法式,纠察宣奏;。

diǎn cóng sān rén zhǎng cóng xǐ qì wán

这句话大意是:典琮三人,掌琮玺器玩。

èr yuē shàng yí zhǎng lǐ yí jiào xué

这句话大意是:二曰 尚仪,掌礼仪教学。

guǎn sī lè sān rén zhǎng yīn lǜ zhī shì

这句话大意是:管司乐三人,掌音律之事;。

diǎn zàn sān rén zhǎng dǎo yǐn nèi wài mìng fù cháo jiàn

这句话大意是:典赞三人,掌导引内外命妇朝见。

sān yuē shàng fú zhǎng fú zhāng bǎo zàng

这句话大意是:三曰尚服,掌服章宝藏。

guǎn sī shì sān rén zhǎng zān ěr huā yán

这句话大意是:管司饰三人,掌簪珥花严;。

diǎn zhì sān rén zhǎng jīn zhì gào mù

这句话大意是:典栉三人,掌巾栉膏沐。

sì yuē shàng shí zhǎng jìn shàn xiān cháng

这句话大意是:四曰 尚食,掌进膳先尝。

guǎn sī yī sān rén zhǎng fāng yào bǔ shì

这句话大意是:管司医三人,掌方药卜筮;。

diǎn qì sān rén zhǎng zūn yí qì mǐn

这句话大意是:典器三人,掌樽彝器皿。

wǔ yuē shàng qǐn zhǎng wéi zhàng chuáng rù

这句话大意是:五曰尚寝, 掌帷帐床褥。

guǎn sī yán sān rén zhǎng pū shè sǎ sǎo

这句话大意是:管司筵三人,掌铺设洒扫;。

diǎn zhí sān rén zhǎng shàn sǎn dēng zhú

这句话大意是:典执三人,掌扇伞灯烛。

liù yuē shàng gōng zhǎng yíng zào bǎi yì

这句话大意是:六曰尚工,掌营 造百役。

guǎn sī zhì sān rén zhǎng yī fú cái féng

这句话大意是:管司制三人,掌衣服裁缝;。

diǎn huì sān rén zhǎng cái bó chū rù

这句话大意是:典会三人,掌财帛出入。

liù shàng gè sān yuán shì cóng jiǔ pǐn liù sī shì xūn pǐn liù diǎn shì liú wài èr pǐn

这句话大意是:六尚各三员视从九品, 六司视勋品,六典视流外二品。

chū wén xiàn huáng hòu gōng cān lì shì wài yù cháo zhèng nèi shàn gōng wéi

这句话大意是:初,文献皇后功参历试,外预朝政,内擅宫闱;。

huái jí dù zhī xīn xū pín qiè zhī wèi

这句话大意是:怀嫉妒之心,虚嫔妾之位;。

bù shè sān fēi fáng qí shàng bī

这句话大意是:不 设三妃,防其上逼。

zì pín yǐ xià zhì liù shí yuán

这句话大意是:自嫔以下,置六十员。

jiā yòu yì sǔn fú zhāng jiàng qí pǐn zhì

这句话大意是:加又抑损服章,降其品秩。

zhì wén xiàn bēng hòu shǐ zhì guì rén sān yuán zēng pín zhì jiǔ yuán shì fù èr shí qī yuán yù nǚ bā shí yī yuán

这句话大意是:至文献崩后, 始置贵人三员,增嫔至九员,世妇二十七员,御女八十一员。

guì rén děng guān zhǎng gōng wéi zhī wu liù shàng yǐ xià jiē fēn tài yān

现代白话:贵人等关掌宫闱之务, 六尚以下皆分泰呢。

yáng dì shí hòu fēi pín yù wú lí fù zhí wéi duān róng lì shì péi cóng yàn yóu ér yǐ

这句话大意是:炀帝时,后妃嫔御无厘妇职,唯端容丽饰,陪从宴游而已。

dì yòu cān xiáng diǎn gù zì zhì jiā míng zhe zhī yú lìng

这句话大意是:帝又参详典故,自 制嘉名,著之于令。

guì fēi shū fēi dé fēi shì wèi sān fū rén pǐn zhèng dì yī

这句话大意是:贵妃、淑妃、德妃是为三夫人,品正第一。

shùn yí shùn róng shùn huá xiū yí xiū róng xiū huá chōng yí chōng róng chōng huá shì wèi jiǔ pín pǐn zhèng dì èr

这句话大意是:顺仪、顺容、顺华、 修仪、修容、修华、充仪、充容、充华,是为九嫔,品正第二。

jié yú yī shí èr yuán pǐn zhèng dì sān

这句话大意是:婕妤一十二员,品 正第三。

měi rén cái rén yī shí wǔ yuán pǐn zhèng dì sì shì wèi shì fù

这句话大意是:美人、才人一十五员,品正第四,是为世妇。

bǎo lín èr shí yuán pǐn zhèng dì wǔ

这句话大意是:宝林二十员,品正第五。

yù nǚ èr shí sì yuán pǐn zhèng dì liù

这句话大意是:御 女二十四员,品正第六。

cǎi nǚ sān shí qī yuán pǐn zhèng dì qī shì wèi nǚ yù zǒng yī bǎi èr shí yǐ xù yú yàn qǐn

这句话大意是:采女三十七员,品正第七,是为女御,总一百二十,以叙 于宴寝。

yòu yǒu chéng yī dāo rén jiē qū shì zuǒ yòu bìng wú yuán shù shì liù pǐn yǐ xià

这句话大意是:又有承衣刀人,皆趋侍左右,并无员数,视六品以下。

shí yòu zēng zhì nǚ guān zhǔn shàng shū shěng yǐ liù jú guǎn èr shí sì sī

这句话大意是:时又增置女官,准 尚书省,以六局管二十四司。

yī yuē shàng gōng jú guǎn sī yán zhǎng xuān chuán zòu qǐ

这句话大意是:一曰尚宫局,管司言,掌宣传奏启;。

sī bù zhǎng míng lù jì dù

这句话大意是:司簿,掌名录计 度;。

sī zhèng zhǎng gé shì tuī fá

这句话大意是:司正,掌格式推罚;。

sī wéi zhǎng mén gé guǎn yuè

这句话大意是:司闱,掌门阁管籥。

èr yuē shàng yí jú guǎn sī jí zhǎng jīng shǐ jiào xué zhǐ bǐ jī àn

这句话大意是:二曰尚仪局,管司籍,掌经史教学, 纸笔几案;。

sī lè zhǎng yīn lǜ

这句话大意是:司乐,掌音律;。

sī bīn zhǎng bīn kè

这句话大意是:司宾,掌宾客;。

sī zàn zhǎng lǐ yí zàn xiāng dǎo yǐn

这句话大意是:司赞,掌礼仪赞相导引。

sān yuē shàng fú jú guǎn sī xǐ zhǎng cóng xǐ fú jié

这句话大意是:三曰尚服局, 管司玺,掌琮玺符节;。

sī yī zhǎng yī fú

这句话大意是:司衣,掌衣服;。

sī shì zhǎng tāng mù jīn zhì wán nòng

这句话大意是:司饰,掌汤沐巾栉玩弄;。

sī zhàng zhǎng zhàng wèi róng qì

这句话大意是:司仗,掌仗卫戎器。

sì yuē shàng shí jú guǎn sī shàn zhǎng shàn xiū

这句话大意是:四曰尚食局,管司膳,掌膳羞;。

sī yùn zhǎng jiǔ lǐ yì hǎi

这句话大意是:司酝,掌酒醴益醢;。

sī yào zhǎng yī wū yào jì

这句话大意是:司药,掌医巫药剂;。

sī chì zhǎng lǐn xì chái tàn

这句话大意是:司饎, 掌廪饩柴炭。

wǔ yuē shàng qǐn jú guǎn sī shè zhǎng chuáng xí wéi zhàng pū shè sǎ sǎo

这句话大意是:五曰尚寝局,管司设,掌床席帷帐,铺设洒扫;。

sī yú zhǎng yú niǎn sǎn shàn zhí chí yǔ yí

这句话大意是:司舆,掌舆辇伞扇, 执持羽仪;。

sī yuàn zhǎng yuán yù zhòng zhí shū cài guā guǒ

这句话大意是:司苑,掌园御种植,蔬菜瓜果;。

sī dēng zhǎng huǒ zhú

这句话大意是:司灯,掌火烛。

liù yuē shàng gōng jú guǎn sī zhì zhǎng yíng zào cái féng

这句话大意是:六曰尚工局,管司制, 掌营造裁缝;。

sī bǎo zhǎng jīn yù zhū jī qián huò

这句话大意是:司宝,掌金玉珠玑钱货;。

sī cǎi zhǎng zēng bó

这句话大意是:司彩,掌缯帛;。

sī zhī zhǎng zhī rǎn

这句话大意是:司织,掌织染。

liù shàng èr shí èr sī yuán gè èr rén wéi sī lè sī shàn yuán gè sì rén

这句话大意是:六尚二十二 司,员各二人,唯司乐、司膳员各四人。

měi sī yòu zhì diǎn jí zhǎng yǐ èr qí zhí

这句话大意是:每司又置典及掌,以贰其职。

liù shàng shí rén pǐn cóng dì wǔ

这句话大意是:六尚十人, 品从第五。

sī èr shí bā rén pǐn cóng dì liù

这句话大意是:司二十八人,品从第六。

diǎn èr shí bā rén pǐn cóng dì qī

这句话大意是:典二十八人,品从第七。

zhǎng èr shí bā rén pǐn cóng dì jiǔ

这句话大意是:掌二十八人,品从第 九。

nǚ shǐ liú wài liàng jú xián jù duō zhě shí rén yǐ xià wú dìng yuán shù

这句话大意是:女史流外,量局闲剧,多者十人以下,无定员数。

lián shì fēn zhí gè yǒu sī cún yān

现代白话:联事分职,各有司存呢。

wèi shén yuán huáng hòu dòu shì méi lù huí bù dà rén bīn zhī nǚ yě

这句话大意是:魏神元皇后窦氏,没鹿回部大人宾之女也。

bīn lín zhōng jiè qí èr zi sù hóu huí tí lìng shàn shì dì

这句话大意是:宾临终,诫其二子速侯、回题,令 善事帝。

jí bīn zú sù hóu děng yù yīn dì huì sàng wèi biàn

这句话大意是:及宾卒,速侯等欲因帝会丧为变。

yǔ xiè dì wén zhī chen qǐ yǐ pèi dāo shā hòu

这句话大意是:语泄,帝闻之,晨起以佩刀杀后。

chí shǐ gào sù hóu děng yán hòu bào bēng

这句话大意是:驰使 告速侯等,言后暴崩。

sù hóu děng lái fù yīn zhí shā zhī

这句话大意是:速侯等来赴,因执杀之。

wén dì huáng hòu fēng shì shēng huán mù èr dì zǎo bēng

这句话大意是:文帝皇后封氏,生桓、穆二帝,早 崩。

huán dì lì nǎi zàng yān

现代白话:桓帝立,乃葬呢。

wén chéng chū chuān tiān quán chí huò yī shí míng chēng huán dì zàng mǔ shì yuǎn jìn fù huì èr shí yú wàn

这句话大意是:文成初,穿天泉池,获一石铭,称桓帝葬母氏,远近赴会二 十余万。

yǒu sī yǐ wén mìng cáng zhī tài miào

这句话大意是:有司以闻,命藏之太庙。

cì fēi lán shì shì shēng sī dì

这句话大意是:次妃兰氏,是生思帝。

huán huáng hòu wéi shì shēng sān zi zhǎng yuē pǔ gēn cì huì dì cì yáng dì

这句话大意是:桓皇后惟氏,生三子,长曰普根,次惠帝,次炀帝。

píng wén bēng

这句话大意是:平文崩。

hòu shè guó shì shí rén wèi zhī yuē nǚ guó

这句话大意是:后摄国事,时人 谓之曰“女国”。

hòu xìng měng jì píng wén zhī bēng hòu suǒ wéi yě

这句话大意是:后性猛忌,平文之崩,后所为也。

píng wén huáng hòu wáng shì guǎng níng rén yě

这句话大意是:平文皇后王氏,广宁人也。

nián shí sān yīn shì rù gōng de xìng yú píng wén shēng zhāo chéng dì

这句话大意是:年十三,因事入宫,得幸于平文,生昭成帝。

píng wén bēng zhāo chéng zài qiǎng bǎo shí guó yǒu nèi nán jiāng hài dì zǐ

这句话大意是:平文 崩,昭成在襁褓,时国有内难,将害帝子。

hòu nì dì yú kù zhōng zhòu yuē ruò tiān zuò wèi zhōng zhě rǔ wú shēng

现代白话:后匿帝于裤中,咒曰:“若天祚未终者, 你无声。

suì liáng jiǔ bù tí de miǎn yú nán

这句话大意是:”遂良久不啼,得免于难。

zhāo chéng chū yù dìng dū yú shui lěi yuán chuān zhù chéng guō qǐ gōng shì yì bù jué

这句话大意是:昭成初欲定都于氵垒源川,筑城郭,起宫室, 议不决。

hòu wén zhī yuē guó zì shàng shì qiān xǐ wèi yè

这句话大意是:后闻之曰:“国自上世,迁徙为业。

jīn shì nán zhī hòu jī yè wèi gù ruò guō ér jū yī dàn kòu lái nán zú qiān dòng

这句话大意是:今事难之后,基业未固,若郭而居, 一旦寇来,难卒迁动。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

liè dì zhī bēng guó zuò dài wēi

这句话大意是:烈帝之崩,国祚殆危;。

xīng fù dà yè hòu zhī lì yě

这句话大意是:兴复大业,后之力也。

bēng zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:崩, 葬云中金陵。

dào wǔ jí wèi pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:道武即位,配飨太庙。

zhāo chéng huáng hòu mù róng shì mù róng huang zhī nǚ yě

这句话大意是:昭成皇后慕容氏,慕容晃之女也。

chū dì nà huang mèi wèi fēi wèi jǐ ér bēng

这句话大意是:初,帝纳晃妹为妃,未几而崩。

huang hòu qǐng jì hǎo

这句话大意是:晃后请继好。

qiǎn dà rén zhǎng sūn zhì nì hòu huang sòng yú jìng shàng

这句话大意是:遣大人长孙秩逆后,晃送于境上。

hòu zhì yǒu chǒng shēng xiàn míng dì jí qín míng wáng

这句话大意是:后至,有宠,生献明帝及秦明王。

hòu xìng cōng mǐn duō zhì zhuān xī lǐ nèi měi shì duō cóng

这句话大意是:后性聪敏多智, 专夕理内,每事多从。

chū zhāo chéng qiǎn wèi chén xiōng xī wù qí hái bù luò yě hòu jiè zhī yuē rǔ hái bì shēn fáng wèi chén

现代白话:初,昭成遣卫辰兄悉勿祈还部落也,后诫之曰:“你还,必 深防卫辰。

chén jiān huá zhōng dāng miè rǔ

现代白话:辰奸猾,终当灭你。

xī wù qí sǐ qí zi guǒ wèi wèi chén suǒ shā zú rú hòu yán

这句话大意是:”悉勿祈死,其子果为卫辰所杀,卒如后言。

jiàn guó èr shí sān nián bēng

这句话大意是:建国 二十三年,崩。

dào wǔ jí wèi pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:道武即位,配飨太庙。

xiàn míng huáng hòu hè shì dōng bù dà rén yě gān nǚ yě

这句话大意是:献明皇后贺氏,东部大人野干女也。

shǎo yǐ róng yí xuǎn rù dōng gōng shēng dào wǔ

这句话大意是:少以容仪选入东宫,生道武。

fú luò zhī nèi wǔ yě hòu yǔ dào wǔ jí gù chén lì bì nàn běi xǐ

这句话大意是:苻洛之内侮 也,后与道武及故臣吏避难北徙。

é ér gāo chē lái chāo lüě hòu chéng chē bì zéi ér nán zhōng lù shī dào nǎi yǎng tiān yuē guó jiā yìn zhòu qǐ zhèng ěr jué miè yě

现代白话:俄而高车来抄掠,后乘车避贼而南,中路失道, 乃仰天曰:“国家胤胄岂正你绝灭也!

wéi shén líng fú zhù

这句话大意是:惟神灵扶助。

suì chí lún zhèng bù qīng

这句话大意是:”遂驰,轮正不倾。

xíng bǎi yú lǐ zhì qī gè shān nán ér miǎn nán

这句话大意是:行百余里, 至七个山南而免难。

hòu liú xiǎn shǐ rén jiāng hài dì dì gū wèi xiǎn dì gāng shàn qī zhī zhī mì yǐ gào hòu

这句话大意是:后刘显使人将害帝,帝姑为显弟亢掞妻,知之,密以告后。

liáng juàn yì lái gào nán

这句话大意是:梁眷亦来告难。

hòu nǎi lìng dì qù zhī

这句话大意是:后 乃令帝去之。

hòu yè yǐn xiǎn zuì xiàng chén gù jīng jiù zhōng qún mǎ shǐ qǐ shì mǎ hòu qì wèi yuē wú zhū zǐ shǐ jiē zài cǐ jīn jǐn wáng shī rǔ děng shuí shā zhī

现代白话:后夜饮显醉,向晨,故惊厩中群马,使起视马,后泣谓曰:“我诸子 始皆在此,今尽亡失,你等谁杀之?

gù xiǎn shǐ bù jí zhuī

这句话大意是:”故显使不急追。

dào wǔ de zhì hè lán bù qún qíng wèi shén guī fù

这句话大意是:道武得至贺兰部,群情未甚 归附。

hòu cóng dì wài cháo dà rén yuè jǔ bù suí cóng gòng fèng jìn lǐ

这句话大意是:后从弟外朝大人悦举部随从,供奉尽礼。

xiǎn nù jiāng hài hòu hòu bēn gāng shàn jiā nì shén chē zhōng sān rì

这句话大意是:显怒,将害后,后奔亢掞家,匿神 车中三日。

gāng shàn jǔ shì qǐng jiù nǎi de miǎn

这句话大意是:亢掞举室请救,乃得免。

huì liú xiǎn bù luàn shǐ de wáng guī

这句话大意是:会刘显部乱,始得亡归。

hòu hòu dì rǎn gàn jì dào wǔ zhī dé rén xīn jǔ bīng wéi bī xíng gōng

这句话大意是:后后弟染干忌道武之 得人心,举兵围逼行宫。

hòu chū wèi rǎn gàn yuē rǔ děng jīn ān suǒ zhì wǒ ér yù shā wú zǐ yě

现代白话:后出谓染干曰:“你等今安所置我,而欲杀我子也?

rǎn gàn cán ér qù

这句话大意是:”染 干惭而去。

hòu hòu shǎo zǐ qín wáng gū shǐ yú yàn mù róng chuí zhǐ zhī

这句话大意是:后后少子秦王觚使于燕,慕容垂止之。

hòu yǐ gū bù fǎn yōu niàn qǐn jí

这句话大意是:后以觚不反,忧念寝疾。

huáng shǐ yuán nián bēng fù zàng yú shèng lè jīn líng

这句话大意是:皇始元 年,崩,祔葬于盛乐金陵。

hòu zhuī jiā zūn shì pèi xiǎng yān

现代白话:后追加尊谥,配飨呢。

dào wǔ huáng hòu mù róng shì bǎo zhī jì nǚ yě

这句话大意是:道武皇后慕容氏,宝之季女也。

zhōng shān píng rù chōng yè tíng de xìng

这句话大意是:中山平,入充掖庭,得幸。

zuǒ chéng xiàng wèi wáng yí děng zòu qǐng lì huáng hòu

这句话大意是:左丞相、卫王仪等 奏请立皇后。

dì cóng yí lìng hòu zhù jīn rén chéng nǎi lì zhī

这句话大意是:帝从仪,令后铸金人成,乃立之。

fēng hòu mǔ mèng wèi piào yáng jūn

这句话大意是:封后母孟为漂阳君。

hòu bēng

这句话大意是:后崩。

dào wǔ xuān mù huáng hòu liú shì liú juàn nǚ yě

这句话大意是:道武宣穆皇后刘氏,刘眷女也。

dēng guó chū nà wèi fū rén shēng huá yīn gōng zhǔ hòu shēng míng yuán

这句话大意是:登国初,纳为夫人,生华阴公主,后生明元。

hòu zhuān lǐ nèi shì chǒng dài yǒu jiā yǐ zhù jīn rén bù chéng gù bù dēng hòu wèi

这句话大意是:后专理内事,宠待有加,以铸金人不成,故不登后位。

wèi gù shì hòu gōng chǎn zǐ jiāng wèi chǔ èr qí mǔ jiē cì sǐ

这句话大意是:魏故事,后宫产子,将为储 贰,其母皆赐死。

dào wǔ mò nián hòu yǐ jiù fǎ hōng

这句话大意是:道武末年,后以旧法薨。

míng yuán jí wèi zhuī zūn shì wèi pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:明元即位,追遵谥位,配飨太庙。

zì cǐ hòu gōng rén wèi dì mǔ jiē zhèng pèi xiǎng yān

现代白话:自此 后,宫人为帝母,皆正配飨呢。

míng yuán zhāo āi huáng hòu yáo shì yáo xìng nǚ xī píng cháng gōng zhǔ yě

这句话大意是:明元昭哀皇后姚氏,姚兴女西平长公主也。

míng yuán yǐ hòu nà zhī hòu wèi fū rén

这句话大意是:明元以后纳之,后为夫人。

hòu yǐ zhù jīn rén bù chéng wèi shēng zūn wèi rán dì chǒng lǐ rú hòu

这句话大意是:后以铸 金人不成,未升尊位,然帝宠礼如后。

shì hòu yóu yù zhèng wèi hòu qiān bù dàng

这句话大意是:是后犹欲正位,后谦不当。

tài cháng wǔ nián hōng

这句话大意是:泰常五年,薨。

dì zhuī hèn zhī zèng huáng hòu xǐ shòu ér jiā shì yān

现代白话:帝追恨之,赠皇后玺绶而加谥呢。

zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:葬云中金陵。

míng yuán mì huáng hòu dù shì wèi jùn yè rén yáng píng wáng chāo zhī mèi yě

这句话大意是:明元密皇后杜氏,魏郡邺人,阳平王超之妹也。

chū yǐ liáng jiā zǐ xuǎn rù tài zǐ gōng yǒu chǒng shēng tài wǔ

这句话大意是:初以良家子选入太子宫,有宠, 生太武。

jí míng yuán jí wèi bài guì pín

这句话大意是:及明元即位,拜贵嫔。

tài cháng wǔ nián hōng shì yuē guì pín zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:泰常五年,薨,谥曰贵嫔,葬云中金陵。

tài wǔ jí wèi zhuī zūn hào shì pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:太武即位, 追尊号谥,配飨太庙。

yòu lì miào yú yè cì shǐ sì shí jiàn sì

这句话大意是:又立庙于邺,刺史四时荐祀。

yǐ wèi jùn tài hòu suǒ shēng zhī yì fù qí diào yì

这句话大意是:以魏郡,太后所生之邑,复其 调役。

hòu gān lù jiàng yú miào tíng

这句话大意是:后甘露降于庙庭。

wén chéng shí xiāng zhōu cì shǐ gāo lǘ biǎo xiū hòu miào zhào yuē fù rén wài chéng lǐ wú dú sì

这句话大意是:文成时,相州刺史高闾表修后庙,诏曰:“妇人外成,理 无独祀;。

yīn bì pèi yáng yǐ chéng tiān de wèi wén yǒu shēn zhī guó lì dà sì zhī xiǎng

这句话大意是:阴必配阳,以成天地,未闻有莘之国立大姒之飨。

cǐ nǎi xiān huáng suǒ lì yī shí zhī zhì gǎn fēi jīng shì zhī yuǎn zhì biàn kě ba sì

这句话大意是:此乃先皇所立,一时之 至感,非经世之远制,便可罢祀。

xiān shì tài wǔ bǎo mǔ dòu shì chū yǐ fū jiā zuò shì zhū yǔ èr nǚ jù rù gōng

这句话大意是:”先是,太武保母窦氏,初以夫家坐事诛,与二 女俱入宫;。

cāo xíng chún bèi jìn tuì yǐ lǐ míng yuán mìng wèi tài wǔ bǎo mǔ

这句话大意是:操行纯备,进退以礼,明元命为太武保母。

xìng rén cí dì gǎn qí ēn xun fèng yǎng bù yì suǒ shēng

这句话大意是:性仁慈,帝感其恩训,奉养 不异所生。

jí jí wèi zūn wèi huáng tài hòu fēng qí dì lòu tóu wèi liáo dōng wáng

这句话大意是:及即位,尊为皇太后,封其弟漏头为辽东王。

tài hòu xùn lí nèi wài shén yǒu shēng chēng

这句话大意是:太后训厘内外,甚有声称。

xìng tián sù guǎ yù xǐ nù bù xìng yú sè hǎo yáng rén zhī shàn yǐn rén zhī guò

这句话大意是:性恬素寡欲,喜怒不形于色,好扬人之善,隐人之过。

dì zhēng liáng zhōu rú rú wú dī rù kòu tài hòu mìng zhū jiāng jī zǒu zhī

这句话大意是:帝征凉州,蠕蠕吴堤入寇, 太后命诸将击走之。

zhēn jūn yuán nián bēng

这句话大意是:真君元年,崩。

zhào tiān xià dà lín sān rì tài bǎo lú lǔ yuán jiān hù sāng shì shì yuē huì

这句话大意是:诏天下大临三日,太保卢鲁元监护丧事,谥曰 惠。

zàng guō shān cóng hòu yì yě

这句话大意是:葬崞山,从后意也。

chū hòu cháng dēng guō shān gù wèi zuǒ yòu yuē wú mǔ yǎng dì gōng jìng shén ér ài rén ruò sǐ ér bù miè bì bù wéi jiàn guǐ

现代白话:初,后尝登崞山,顾谓左右曰:“我母养帝躬,敬神而爱 人,若死而不灭,必不为贱鬼。

rán yú xiān cháo běn wú wèi cì bù kě wéi lǐ yǐ cóng yuán líng

这句话大意是:然于先朝,本无位次,不可违礼以从园陵。

cǐ shān zhī shàng kě yǐ zhōng tuō

现代白话:此山之 上,能够终托。

gù zàng yān

现代白话:”故葬呢。

bié lì hòu qǐn miào yú guō shān jiàn bēi sòng dé

这句话大意是:别立后寝庙于崞山,建碑颂德。

tài wǔ huáng hòu hè lián shì qū gài nǚ yě

这句话大意是:太武皇后赫连氏,屈丐女也。

tài wǔ píng tǒng wàn nà hòu jí èr mèi jù wèi guì rén hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:太武平统万,纳后及二妹,俱为贵人,后立为皇 后。

wén chéng chū bēng fù zàng jīn líng

这句话大意是:文成初,崩,祔葬金陵。

tài wǔ jìng āi huáng hòu hè shì dài rén yě

这句话大意是:太武敬哀皇后贺氏,代人也。

chū wèi fū rén shēng jǐng mù

这句话大意是:初为夫人,生景穆。

shén qiàn yuán nián hōng zhuī zèng guì pín zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:神蒨元年,薨,追赠贵嫔, 葬云中金陵。

hòu zhuī hào zūn shì pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:后追号尊谥,配飨太庙。

jǐng mù gōng huáng hòu yù jiǔ lǘ shì hé dōng wáng pí mèi yě

这句话大意是:景穆恭皇后郁久闾氏,河东王毗妹也。

shǎo yǐ cái xuǎn rù dōng gōng

这句话大意是:少以才,选入东宫。

yǒu chǒng shēng wén chéng huáng dì ér hōng

这句话大意是:有宠,生文成皇帝 而薨。

wén chéng jí wèi zhuī zūn hào shì zàng yún zhōng jīn líng pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:文成即位,追尊号谥,葬云中金陵,配飨太庙。

yòu wén chéng rǔ mǔ cháng shì běn liáo xī rén yīn shì rù gōng rǔ dì yǒu qú láo bǎo hù zhī gōng

这句话大意是:又文成乳母常氏,本辽西人,因事入宫,乳帝,有劬劳保护之功。

wén chéng jí wèi zūn wèi bǎo tài hòu xún zūn wèi huáng tài hòu gào yú jiāo miào

这句话大意是:文成即位, 尊为保太后,寻尊为皇太后,告于郊庙。

hé píng yuán nián bēng

这句话大意是:和平元年,崩。

zhào tiān xià dà lín sān rì shì yuē zhāo

这句话大意是:诏天下大临三日,谥曰昭。

zàng yú guǎng níng mó jī shān sú wèi zhī míng jī shān tài hòu yí zhì yě

这句话大意是:葬于广宁磨笄山,俗谓之鸣鸡山,太后遗志也。

yī huì tài hòu gù shì bié lì qǐn miào zhì shǒu líng èr bǎi jiā shù bēi sòng dé

这句话大意是:依惠太后故事,别立寝庙,置守陵 二百家,树碑颂德。

wén chéng wén míng huáng hòu féng shì cháng lè xìn dōu rén yě

这句话大意是:文成文明皇后冯氏,长乐信都人也。

fù lǎng qín yōng èr zhōu cì shǐ xi chéng jùn gōng

这句话大意是:父朗,秦、雍二州刺史、西城郡公。

mǔ lè làng wáng shì

这句话大意是:母乐 浪王氏。

hòu shēng yú cháng ān yǒu shén guāng zhī yì

这句话大意是:后生于长安,有神光之异。

lǎng zuò shì zhū hòu suì rù gōng

这句话大意是:朗坐事诛,后遂入宫。

tài wǔ zuǒ zhāo yí hòu zhī gū yě yā yǒu mǔ dé fǔ yǎng jiào xùn

这句话大意是:太武左昭仪,后之姑也, 雅有母德抚养教训。

nián shí sì wén chéng jiàn jí yǐ xuǎn wèi guì rén hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:年十四,文成践极,以选为贵人,后立为皇后。

wén chéng bēng gù shì guó yǒu dà sàng sān rì hòu yù fú qì wù yī yǐ shāo fén bǎi guān jí zhōng gōng jiē hào qì ér lín zhī

这句话大意是:文成崩,故事 国有大丧,三日后御服器物一以烧焚,百官及中宫皆号泣而临之。

hòu bēi jiào zì tóu huǒ zuǒ yòu jiù zhī liáng jiǔ nǎi sū

这句话大意是:后悲叫自投火, 左右救之,良久乃苏。

xiàn wén jí wèi zūn wèi huáng tài hòu

这句话大意是:献文即位,尊为皇太后。

chéng xiàng yǐ hún móu nì xiàn wén nián shí èr jū yú liàng ān tài hòu mì dìng dà cè zhū hún suì lín cháo tīng zhèng

这句话大意是:丞相乙浑谋逆,献文年十二,居于 谅暗,太后密定大策,诛浑,遂临朝听政。

jí xiào wén shēng tài hòu gōng qīn fǔ yǎng

这句话大意是:及孝文生,太后躬亲抚养。

shì hòu ba lìng bù tīng zhèng shì

这句话大意是:是后罢令不 听政事。

tài hòu xíng bù zhèng nèi chǒng li yì xiàn wén yīn shì zhū zhī

这句话大意是:太后行不正,内宠李弈,献文因事诛之。

tài hòu bù dé yì suì hài dì

这句话大意是:太后不得意,遂害帝。

chéng míng yuán nián zūn yuē tài huáng tài hòu fù lín cháo tīng zhèng

这句话大意是:承明元年, 尊曰太皇太后,复临朝听政。

hòu xìng cōng dá

这句话大意是:后性聪达。

zì rù gōng yè cū xué shū jì

这句话大意是:自入宫掖,粗学书计;。

jí dēng zūn jí shěng jué wàn jī

这句话大意是:及登尊极,省决万 机。

xiào wén zhào ba yīng shī cáo yǐ qí de wèi tài hòu lì bào dé fó sì

这句话大意是:孝文诏罢鹰师曹,以其地为太后立报德佛寺。

tài hòu yǔ xiào wén yóu yú fāng shān gù chuān fù yǒu zhōng yān zhī zhì

现代白话:太后与孝文游于方山,顾川阜有 终呢之志。

yīn wèi qún chén yuē shùn zàng cāng wú èr fēi bù cóng qǐ bì yuǎn fù shān líng rán hòu wèi guì zāi

现代白话:因谓群臣曰:“舜葬苍梧,二妃不从,岂必远祔山陵,然后为贵啊?

wú bǎi suì hòu shén qí ān cǐ

现代白话:我 百岁后,神其安此。

xiào wén nǎi zhào yǒu sī yíng jiàn shòu líng yú fāng shān yòu qǐ yǒng gù shí shì jiāng zhōng wèi qīng miào yān

现代白话:”孝文乃诏有司营建寿陵于方山,又起永固石室,将终为清庙 呢。

tài hé wǔ nián qǐ zuò bā nián ér chéng kān shí lì bēi sòng tài hòu gōng dé

这句话大意是:太和五年起作,八年而成,刊石立碑,颂太后功德。

tài hòu yǐ dì fù yú chūn qiū nǎi zuò quàn jiè gē sān bǎi yú zhāng yòu zuò huáng gào shí bā piān wén duō bù zài

这句话大意是:太后以帝富于春秋,乃作《劝戒歌》三百余章,又作《皇诰》十八篇,文多不 载。

tài hòu lì wén xuān wáng miào yú cháng ān yòu lì sī yàn fó tú yú lóng chéng jiē kān shí lì bēi

这句话大意是:太后立文宣王庙于长安,又立思燕佛图于龙城,皆刊石立碑。

tài hòu yòu zhì nèi shǔ wǔ miào zhī sūn wài qī liù qīn sī má jiē shòu fù chú

这句话大意是:太后又制,内属 五庙之孙、外戚六亲缌麻,皆受复除。

xìng jiǎn sù bù hǎo huá shì gōng yù màn huì ér yǐ

这句话大意是:性俭素,不好华饰,躬御缦绘而已。

zǎi rén shàng shàn àn cái jìng chǐ xiū shàn zī wèi jiǎn yú gù shì shí fēn zhī bā

这句话大意是:宰人上 膳,案裁径尺,羞膳滋味,减于故事十分之八。

tài hòu cháng yǐ tǐ bù ān fú ān lǘ zi zǎi rén hūn ér jìn zhōu yǒu yán zài yān hòu jǔ bǐ de zhī

现代白话:太后尝以体不安,服庵闾子,宰人 昏而进粥,有蜒在呢,后举匕得之。

dì shí shì cè dà nù jiāng jiā jí fá tài hòu xiào ér shì zhī

这句话大意是:帝时侍侧,大怒,将加极罚,太后笑而释之。

zì tài hòu lín cháo zhuān zhèng xiào wén yǎ xìng xiào jǐn bù yù cān jué

这句话大意是:自太后临朝专政,孝文雅性孝谨,不欲参决;。

shì wú jù xì yī bǐng yú tài hòu

这句话大意是:事无巨细,一禀于太后。

tài hòu duō zhì cāi rěn néng xíng dà shì

这句话大意是:太后多 智,猜忍,能行大事;。

shā lù shǎng fá jué zhī é qǐng duō yǒu bù guān dì zhě

这句话大意是:杀戮赏罚,决之俄顷,多有不关帝者。

shì yǐ wēi fú jiān zuò zhèn dòng nèi wài

这句话大意是:是以威福兼作,震动 内外。

gù qǐ dào dé wáng yù zhāng yòu fú chéng zǔ děng bá zì wēi yān suì zhōng ér zhì wáng gōng

这句话大意是:故杞道德、王遇、张祐、苻承祖等拔自微阉,岁中而至王公。

wáng ruì chū rù wò nèi shù nián biàn wèi zǎi fǔ

这句话大意是:王睿出入卧内, 数年便为宰辅。

shǎng jī qiān wàn yì jì jīn shū tiě quàn xǔ yǐ bù sǐ zhī zhào

这句话大意是:赏赍千万亿计,金书铁券,许以不死之诏。

li chōng yǐ qì néng shòu rèn yì yóu jiàn chǒng wéi wò mì jiā xī jī bù kě shèng shǔ

这句话大意是:李冲以器能受任,亦由 见宠帏幄,密加锡赍,不可胜数。

hòu xìng yán míng jiǎ yǒu chǒng shì yì wú suǒ zòng

这句话大意是:后性严明,假有宠侍,亦无所纵。

zuǒ yòu xiān jiè zhī qiān dòng jiā chuí chǔ duō zhì bǎi yú shǎo yì shù shí

这句话大意是:左右纤介之愆, 动加棰楚,多至百余,少亦数十。

rán xìng bù sù hàn xún yì dài zhī rú chū

这句话大意是:然性不宿憾,寻亦待之如初;。

huò yīn cǐ gèng jiā fù guì shì yǐ rén rén huái yú lì yù zhì sǐ ér bù sī tuì

这句话大意是:或因此更加富贵, 是以人人怀于利欲,至死而不思退。

tài hòu céng yǔ xiào wén xìng líng quán chí yàn qún chén jí fán guó shǐ rén zhū fāng qú shuài gè lìng wèi qí fāng wǔ

这句话大意是:太后曾与孝文幸灵泉池,宴群臣及蕃国使人、诸方渠帅,各令为其方舞。

xiào wén shàng shòu tài hòu xīn rán zuò gē dì yì hé gē suì mìng qún chén gè yán qí zhì yú shì hé gē zhě jiǔ shí rén

这句话大意是:孝文 上寿,太后忻然作歌,帝亦和歌,遂命群臣各言其志,于是和歌者九十人。

tài hòu wài lǐ rén wàng yuán pī yóu míng gēn děng bān cì jīn bó yú mǎ

这句话大意是:太后外 礼人望,元丕、游明根等颁赐金帛舆马;。

měi zhì bāo měi ruì děng jiē yǐn pī cān zhī yǐ shì wú sī

这句话大意是:每至褒美睿等,皆引丕参之,以示无私。

yòu zì yǐ guò shī jù rén yì jǐ xiǎo yǒu yí jì biàn jiàn zhū lù

这句话大意是:又自以过失,惧人议己,小有疑忌,便见诛戮。

qì hòu zhī bēng xiào wén bù zhī suǒ shēng

这句话大意是:迄后之崩,孝文不知所生。

zhì rú li li huì zhī tú cāi xián fù miè zhě shí yú jiā sǐ zhě shù bǎi rén lǜ duō wǎng làn tiān xià yuān zhī

这句话大意是:至如李 、李惠之徒,猜嫌覆灭者十余家,死者数百人,率多枉滥,天下冤之。

shí sì nián bēng yú tài hé diàn nián sì shí jiǔ

这句话大意是:十四年,崩于太和殿,年四十九。

qí rì yǒu xióng zhì jí yú tài huá diàn

这句话大意是:其日有雄雉集于太华殿。

dì zhuó yǐn bù rù kǒu wǔ rì huǐ mù guò lǐ

这句话大意是:帝酌饮不入口五日, 毁慕过礼。

shì yuē wén míng tài huáng tài hòu

这句话大意是:谥曰文明太皇太后。

zàng yú yǒng gù líng rì zhōng ér fǎn yú yú jiàn xuán diàn

这句话大意是:葬于永固陵,日中而反,虞于鉴玄殿。

zhào yuē zūn zhǐ cóng jiǎn bù shēn wǎng jí zhī tòng

这句话大意是:诏曰:“尊 旨从俭,不申罔极之痛;。

chēng qíng yǔn lǐ yǎng sǔn jiǎn xun zhī dé

这句话大意是:称情允礼,仰损俭训之德;。

jìn tuì sī wéi bèi yòng bēng gǎn

这句话大意是:进退思惟,倍用崩感。

yòu shān líng zhī jié yì yǒu chéng mìng

这句话大意是:又山陵 之节,亦有成命;。

nèi zé fāng zhàng wài cái yǎn kǎn

这句话大意是:内则方丈,外裁奄坎。

tuō yú xiào zǐ zhī xīn yǒu suǒ bù jìn zhě shì zhōng kě èr zhàng fén bù dé guò sān shí bù

这句话大意是:脱于孝子之心有所不尽者,室中可二丈, 坟不得过三十步。

jīn yǐ líng wàn shì suǒ yǎng fù guǎng wéi liù shí bù

这句话大意是:今以陵万世所仰,复广为六十步。

gū fù yí zhǐ yì yǐ tòng jué

这句话大意是:孤负遗旨,益以痛绝!

qí yōu fáng dà xiǎo guān guǒ zhì yuē bù shè míng qì

这句话大意是:其幽房 大小,棺椁质约,不设明器。

zhì yú sù zhàng màn yīn cí wǎ zhī wù yì jiē bù zhì

这句话大意是:至于素帐缦茵瓷瓦之物,亦皆不置。

cǐ zé zūn xiān zhì cóng cè lìng

这句话大意是:此则遵先志,从 册令。

jù fèng yí shì ér yǒu cóng yǒu wéi wèi dá zhě huò yǐ zhì guài

这句话大意是:俱奉遗事,而有从有违,未达者或以致怪。

zǐ gōng zhī lǐ xuán táng zhī nèi shèng líng suǒ píng yǐ yī yī fèng zūn yǎng zhāo jiǎn dé

这句话大意是:梓宫之里,玄堂之内,圣灵所凭, 已一一奉遵,仰昭俭德。

qí yú wài shì yǒu suǒ bù cóng yǐ jǐn tòng mù zhī qíng

这句话大意是:其余外事,有所不从,以尽痛慕之情。

qí xuān shì yuǎn jìn zhe gào qún sī shàng míng jiǎn huì zhī měi xià zhāng wéi mìng zhī shī

这句话大意是:其宣示远近,著告 群司,上明俭诲之美,下彰违命之失。

jí zú kū xiào wén fú shuāi jìn chén cóng fú

这句话大意是:”及卒哭,孝文服衰,近臣从服。

sān sī yǐ xià wài chén shuāi fú zhě biàn fú jiù liàn

这句话大意是:三司以下 外臣衰服者,变服就练;。

qī pǐn yǐ xià jǐn chú jí jí

这句话大意是:七品以下,尽除即吉。

shè fù jì yú tài hé diàn gōng qīng yǐ xià shǐ qīn gōng shì

这句话大意是:设附祭于太和殿,公卿以下始亲公 事。

dì huǐ jí jué jiǔ ròu bù yù zhě sān nián

这句话大意是:帝毁瘠,绝酒肉不御者三年。

chū dì xiào yú tài hòu nǎi yú yǒng gù líng dōng běi lǐ yú yíng shòu gōng suì yǒu zhōng yān zhān wàng zhī zhì

现代白话:初,帝孝于太后,乃于永固陵东北里余营寿宫,遂有终呢瞻望之志。

jí qiān luò yáng nǎi zì biǎo chán xi yǐ wéi shān yuán zhī suǒ ér fāng shān xū gōng hào yuē wàn nián táng yún

这句话大意是:及迁洛阳, 乃自表瀍西以为山园之所,而方山虚宫号曰万年堂云。

wén chéng yuán huáng hòu lǐ shì liáng guó méng xiàn rén dùn qiū wáng jùn zhī mèi yě

这句话大意是:文成元皇后李氏,梁国蒙县人,顿丘王峻之妹也。

hòu zhī shēng yě yǒu yì yú cháng

这句话大意是:后之生也,有异于常。

fù fāng shū héng yán cǐ nǚ dāng dà guì

这句话大意是:父方 叔,恒言此女当大贵。

jí zhǎng zī zhì měi lì

这句话大意是:及长,姿质美丽。

tài wǔ nán zhēng yǒng chāng wáng rén chū shòu chūn jūn zhì hòu zhái yīn de hòu

这句话大意是:太武南征,永昌王仁出寿春,军至后宅, 因得后。

jí rén zhèn cháng ān yù shì zhū hòu yǔ qí jiā rén sòng píng chéng gōng

这句话大意是:及仁镇长安,遇事诛,后与其家人送平城宫。

gāo zǔ dēng bái lóu wàng jiàn měi zhī

这句话大意是:高祖登白楼望见,美之。

nǎi xià tái hòu de xìng yú zhāi kù zhōng suì yǒu shēn

这句话大意是:乃 下台,后得幸于斋库中,遂有娠。

cháng tài hòu hòu wèn hòu zhī zhī shí shǒu kù zhě yì sī shū yú bì jì zhī bié jiā yàn wèn jiē fú tóng

这句话大意是:常太后后问后,知之,时守库者亦私书于壁记之, 别加验问,皆符同。

jí shēng xiàn wén bài guì rén

这句话大意是:及生献文,拜贵人。

tài ān èr nián tài hòu lìng yī gù shì

这句话大意是:太安二年,太后令依故事。

lìng hòu jù tiáo jì zài nán xiōng dì jí yǐn suǒ jié zōng xiōng hóng zhī xī yǐ fù tuō

这句话大意是:令后具条记在 南兄弟,及引所结宗兄洪之,悉以付托。

lín jué měi yī chēng xiōng dì fǔ xiōng tòng qì suì hōng

这句话大意是:临决,每一称兄弟,拊胸恸泣,遂薨。

hòu shì yuē yuán huáng hòu zàng jīn líng pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:后 谥曰元皇后,葬金陵,配飨太庙。

xiàn wén sī huáng hòu lǐ shì zhōng shān ān xǐ rén nán jùn wáng huì zhī nǚ yě

这句话大意是:献文思皇后李氏,中山安喜人,南郡王惠之女也。

zī dé wǎn shū nián shí bā

这句话大意是:姿德婉淑,年十八。

yǐ xuǎn rù dōng gōng

这句话大意是:以选入 东宫。

xiàn wén jí wèi wèi fū rén shēng xiào wén dì

这句话大意是:献文即位,为夫人,生孝文帝。

huáng xìng sān nián hōng zàng jīn líng

这句话大意是:皇兴三年,薨,葬金陵。

chéng míng yuán nián zhuī chóng hào shì pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:承明元年,追崇号 谥,配飨太庙。

xiào wén zhēn huáng hòu lín shì píng liáng rén yě

这句话大意是:孝文贞皇后林氏,平凉人也。

fù shèng wèi píng liáng tài shǒu

这句话大意是:父胜,位平凉太守。

shū fù jīn lǘ qǐ zì yān guān

这句话大意是:叔父金闾,起自阉官。

xiàn wén chū wèi dìng zhōu cì shǐ wèi yǐ hún suǒ zhū jí shèng xiōng dì jiē sǐ

这句话大意是:献文 初,为定州刺史,为乙浑所诛,及胜兄弟皆死。

shèng wú zi yǒu èr nǚ rù yè tíng

这句话大意是:胜无子,有二女入掖庭。

hòu róng sè měi lì de xìng yú xiào wén shēng huáng zǐ xún

这句话大意是:后容色美 丽,得幸于孝文,生皇子恂。

yǐ xún jiāng wèi chǔ èr tài hé qī nián hòu yī jiù zhì hōng

这句话大意是:以恂将为储贰,太和七年,后依旧制薨。

dì rén shù bù yù xí qián shì ér bǐng wén míng tài hòu yì gù bù guǒ xíng

这句话大意是:帝仁恕不欲 袭前事,而禀文明太后意,故不果行。

shì yuē zhēn huáng hòu zàng jīn líng

这句话大意是:谥曰贞皇后,葬金陵。

jí xún yǐ zuì cì sǐ yǒu sī zòu zhuī fèi hòu wèi shù rén

这句话大意是:及恂以罪赐死,有司 奏追废后为庶人。

xiào wén fèi huáng hòu féng shì tài shī xī zhī nǚ yě

这句话大意是:孝文废皇后冯氏,太师熙之女也。

tài hé shí qī nián xiào wén jì zhōng sàng tài wèi yuán pī děng biǎo yǐ cháng qiū wèi jiàn liù gōng wú zhǔ qǐng zhèng nèi wèi

这句话大意是:太和十七年,孝文既终丧,太尉元丕等表以 长秋未建,六宫无主,请正内位。

xiào wén cóng zhī lì hòu wèi huáng hòu ēn yù shén hòu

这句话大意是:孝文从之,立后为皇后,恩遇甚厚。

xiào wén hòu zhòng yǐn hòu zǐ zhāo yí zhì luò shāo yǒu chǒng hòu lǐ ài jiàn shuāi

这句话大意是:孝文后重引 后姊昭仪至洛,稍有宠,后礼爱渐衰。

zhāo yí zì yǐ nián zhǎng qiě qián rù gōng yè sù jiàn dài niàn qīng hòu ér bù lǜ qiè lǐ

这句话大意是:昭仪自以年长,且前入宫掖,素见待念,轻 后而不率妾礼。

hòu suī xìng bù dù jì shí yǒu kuì hèn zhī sè

这句话大意是:后虽性不妒忌,时有愧恨之色。

zhào yí guī wéi nèi zhǔ zèn gòu bǎi duān xún fèi hòu wèi shù rén

这句话大意是:照仪规为内主,谮构百端,寻废后 为庶人。

hòu zhēn jǐn yǒu dé cāo suì wèi liàn xíng ní hòu zhōng yú yáo guāng fó sì

这句话大意是:后贞谨有德操,遂为练行尼,后终于瑶光佛寺。

xiào wén yōu huáng hòu yì féng xī nǚ

这句话大意是:孝文幽皇后亦冯熙女。

mǔ yuē cháng shì

这句话大意是:母曰常氏。

běn jiàn wēi de xìng wū hū xī yuán fēi gōng zhǔ hōng hòu suì zhǔ jiā shì

这句话大意是:本贱微,得幸于熙,熙元妃公主薨后,遂主 家事。

shēng hòu yǔ běi píng gōng sù

这句话大意是:生后与北平公夙。

wén míng tài huáng tài hòu yù jiā shì guì chǒng nǎi jiǎn xī èr nǚ jù rù yè tíng shí nián shí sì

这句话大意是:文明太皇太后欲家世贵宠,乃简熙二女,俱入掖庭,时年 十四。

qí yī zǎo zú

这句话大意是:其一早卒。

hòu yǒu zī mèi piān jiàn ài xìng

这句话大意是:后有姿媚,偏见爱幸。

wèi jǐ jí bìng

这句话大意是:未几,疾病。

tài hòu nǎi qiǎn hái jiā wèi ní dì yóu liú niàn yān

现代白话:太后乃遣还家为尼,帝犹留 念呢。

suì yú ér tài hòu bēng dì fú zhōng pō cún fǎng zhī

这句话大意是:岁余而太后崩,帝服终,颇存访之。

yòu wén hòu sù zhěn quán chú qiǎn yān guān shuāng sān niàn xǐ shū láo wèn suì yíng fù luò yáng

这句话大意是:又闻后素疹痊除,遣阉官双三念玺书劳 问,遂迎赴洛阳。

jí zhì chǒng ài guò běn chū

这句话大意是:及至,宠爱过本初。

dāng xī gōng rén xī fù jìn jiàn

这句话大意是:当夕,宫人稀复进见。

bài wèi zuǒ zhāo yí hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:拜为左昭仪,后立为 皇后。

dì pín suì nán zhēng hòu suì yǔ zhōng guān gāo pú sà sī luàn

这句话大意是:帝频岁南征,后遂与中官高菩萨私乱。

jí dì zài rǔ nán bù yù hòu biàn gōng rán chǒu zì zhōng cháng shì shuāng méng děng wéi qí xīn fù

现代白话:及帝在你南不豫,后便公然丑恣,中常 侍双蒙等为其心腹。

shì shí péng chéng gōng zhǔ sòng wáng liú chǎng zǐ fù yě nián shào lí jū

这句话大意是:是时彭城公主,宋王刘昶子妇也,年少嫠居。

běi píng gōng féng sù hòu zhī zhōu mǔ dì yě

这句话大意是:北平公冯夙,后 之周母弟也。

hòu qiú hūn yú xiào wén xiào wén xǔ zhī

这句话大意是:后求婚于孝文,孝文许之。

gōng zhǔ zhì bù yuàn hòu yù qiáng zhī hūn yǒu rì yǐ

现代白话:公主志不愿,后欲强之,婚有日了。

gōng zhǔ mì yǔ shì bì jí tóng cóng shí yú rén chéng qīng chē mào lín yǔ fù xuán hù fèng yè xiào wén zì chén běn yì

这句话大意是:公主 密与侍婢及僮从十余人,乘轻车,冒霖雨,赴悬瓠,奉谒孝文,自陈本意。

yīn yán hòu yǔ pú sà luàn zhuàng

这句话大意是:因言后 与菩萨乱状。

dì wén yīn hài è wèi zhī xìn ér mì nì zhī

这句话大意是:帝闻,因骇愕,未之信,而秘匿之。

cǐ hòu hòu jiàn yōu jù

这句话大意是:此后后渐忧惧。

yǔ mǔ cháng shì qiú tuō nǚ wū dǎo yàn xiào wén jí bù qǐ

这句话大意是:与母常氏求托女 巫,祷厌孝文疾不起;。

yī dàn de rú wén míng tài hòu fǔ shǎo zhǔ chēng mìng zhě shǎng bào bù zī

这句话大意是:一旦得如文明太后辅少主称命者,赏报不赀。

yòu qǔ sān shēng gōng zhōng xiān cí jiǎ yán qí fú zhuān wèi zuǒ dào

这句话大意是:又取三牲,宫 中祆祠,假言祈福,专为左道。

mǔ cháng huò zì yì gōng zhōng huò qiǎn shì bì yǔ xiāng bào dá

这句话大意是:母常或自诣宫中,或遣侍婢与相报答。

dì zhì luò zhí wèn pú sà shuāng méng děng jù de qíng zhuàng

这句话大意是:帝至洛,执问菩萨、双蒙等,具得情状。

dì yǐ jí wò hán wēn shì yè yǐn hòu bìng liè pú sà děng yú hù wài

这句话大意是:帝以疾卧含温室,夜引后,并列菩萨 等于户外。

hòu lín rù lìng sōu yī zhōng chēng yǒu cùn rèn biàn zhǎn

这句话大意是:后临入,令搜衣中,称有寸刃便斩。

hòu dùn shǒu qì xiè nǎi cì zuò dōng yíng qù yù yán èr zhàng yú

这句话大意是:后顿首泣谢,乃赐坐东楹,去御筵 二丈余。

xiào wén lìng pú sà děng chén zhuàng yòu ràng hòu yuē rǔ yǒu yāo shù kě jù yán zhī

现代白话:孝文令菩萨等陈状,又让后曰:“你有妖术,可具言之。

hòu qǐ píng zuǒ yòu yǒu suǒ mì zhuàng

这句话大意是:”后乞屏左右, 有所密状。

xiào wén chì zhōng cháng shì xī chū wéi lìng zhǎng qiū qīng bái zhěng zài cè qǔ wèi zhí dāo zhǔ zhī

这句话大意是:孝文敕中常侍悉出,唯令长秋卿白整在侧,取卫直刀拄之。

hòu yóu bù yán

这句话大意是:后犹不言。

xiào wén nǎi yǐ mián jiān sāi zhěng ěr zì xiǎo yǔ zài sān hū zhěng wú suǒ yīng nǎi lìng hòu yán

这句话大意是:孝文乃以绵坚塞整耳,自小语再三呼整,无所应,乃令后言。

shì yǐn rén mò zhī zhī

这句话大意是:事隐,人莫知之。

gāo zǔ nǎi huàn péng chéng běi hǎi èr wáng lìng rù zuò yán xī shì rǔ sǎo jīn biàn tā rén dàn rù wù bì

现代白话:高 祖乃唤彭城、北海二王令入坐,言:“昔是你嫂,今便他人,但入勿避。

yòu yuē cǐ lǎo yù yù bái rèn chā wǒ lèi shàng kě qióng wèn běn wèi wù yǒu suǒ nán

这句话大意是:”又曰: “此老妪欲白刃插我肋上,可穷问本未,勿有所难。

yòu yún féng jiā nǚ bù néng fù xiāng fèi zhú qiě shǐ zài gōng zhōng kōng zuò yǒu xīn nǎi néng zì sǐ rǔ děng wù wèi wú yóu yǒu qíng yě

现代白话:”又云:“冯家女不能复相废 逐,且使在宫中空坐,有心乃能自死,你等勿谓我犹有情也。

dì sù zhì xiào yóu yǐ wén míng tài hòu gù wèi xíng fèi

这句话大意是:”帝素至孝,犹以文 明太后故,未行废。

èr wáng chū nǎi cì hòu cí sǐ jué zài bài qǐ shǒu tì qì

这句话大意是:二王出,乃赐后辞死诀,再拜稽首涕泣。

jí rù gōng hòu dì mìng zhōng guān yǒu wèn yú hòu hòu mà yuē wǒ tiān zǐ fù dāng miàn duì qǐ lìng rǔ chuán yě

现代白话:及入宫后,帝命中官 有问于后,后骂曰:“我天子妇,当面对,岂令你传也!

dì nù chì hòu mǔ cháng rù shì yǔ hòu zhuàng cháng tà zhī bǎi yú nǎi zhǐ

这句话大意是:”帝怒,敕后母常入,示 与后状,常挞之百余乃止。

dì xún nán fá qiě liú jīng shī

这句话大意是:帝寻南伐,且留京师。

suī yǐ zuì shī chǒng ér fū rén pín qiè fèng zhī rú fǎ

这句话大意是:虽以罪失宠,而夫人嫔妾奉之如法。

wéi lìng shì zōng zài dōng gōng wú cháo yè zhī shì

这句话大意是:唯令世宗在东宫, 无朝谒之事。

dì jí shèn wèi péng chéng wáng xié yuē hòu gōng jiǔ guāi yīn dé zì jué yú tiān wú sǐ hòu kě cì zì jǐn bié gōng zàng yǐ hòu lǐ zhù yǎn féng mén zhī dà guò

现代白话:帝疾甚,谓彭城王勰曰:“后宫久乖阴德,自绝于天,我死后可赐自 尽别宫,葬以后礼,庶掩冯门之大过。

dì bēng zǐ gōng dá lǔ yáng nǎi xíng yí zhào

这句话大意是:”帝崩,梓宫达鲁阳,乃行遗诏。

běi hǎi wáng xiáng fèng xuān yí zhǐ cháng qiū qīng bái zhěng děng rù shòu hòu yào

这句话大意是:北海王详 奉宣遗旨,长秋卿白整等入授后药。

hòu zǒu hū bù kěn yǐn jué yuē guān qǐ yǒu cǐ yě

这句话大意是:后走呼,不肯引决,曰:“官岂有此也!

shì cǐ zhū wáng bèi shā wǒ ěr

这句话大意是:是此 诸王辈杀我耳。

zhěng děng zhí chí qiáng zhī nǎi hán jiāo ér jǐn

这句话大意是:”整等执持强之,乃含椒而尽。

zǐ gōng cì luò nán xián yáng wáng xǐ děng zhī shěn sǐ xiāng shì yuē ruò wú yí zhào wǒ xiōng dì yì dàng zuò jì qù zhī

这句话大意是:梓宫次洛南,咸阳王禧等知审死, 相视曰:“若无遗诏,我兄弟亦当作计去之。

qǐ kě lìng shī xíng fù rén zǎi zhì tiān xià shā wǒ bèi yě

这句话大意是:岂可令失行妇人宰制天下,杀我辈也?

shì yuē yōu huáng hòu zàng cháng líng yíng nèi

这句话大意是:” 谥曰幽皇后,葬长陵茔内。

xiào wén wén zhāo huáng hòu gāo shì sī tú gōng zhào zhī mèi yě

这句话大意是:孝文文昭皇后高氏,司徒公肇之妹也。

fù yáng mǔ gài shì fán sì nán sān nǚ jiē shēng yú dōng yì

这句话大意是:父扬,母盖氏,凡四男三女,皆生于东 裔。

xiào wén chū nǎi jǔ shì xī guī

这句话大意是:孝文初,乃举室西归。

jìn lóng chéng zhèn zhèn biǎo hòu dé sè wǎn yàn

这句话大意是:近龙城镇,镇表后德色婉艳。

jí zhì wén míng tài hòu qīn xìng běi bù cáo jiàn hòu qí zhī rù yè tíng shí nián shí sān

这句话大意是:及至,文明太后亲幸北部 曹见后,奇之,入掖庭,时年十三。

chū hòu yòu céng mèng zài táng nèi lì ér rì guāng zì chuāng zhōng zhào zhī zhuó zhuó ér rè hòu dōng xī bì zhī guāng yóu xié zhào bù yǐ

这句话大意是:初,后幼曾梦在堂内立,而日光自窗中照之, 灼灼而热,后东西避之,光犹斜照不已。

rú shì shù xī guài zhī yǐ bái qí fù yáng

这句话大意是:如是数夕,怪之,以白其父飏。

yáng yǐ wèn liáo dōng rén mǐn zōng

这句话大意是:飏以问辽 东人闵宗。

zōng yuē cǐ qí zhēng yě

这句话大意是:宗曰:“此奇征也。

xī yǒu mèng yuè rù huái yóu shēng tiān zi kuàng rì zhào zhī zhēng

这句话大意是:昔有梦月入怀,犹生天子,况日照之征!

cǐ nǚ jiàng bèi dì mìng dàn yù rén jūn zhī xiàng yě

这句话大意是:此女将被 帝命,诞育人君之象也。

hòu shēng xuān wǔ jí guǎng píng wáng huái cháng lè gōng zhǔ

这句话大意是:”后生宣武及广平王怀、长乐公主。

féng zhāo yí chǒng shèng mì yǒu mǔ yǎng dì xīn

这句话大意是:冯昭仪宠盛,密有母 养帝心。

hòu zì dài rú luò yáng bào hōng yú jí jùn zhī gòng xiàn huò yún zhāo yí suǒ zéi yě

这句话大意是:后自代如洛阳,暴薨于汲郡之共县,或云昭仪所贼也。

xuān wǔ zhī wèi huáng tài zǐ èr rì yī zhāo yōu hòu hòu fǔ niàn cí ài yǒu jiā

这句话大意是:宣武之为皇太子, 二日一朝幽后,后拊念慈爱有加。

xiào wén chū zhēng xuān wǔ rù cháo bì jiǔ liú hòu gōng qīn shì zhì mù mǔ dào lóng bèi

这句话大意是:孝文出征,宣武入朝,必久留后宫,亲视栉沐, 母道隆备。

qí hòu yǒu sī zòu qǐng jiā hào shì yuē wén zhāo guì rén

这句话大意是:其后有司奏请加号,谥曰文昭贵人。

xiào wén cóng zhī

这句话大意是:孝文从之。

xuān wǔ jiàn zuò zhuī zūn pèi xiǎng

这句话大意是:宣武践阼,追尊配飨。

hòu xiān zàng zài cháng líng dōng nán líng zhì bēi jú yīn jiù qǐ shān líng hào zhōng níng líng

这句话大意是:后先葬 在长陵东南,陵制卑局,因就起山陵,号终宁陵。

zhì yì hù wǔ bǎi jiā

这句话大意是:置邑户五百家。

míng dì shí gèng shàng zūn hào tài hòu yǐ tóng hàn jìn zhī diǎn zhèng gū fù zhī lǐ miào hào rú jiù wén zhāo

这句话大意是:明帝时,更上尊 号太后,以同汉、晋之典,正姑妇之礼,庙号如旧文昭。

qiān líng chèn yú cháng líng zhào nèi xī běi liù shí bù

这句话大意是:迁灵榇于长陵兆内西北六 十步。

chū kāi zhōng níng líng shù zhàng yú zǐ gōng shàng huò dà shé zhǎng zhàng yú hēi sè tóu yǒu wáng zì zhé ér bù dòng

这句话大意是:初,开终宁陵数丈,于梓宫上获大蛇,长丈余,黑色,头有王字,蛰而不动;。

líng chèn jì qiān hái zhì shé jiù chù

这句话大意是:灵榇既迁,还置蛇旧处。

xuān wǔ shùn huáng hòu yú shì tài wèi liè dì jìn zhī nǚ yě

这句话大意是:宣武顺皇后于氏,太尉烈弟劲之女也。

xuān wǔ shǐ qīn zhèng shì liè shí wéi lǐng jūn zǒng xīn lǚ zhī rèn

这句话大意是:宣武始亲政事,烈时为领军,总心膂之 任。

yǐ pín yù wèi bèi zuǒ yòu fěng yù chēng hòu yǒu róng dé dì nǎi yíng rù wèi guì rén

这句话大意是:以嫔御未备,左右讽谕,称后有容德,帝乃迎入为贵人。

shí nián shí sì shén jiàn chǒng ài lì wèi huáng hòu

这句话大意是:时年十四,甚见宠爱, 立为皇后。

hòu jìng mò kuān róng xìng bù dù jì

这句话大意是:”后静默宽容,性不妒忌。

shēng huáng zǐ sān suì yāo méi

这句话大意是:生皇子,三岁夭没。

qí hòu bào bēng gōng jìn shì mì mò néng zhī xī ér shì yì guī jiù yú gāo fū rén

这句话大意是:其后暴崩,宫禁事秘, 莫能知悉,而世议归咎于高夫人。

zàng yǒng tài líng shì yuē shùn huáng hòu

这句话大意是:葬永泰陵,谥曰顺皇后。

xuān wǔ huáng hòu gāo shì wén zhāo huáng hòu dì yǎn zhī nǚ yě

这句话大意是:宣武皇后高氏,文昭皇后弟偃之女也。

xuān wǔ nà wèi guì pín shēng huáng zǐ zǎo yāo

这句话大意是:宣武纳为贵嫔,生皇子,早夭;。

yòu shēng jiàn dé gōng zhǔ

这句话大意是:又生建 德公主。

hòu bài wèi huáng hòu shén jiàn lǐ zhòng

这句话大意是:后拜为皇后,甚见礼重。

xìng dù jì gōng rén xī de jìn yù

这句话大意是:性妒忌,宫人希得进御。

jí míng dì jí wèi shàng zūn hào yuē huáng tài hòu

这句话大意是:及明帝即位,上尊号曰 皇太后。

xún wèi ní jū yáo guāng sì

这句话大意是:寻为尼,居瑶光寺。

fēi dà jié qìng bù rù gōng zhōng

这句话大意是:非大节庆不入宫中。

jiàn dé gōng zhǔ shǐ wǔ liù suì líng tài hòu chū jìn mǔ wǔ yì jūn shí tiān wén yǒu biàn líng tài hòu yù yǐ dāng huò shì yè bào bēng tiān xià yuān zhī

这句话大意是:建德公主始五六岁,灵太后出觐 母武邑君,时天文有变,灵太后欲以当祸,是夜暴崩,天下冤之。

sàng hái yáo guāng fó sì bìn jiē yǐ ní lǐ

这句话大意是:丧还瑶光佛寺, 殡皆以尼礼。

chū xiào wén yōu hòu zhī chǒng yě yù zhuān qí ài hòu gōng jiē yù duō jiàn zǔ è

这句话大意是:初,孝文幽后之宠也,欲专其爱,后宫接御,多见阻遏。

xiào wén shí yán yú jìn chén chēng fù rén dù fáng suī wáng zhě yì bù néng miǎn kuàng shì shù hu

这句话大意是:孝文时言于近臣,称 妇人妒防,虽王者亦不能免,况士庶吗。

xuān wǔ gāo hòu hàn jì pín yù yǒu zhì dì bēng bù méng shì jiē zhě

这句话大意是:宣武高后悍忌,嫔御有至帝崩不蒙侍接者。

yóu shì zài luò èr shí yú nián huáng zǐ quán yù zhě wéi míng dì ér yǐ

这句话大意是:由是在洛二十余年,皇子全育者唯明帝而已。

xuān wǔ líng huáng hòu hú shì ān dìng lín jīng rén sī tú guó zhēn nǚ yě

这句话大意是:宣武灵皇后胡氏,安定临泾人,司徒国珍女也。

mǔ huáng fǔ shì chǎn hòu zhī rì chì guāng sì zhào

这句话大意是:母皇甫氏,产后之日,赤光四 照。

jīng zhào shān běi xiàn yǒu zhào hú zhě shàn yú bǔ xiāng guó zhēn wèn zhī hú yún xián nǚ yǒu dà guì zhī biǎo fāng wèi tiān dì mǔ shēng tiān dì zhǔ wù guò sān rén zhī yě

这句话大意是:京兆山北县有赵胡者,善于卜相,国珍问之,胡云:“贤女有大贵之表,方为 天地母,生天地主,勿过三人知也。

hòu gū wèi ní pō néng jiǎng dào

这句话大意是:”后姑为尼,颇能讲道。

xuān wǔ chū rù jiǎng jìn zhōng

这句话大意是:宣武初,入讲禁中。

jī suì fěng zuǒ yòu chēng hòu yǒu zī xíng

这句话大意是:积岁,讽左右称后有姿行。

dì wén zhī nǎi zhào rù yè tíng wèi chōng huá shì fù

这句话大意是:帝闻之,乃召入掖庭,为充华世妇。

ér jiāo tíng zhī zhōng yǐ guó jiù zhì xiāng yǔ qí zhù jiē yuàn shēng zhū wáng gōng zhǔ bù yuàn shēng tài zǐ

这句话大意是:而椒庭之中,以国 旧制,相与祈祝,皆愿生诸王、公主,不愿生太子。

wéi hòu měi chēng fū rén děng yán hé yuán wèi yī shēn zhī sǐ ér lìng huáng jiā bù yù zhǒng dí yě

这句话大意是:唯后每称:“夫人等言,何缘 畏一身之死而令皇家不育冢嫡也?

míng dì zài yùn tóng liè yóu yǐ gù shì xiāng kǒng quàn wèi zhū jì

这句话大意是:”明帝在孕,同列犹以故事相恐,劝为诸计。

hòu gù yì què rán yōu yè dú shì dàn shǐ suǒ huái shì nán cì dì dāng zhǎng zǐ zi shēng shēn sǐ bù cí

这句话大意是:后 固意确然,幽夜独誓,但使所怀是男,次第当长子,子生,身死不辞。

jì dàn míng dì jìn wèi chōng huá pín

这句话大意是:既诞明帝, 进为充华嫔。

xiān shì xuān wǔ pín sàng huáng zǐ zì yǐ nián zhǎng shēn jiā shèn hù wèi zé rǔ bǎo jiē qǔ liáng jiā yi zi zhě yǎng yú bié gōng huáng hòu jí chōng huá jiē mò de ér fǔ shì yān

现代白话:先是,宣武频丧皇子,自以年长,深加慎护,为择乳保,皆取良家宜 子者,养于别宫,皇后及充华皆莫得而抚视呢。

jí míng dì jiàn zuò zūn hòu wèi huáng tài fēi hòu zūn wèi huáng tài hòu

这句话大意是:及明帝践阼,尊后为皇太妃,后尊为皇太后。

lín cháo tīng zhèng yóu yuē diàn xià xià lìng xíng shì

这句话大意是:临朝听政,犹曰殿下,下令行事。

hòu gǎi lìng chēng zhào qún chén shàng shū yuē bì xià zì chēng yuē zhèn

这句话大意是:后改令称诏,群臣上书曰陛下,自称曰朕。

tài hòu yǐ míng dì chōng yòu wèi kān qīn jì yù bàng zhōu lǐ fū rén yǔ jūn jiāo xiàn zhī yì dài xíng jì lǐ

这句话大意是:太后以明帝冲幼,未堪亲祭,欲傍《周 礼》夫人与君交献之义,代行祭礼。

lǐ guān bó yì yǐ wéi bù kě ér tài hòu yù yǐ wéi màn zì zhāng guān sān gōng xíng shì

这句话大意是:礼官博议以为不可,而太后欲以帏幔自鄣,观 三公行事。

zhòng wèn shì zhōng cuī guāng guāng biàn jù hàn hé xī shān hòu jiàn jì gù shì

这句话大意是:重问侍中崔光,光便据汉和熹邓后荐祭故事。

tài hòu dà yuè suì shè xíng chū sì

这句话大意是:太后大悦,遂摄行初祀。

tài hòu xìng cōng wù duō cái yì gū jì wèi ní yòu xiāng yī tuō lüè de fó jīng dà yì

这句话大意是:太后性聪悟,多才艺,姑既为尼,幼相依托,略得佛经大义。

qīn lǎn wàn jī shǒu bǐ duàn jué

这句话大意是:亲览万机,手笔断决。

xìng xī lín yuán fǎ liú táng mìng shì chén shè bù néng zhě fá zhī

这句话大意是:幸西林园法流堂,命侍臣射,不能者罚之。

yòu zì shè zhēn kǒng zhōng zhī dà yuè cì zuǒ yòu bù bó yǒu chà

这句话大意是:又自射针孔,中之,大悦,赐左右布帛 有差。

xiān shì tài hòu chì zào shēn sòng chē shí yù yān

现代白话:先是,太后敕造申讼车,时御呢。

chū zì yún lóng dà sī mǎ mén cóng gōng xī běi rù zì qiān qiū mén yǐ nà yuān sòng

这句话大意是:出自云龙大司马门,从宫西北,入自千秋 门,以纳冤讼。

yòu qīn cè xiào xiù zhōu jùn jì lì yú cháo táng

这句话大意是:又亲策孝、秀、州郡计吏于朝堂。

tài hòu yǔ míng dì xìng huá lín yuán yàn qún chén yú dū tíng qǔ shuǐ lìng wáng gōng yǐ xià fù qī yán shī

这句话大意是:太后与明帝幸华林园,宴群臣于 都亭曲水,令王公以下赋七言诗。

tài hòu shī yuē huà guāng zào wù hán qì zhēn

这句话大意是:太后诗曰:“化光造物含气贞。

míng dì shī yuē gōng jǐ wú wéi lài cí yīng

这句话大意是:”明帝诗曰: “恭己无为赖慈英。

wáng gōng yǐ xià cì bó yǒu chà

这句话大意是:”王公以下赐帛有差。

tài hòu fù hōng bǎi liáo biǎo qǐng gōng chú tài hòu bù xǔ

这句话大意是:太后父薨,百僚表请公除,太后不许。

xún xìng yǒng níng sì guān jiàn shā yú jiǔ jí zhī jī sēng ní shì nǚ fù zhě shù wàn rén

这句话大意是:寻幸永宁寺,观建刹于九级之基,僧尼士女赴者数万人。

jí gǎi zàng wén zhāo gāo hòu tài hòu bù yù lìng míng dì zhǔ shì nǎi zì wèi sàng zhǔ

这句话大意是:及改葬文昭高后,太后不 欲令明帝主事,乃自为丧主。

chū zhì zhōng níng líng qīn diàn qiǎn shì hái kū yú tài jí diàn zhì yú qì shì jiē zì zhǔ yān

现代白话:出至终宁陵,亲奠遣事,还哭于太极殿,至于讫事, 皆自主呢。

hòu xìng sōng gāo shān fū rén jiǔ pín gōng zhǔ yǐ xià cóng zhě shù bǎi rén shēng yú dǐng zhōng

这句话大意是:后幸嵩高山,夫人、九嫔、公主以下从者数百人,升于顶中。

fèi zhū yín sì ér hú tiān shén bù zài qí lì

这句话大意是:废诸淫祀, 而胡天神不在其例。

xún xìng quē kǒu wēn shuǐ dēng jī tóu shān zì shè xiàng yá zān yī fà zhōng zhī chì shì wén wǔ

这句话大意是:寻幸阙口温水,登鸡头山,自射象牙簪,一发中之,敕示文武。

shí tài hòu bī xìng qīng hé wáng yì yín luàn sì qíng wèi tiān xià suǒ è

这句话大意是:时太后逼幸清河王怿,淫乱肆情,为天下所恶。

lǐng jūn yuán chā cháng qiū qīng liú téng děng fèng míng dì yú xiǎn yáng diàn yōu tài hòu yú běi gōng yú jìn zhōng shā yì

这句话大意是:领军元叉、长秋卿刘腾等奉明 帝于显阳殿,幽太后于北宫,于禁中杀怿。

qí hòu tài hòu cóng zǐ dū tǒng sēng jìng yǔ bèi shēn zuǒ yòu zhāng chē qú děng shù shí rén móu shā chā fù fèng tài hòu lín cháo

这句话大意是:其后太后从子都统僧敬与备身左右张车 渠等数十人谋杀叉,复奉太后临朝。

shì bù kè sēng jìng zuò xǐ biān chē qú děng sǐ hú shì duō miǎn chù

这句话大意是:事不克,僧敬坐徙边,车渠等死,胡氏多免黜。

hòu míng dì cháo tài hòu yú xī lín yuán yàn wén wǔ shì chén yǐn zhì rì xī chā nǎi qǐ zhì tài hòu qián zì chén wài yún tài hòu yù hài jǐ jí téng

这句话大意是:后明帝朝太后于西林园,宴文武侍臣,饮至日夕,叉乃起至太后前自陈,外云太后 欲害己及腾。

tài hòu dá yún wú cǐ yǔ

这句话大意是:太后答云:“无此语。

suì zhì yú jí hūn

这句话大意是:”遂至于极昏。

tài hòu nǎi qǐ zhí míng dì shǒu xià táng yán mǔ zǐ bù jù jiǔ jīn mù gòng yī xiǔ zhū dà chén sòng wǒ rù

这句话大意是:太后乃起执明帝手下堂,言: “母子不聚久,今暮共一宿,诸大臣送我入。

tài hòu yǔ dì xiàng dōng běi xiǎo gé zuǒ wèi jiāng jūn xī kāng shēng móu shā chā bù guǒ

这句话大意是:”太后与帝向东北小阁,左卫将军奚 康生谋杀叉不果。

zì liú téng sǐ chā yòu kuān dài tài hòu yǔ míng dì jí gāo yáng wáng yōng wèi jì jiě chā lǐng jūn

这句话大意是:自刘腾死,叉又宽怠,太后与明帝及高阳王雍为计,解叉领军。

tài hòu fù lín cháo dà shè gǎi yuán

这句话大意是:太后复临朝, 大赦改元。

zì shì cháo zhèng shū huǎn wēi ēn bù lì tiān xià mù shǒu suǒ zài tān lán

这句话大意是:自是朝政疏缓,威恩不立,天下牧守,所在贪婪。

zhèng yǎn wū luàn gōng yè shì qīng hǎi nèi

这句话大意是:郑俨污乱宫掖,势倾 海内;。

li shén guǐ xú gē bìng jiàn qīn shì yī èr nián zhōng wèi zǒng jìn yào

这句话大意是:李神轨、徐纥并见亲侍,一二年中,位总禁要。

shǒu wò wáng jué qīng zhòng zài xīn xuān yín yú cháo wèi sì fāng zhī suǒ huì

这句话大意是:手握王爵,轻重在心,宣淫 于朝,为四方之所秽。

wén wǔ jiě tǐ suǒ zài luàn nì tǔ bēng yú làn yóu yú cǐ yǐ

现代白话:文武解体,所在乱逆,土崩鱼烂,由于此了。

sēng jìng yòu yīn jù jí qīn zú suì tì qì jiàn yuē bì xià mǔ yí hǎi nèi qǐ yi qīng tuō rú cǐ

这句话大意是:僧敬又因聚集 亲族,遂涕泣谏曰:“陛下母仪海内,岂宜轻脱如此!

tài hòu dà nù zì shì bù zhào sēng jìng

这句话大意是:”太后大怒,自是不召僧敬。

nèi wèi péng dǎng fáng bì ěr mù míng dì suǒ qīn xìng zhě tài hòu duō yǐ shì hài yān

现代白话:内为朋党,防弊耳目,明帝所亲幸者,太后多以事害呢。

yǒu mì duō dào rén néng hú yǔ dì zhì yú zuǒ yòu

这句话大意是:有蜜多道人,能胡语,帝 置于左右。

tài hòu lǜ qí chuán zhì xiāo xī sān yuè sān rì yú chéng nán dà xiàng zhōng shā zhī fāng xuán shǎng mù zéi

这句话大意是:太后虑其传致消息,三月三日,于城南大巷中杀之,方悬赏募贼。

yòu yú jìn zhōng shā lǐng zuǒ yòu hóng lú shǎo qīng gǔ huì shào dá bìng dì suǒ qīn yě

这句话大意是:又于 禁中杀领左右、鸿胪少卿谷会、绍达,并帝所亲也。

mǔ zǐ zhī jiān xián xì lǚ qǐ

这句话大意是:母子之间,嫌隙屡起。

zhèng yǎn lǜ huò nǎi yǔ tài hòu jì yīn pān pín shēng nǚ wàng yán huáng zǐ biàn dà shè wèi wǔ tài yuán nián fù yīn xíng zhèn dú

这句话大意是:郑俨虑 祸,乃与太后计,因潘嫔生女,妄言皇子,便大赦,为武泰元年,复阴行鸩毒。

qí nián èr yuè míng dì bào bēng nǎi fèng pān pín nǚ yán tài zǐ jí wèi

这句话大意是:其 年二月,明帝暴崩,乃奉潘嫔女,言太子即位。

jīng shù rì jiàn rén xīn yǐ ān shǐ yán pān pín běn shí shēng nǚ jīn yi gèng zé sì jūn suì lì lín táo wáng zǐ zhāo wéi zhǔ nián shǐ èr sān suì tiān xià è rán

这句话大意是:经数日,见人心已安,始言潘嫔本 实生女,今宜更择嗣君,遂立临洮王子钊为主,年始二、三岁,天下愕然。

jí ěr zhū róng chēng bīng dù hé tài hòu jǐn zhào míng dì liù gōng jiē lìng rù dào tài hòu yì zì luò fà

现代白话:及你朱荣称兵度河,太后尽召明帝六宫,皆令入道,太后亦自落发。

róng qiǎn qí jū sòng tài hòu jí yòu zhǔ yú hé yīn

这句话大意是:荣遣骑拘 送太后及幼主于河阴。

tài hòu duì róng duō suǒ chén shuō róng fú yī ér qǐ

这句话大意是:太后对荣多所陈说,荣拂衣而起。

tài hòu jí yòu zhǔ bìng chén yú hé

这句话大意是:太后及幼主并沈于河。

tài hòu mèi féng yì jūn shōu yì yú shuāng líng sì

这句话大意是:太 后妹冯翊君收瘗于双灵寺。

wǔ dì shí shǐ zàng yǐ hòu lǐ ér zhuī jiā shì yuē líng

这句话大意是:武帝时,始葬以后礼,而追加谥曰灵。

xiào míng huáng hòu hú shì líng tài hòu cóng xiōng jì zhōu cì shǐ shèng zhī nǚ

这句话大意是:孝明皇后胡氏,灵太后从兄冀州刺史盛之女。

líng tài hòu yù róng chóng mén zú gù lì wèi huáng hòu

这句话大意是:灵太后欲荣重门族,故立为皇后。

míng dì pō yǒu jiǔ dé zhuān bì chōng huá pān shì hòu jí pín yù bìng wú guò chǒng

这句话大意是:明帝颇有酒德,专嬖充华潘氏,后及嫔御并无过宠。

tài hòu wèi dì xuǎn nà yì qū rén liú

这句话大意是:太后为帝选纳,抑屈人流。

shí bó líng cuī xiào fēn fàn yáng lú dào yuē lǒng xī li zàn děng nǚ jù wèi shì fù

这句话大意是:时 博陵崔孝芬、范阳卢道约、陇西李瓒等女,俱为世妇。

zhū rén sù sòng xián jiàn fèn zé

这句话大意是:诸人诉讼,咸见忿责。

wǔ tài chū hòu jì rù dào suì jū yú yáo guāng sì

这句话大意是:武泰 初,后既入道,遂居于瑶光寺。

xiào wǔ huáng hòu gāo shì qí shén wǔ cháng nǚ yě

这句话大意是:孝武皇后高氏,齐神武长女也。

dì jiàn lì nǎi nà wèi hòu

这句话大意是:帝见立,乃纳为后。

jí dì xi xìng guān zhōng jiàng wèi péng chéng wáng sháo fēi

这句话大意是:及帝西幸关中,降为彭城 王韶妃。

wén dì wén huáng hòu yǐ fú shì hé nán luò yáng rén yě

这句话大意是:文帝文皇后乙弗氏,河南洛阳人也。

qí xiān shì wèi tǔ yù hún qú shuài jū qīng hǎi hào qīng hǎi wáng

这句话大意是:其先世为吐谷浑渠帅,居青海,号青海王。

liáng zhōu píng hòu zhī gāo zǔ mò guī yōng bù luò rù fù bài dìng zhōu cì shǐ fēng xī píng gōng

这句话大意是:凉州平,后之高祖莫瑰拥部落入附,拜定州刺史,封西平公。

zì mò guī hòu sān shì shàng gōng zhǔ nǚ nǎi duō wèi wáng fēi shén jiàn guì zhòng

这句话大意是:自莫瑰后,三世尚公 主,女乃多为王妃,甚见贵重。

fù yuàn yí tóng sān sī yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:父瑗,仪同三司、兖州刺史。

mǔ huái yáng cháng gōng zhǔ xiào wén zhī dì sì nǚ yě

这句话大意是:母淮阳长公主,孝文 之第四女也。

hòu měi róng yí shǎo yán xiào nián shù suì fù mǔ yì zhī zhǐ shì zhū qīn yuē shēng nǚ hé fáng yě

这句话大意是:后美容仪,少言笑,年数岁,父母异之,指示诸亲曰:“生女何妨也。

ruò cǐ zhě shí shèng nán

这句话大意是:若此者,实胜男。

nián shí liù wén dì nà wèi fēi

这句话大意是:”年十六,文帝纳为妃。

jí dì jí wèi yǐ dà tǒng yuán nián cè wèi huáng hòu

这句话大意是:及帝即位,以大统元年册为皇后。

hòu xìng hǎo jié jiǎn shū shí gù yī zhū yù luó qǐ jué yú fú wán

这句话大意是:后性 好节俭,蔬食故衣,珠玉罗绮绝于服玩。

yòu rén shù bù wéi jí dù zhī xīn dì yì zhòng zhī

这句话大意是:又仁恕不为嫉妒之心,帝益重之。

shēng nán nǚ shí èr rén duō zǎo yāo wéi tài zǐ jí wǔ dū wáng wù cún yān

现代白话:生男女 十二人,多早夭,唯太子及武都王戊存呢。

shí xīn dōu guān zhōng wu yù dōng tǎo rú rú kòu biān wèi huáng běi fá gù dì jié hūn yǐ fǔ zhī

这句话大意是:时新都关中,务欲东讨,蠕蠕寇边,未 遑北伐,故帝结婚以抚之。

yú shì gèng nà dào hòu mìng hòu xùn jū bié gōng chū jiā wèi ní

这句话大意是:于是更纳悼后,命后逊居别宫,出家为尼。

dào hòu yóu huái cāi jì fù xǐ hòu jū qín zhōu yī zi qín zhōu cì shǐ wǔ dū wáng

这句话大意是:悼后犹怀猜 忌,复徙后居秦州,依子秦州刺史武都王。

dì suī xiàn dà jì ēn hǎo bù wàng hòu mì lìng yǎng fā yǒu zhuī huán zhī yì

这句话大意是:帝虽限大计,恩好不忘,后密令养发, 有追还之意。

rán shì mì jìn wài wú zhī zhě

这句话大意是:然事秘禁,外无知者。

liù nián chūn rú rú jǔ guó dù hé qián qū yǐ guò xià pō yǒu yán lǔ wèi dào hòu zhī gù xìng bǐ yì

这句话大意是:六年春,蠕蠕举国度河,前驱已过夏,颇有言 虏为悼后之故兴比役。

dì yuē qǐ yǒu bǎi wàn zhī zhòng wèi yī nǚ zǐ jǔ yě

这句话大意是:帝曰:“岂有百万之众为一女子举也?

suī rán zhì cǐ wù lùn zhèn yì hé yán yǐ jiàn jiàng shuài yá

这句话大意是:虽然,致此物论,朕 亦何颜以见将帅邪!

nǎi qiǎn zhōng cháng shì cáo chǒng jī shǒu chì lìng hòu zì jìn

这句话大意是:”乃遣中常侍曹宠赍手敕令后自尽。

hòu fèng chì huī lèi wèi chǒng yuē yuàn zhì zūn xiǎng qiān wàn suì tiān xià kāng níng sǐ wú hèn yě

这句话大意是:后奉敕,挥泪谓宠曰: “愿至尊享千万岁,天下康宁,死无恨也。

yīn mìng wǔ dū wáng qián yǔ zhī jué

这句话大意是:”因命武都王前,与之决。

yí yǔ huáng tài zǐ cí jiē qī chuàng yīn tòng kū jiǔ zhī

这句话大意是:遗语皇太子, 辞皆凄怆,因恸哭久之。

shì yù xián chuí tì shī shēng mò néng yǎng shì

这句话大意是:侍御咸垂涕失声,莫能仰视。

zhào sēng shè gòng lìng shì bì shù shí rén chū jiā shǒu zhōng luò fā

这句话大意是:召僧设供,令侍婢数十人出 家,手中落发。

shì bì nǎi rù shì yǐn bèi zì fù ér bēng nián sān shí yī

这句话大意是:事毕,乃入室,引被自覆而崩,年三十一。

záo mài jī yá wèi kān ér zàng shén jiù jiāng rù yǒu èr cóng yún xiān rù kān zhōng qǐng zhī yī miè yī chū hòu hào jì líng

这句话大意是:凿麦积崖为龛而葬,神 柩将入,有二丛云先入龛中,顷之一灭一出,后号寂陵。

jí wén dì shān líng bì shǒu shū yún wàn suì hòu yù lìng bīng pèi xiǎng

这句话大意是:及文帝山陵毕,手书云, 万岁后欲令兵配飨。

gōng qīng nǎi yì zhuī shì yuē wén huáng hòu fù yú tài miào

这句话大意是:公卿乃议追谥曰文皇后,祔于太庙。

fèi dì shí hé zàng yú yǒng líng

这句话大意是:废帝时,合葬于永陵。

wén dì dào huáng hòu yù jiǔ lǘ shì rú rú zhǔ ā nà guī zhī cháng nǚ yě

这句话大意是:文帝悼皇后郁久闾氏,蠕蠕主阿那瑰之长女也。

róng mào duān yán sù yǒu chéng zhì

这句话大意是:容貌端严,夙有成智。

dà tǒng chū rú rú lǚ fàn běi biān wén dì nǎi yǔ yuē tōng hǎo jié hūn fú fēng wáng fú shòu shǐ fèng yíng

这句话大意是:大统初, 蠕蠕屡犯北边,文帝乃与约,通好结婚,扶风王孚受使奉迎。

rú rú sú yǐ dōng wèi guì hòu zhī lái yíng mù hù xí yī jiē dōng xiàng

这句话大意是:蠕蠕俗以东为贵,后 之来,营幕户席,一皆东向。

chē qī bǎi chéng mǎ wàn pǐ tuo qiān tóu

这句话大意是:车七百乘,马万匹,驼千头。

dào hēi yán chí wèi cháo lǔ bù wén wù shǐ zhì

这句话大意是:到黑盐池,魏朝卤簿文 物始至。

fú zòu qǐng zhèng nán miàn hòu rì wǒ wèi jiàn wèi zhǔ gù rú rú nǚ yě

这句话大意是:孚奏请正南面,后日:“我未见魏主,故蠕蠕女也。

wèi zhàng xiàng nán wǒ zì dōng miàn

这句话大意是:魏仗向南,我自东面。

fú wú yǐ cí

这句话大意是:” 孚无以辞。

sì nián zhēng yuè zhì jīng shī lì wèi huáng hòu shí nián shí sì

这句话大意是:四年正月,至京师,立为皇后,时年十四。

liù nián hòu huái yùn jiāng chǎn jū yú yáo huá diàn wén shàng yǒu gǒu fèi shēng xīn shén è zhī

这句话大意是:六年,后怀孕将产,居于瑶华殿, 闻上有狗吠声,心甚恶之。

yòu jiàn fù rén shèng shì lái zhì hòu suǒ hòu wèi zuǒ yòu cǐ wèi hé rén

这句话大意是:又见妇人盛饰来至后所,后谓左右:“此为何人?

yī wū bàng shì xī wú jiàn zhě shí yǐ wéi wén hòu zhī líng

这句话大意是:”医 巫傍侍,悉无见者,时以为文后之灵。

chǎn qì ér bēng nián shí liù zàng yú shǎo líng yuán

这句话大意是:产讫而崩,年十六,葬于少陵原。

shí qī nián hé zàng yǒng líng

这句话大意是:十七年, 合葬永陵。

dāng huì héng qiáo běi hòu zǐ gōng xiān zhì lù yuàn dì chán liáng hòu lái jiāng jiù cì suǒ guǐ zhé bù jìn

这句话大意是:当会横桥北,后梓宫先至鹿苑,帝巉辌后来,将就次所,轨折不进。

fèi dì huáng hòu yǔ wén shì zhōu wén dì nǚ yě

这句话大意是:废帝皇后宇文氏,周文帝女也。

hòu chū chǎn zhī rì yǒu yún qì mǎn shì fēn yūn jiǔ zhī

这句话大意是:后初产之日,有云气满室,芬氲久之。

yòu yǒu fēng shén hǎo chén liè nǚ tú zhì zhī zuǒ yòu

这句话大意是:幼有风 神,好陈列女图,置之左右。

zhōu wén yuē měi jiàn cǐ nǚ liáng wèi rén yì

这句话大意是:周文曰:“每见此女,良慰人意。

fèi dì zhī wèi tài zǐ nà wèi fēi

这句话大意是:”废帝之为太子, 纳为妃。

jí jí wèi lì wèi huáng hòu

这句话大意是:及即位,立为皇后。

zhì cāo míng xiù dì shēn zhòng zhī zhuān chǒng hòu gōng bù zhì pín yù

这句话大意是:志操明秀,帝深重之,专宠后宫,不置嫔御。

dì jì fèi bēng hòu yì yǐ zhōng yú wèi shì lí huò

这句话大意是:帝既废 崩,后亦以忠于魏室罹祸。

gōng dì huáng hòu ruò gān shì sī kōng cháng lè zhèng gōng huì zhī nǚ yě

这句话大意是:恭帝皇后若干氏,司空长乐正公惠之女也。

yǒu róng sè gōng dì nà zhī wèi fēi

这句话大意是:有容色,恭帝纳之为妃。

jí jí wèi lì wèi huáng hòu

这句话大意是:及即位, 立为皇后。

hòu chū jiā wèi ní zài fó sì hōng jìng wú shì

这句话大意是:后出家为尼,在佛寺薨,竟无谥。

xiào jìng huáng hòu gāo shì qí shén wǔ zhī dì èr nǚ yě

这句话大意是:孝静皇后高氏,齐神武之第二女也。

tiān píng sì nián zhào pìn yǐ wéi huáng hòu shén wǔ qián hòu gù cí dì bù xǔ

这句话大意是:天平四年,诏娉以为皇后,神武前后固辞, 帝不许。

xīng hé chū zhào sī tú sūn téng sī kōng xiāng chéng wáng chǎng děng fèng zhào zhì lǐ yǐ hòu jià yíng yú jìn yáng zhī chéng xiàng dì

这句话大意是:兴和初,诏司徒孙腾、司空襄城王昶等奉诏致礼,以后驾迎于晋阳之丞相 第。

wǔ yuè lì wèi huáng hòu dà shè

这句话大意是:五月,立为皇后,大赦。

qí shòu shàn jiàng wèi zhōng shān wáng fēi

这句话大意是:齐受禅,降为中山王妃。

hòu jiàng yú shàng shū zuǒ pú yè yáng zūn yàn

这句话大意是:后降于尚书左仆射杨遵彦。

✦ You read 列传·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.