日知录 · 顾炎武 · Chapter 10 of 33

卷九

PinyinModern Translation
Size

rén cái sòng yè shì yán fǎ lìng rì fán zhì jù rì mì jìn fáng shù fù zhì bù kě dòng ér rén zhè zhì lǜ zì bù néng chū yú shéng yuē zhī nèi gù rén cái yì yǐ bù zhèn

这句话大意是:○人才宋叶适言:“法令日繁,治具日密,禁防束缚至不可动,而人这智虑自不能出于绳约之内,故人材亦以不振。

jīn yú rén shāo tán jí dù wài zhī shì zhé yáo shǒu ér bù gǎn wèi

这句话大意是:今与人稍谈及度外之事,辄摇手而不敢为。

fu yǐ hàn zhè néng jìn rén cái chén tāng yóu è wàn yú wén mò lì ér kuàng yú jīn rì hu

这句话大意是:夫以汉这能尽人材,陈汤犹扼腕于文墨吏,而况于今日吗?

yi hu háo jié zhī shì wú yǐ zì fèn ér tóng guī yú yōng nuò yě

这句话大意是:宜乎豪杰之士无以自奋而同归于庸懦也。

shǐ méi chéng xiàng rú ér xí jīn rì zhī jīng yì zé bì bù néng fā qí wén zhāng

这句话大意是:使枚乘、相如而习今日之经义,则必不能发其文章;。

shǐ guǎn zhòng sūn wǔ ér dú jīn rì zhī kē tiáo zé bì bù néng yùn qí quán lüè

这句话大意是:使管仲、孙武而读今日之科条,则必不能运其权略。

gù fǎ lìng zhě bài huài rén cái zhī jù

这句话大意是:故法令者,败坏人材之具。

yǐ fáng jiān guǐ ér de zhī zhě shí sān

这句话大意是:以防奸宄,而得之者十三;。

yǐ jū háo jié ér shī zhī zhě cháng shí qī yǐ

现代白话:以沮豪杰,而失之者常十七了。

zì wàn lì yǐ shàng fǎ lìng fán ér fǔ zhī yǐ jiào huà gù qí zhì yóu wèi xiǎo kāng

这句话大意是:自万历以上,法令繁而辅之以教化,故其治犹为小康。

wàn lì yǐ hòu fǎ lìng cún zé jiào huà wáng yú shì jī biàn rì zēng ér cái néng rì jiǎn

这句话大意是:万历以后,法令存则教化亡,于是机变日增,而材能日减。

qí jūn zǐ gōng yú jué ér bù néng huò dí zhī shǒu qí xiǎo rén shàn yú dào mǎ ér bù kěn jiù jūn zhī huàn

现代白话:其有德行的人工于绝而不能获敌之首,其品行较差的人善于盗马而不肯救君之患。

chéng yǒu rú mò zǐ suǒ yún shǐ zhì guān fǔ zé dào qiè shǒu chéng zé bèi pàn shǐ duàn yù zé bù zhōng fēn cái zé bù jūn

这句话大意是:诚有如《墨子》所云:“使治官府则盗窃,守城则倍畔,使断狱则不中,分财则不均。

lǚ shì chūn qiū suǒ yún chù guān zé huāng luàn lín cái zé tān de liè jìn zé chí jiàn jiāng zhòng zé bà qiè

这句话大意是:”《吕氏春秋》所云:“处官则荒乱,临财则贪得,列近则持谏,将众则罢怯。

yòu rú liú fén suǒ yún móu bù zú yǐ jiǎn chú jiān xiōng ér zhà zú yǐ yì yáng wēi fú

这句话大意是:”又如刘蕡所云:“谋不足以剪除奸凶,而诈足以抑扬威福;。

yǒng bù zú yǐ zhèn wèi shè jì ér bào zú yǐ qīn hài lǘ lǐ zhě wū hū

这句话大意是:勇不足以镇卫社稷,而暴足以侵害闾里”者,呜呼!

wú yǒu yǐ jiàn tú fǎ zhī wú yòng yǐ

现代白话:我有以见徒法之无用了。

shí lù yán xuān dé wǔ nián bā yuè bǐng xū shàng bà cháo yù wén huá diàn xué shì yáng pǔ děng shì

这句话大意是:《实录》言:“宣德五年八月丙戌,上罢朝,御文华殿,学士杨溥等侍。

shàng wèn shù guān zhī xuǎn hé shù ér kě yǐ jǐn de qí rén

现代白话:上问:‘庶官之选,何术而能够尽得其人。

pǔ duì yuē yán jiàn jǔ jīng kǎo kè hé huàn bù dé

这句话大意是:’溥对曰:‘严荐举,精考课,何患不得?

shàng yuē jìn dài yǒu zuì jǔ zhǔ zhī fǎ fu yǐ yī yán zhī jiàn ér yù bǎo qí zhōng shēn bù yì nán hu zhèn yǐ wéi jiào yǎng yǒu dào rén cái zì chū

现代白话:上曰:‘近代有罪举主之法,夫以一言之荐而欲保其终身,不是也很难吗”朕以为教养有道,人材自出。

hàn dǒng zhòng shū yán sù bù yǎng shì ér yù qiú xián yóu bù zuó yù ér qiú wén cǎi

这句话大意是:汉董仲舒言:素不养士,而欲求贤,犹不琢玉而求文采。

cǐ zhī běn zhī lùn yě

这句话大意是:此知本之论也。

tú xún sān zài kǎo jì zhī wén ér bù xíng sān wù jiào mín zhī diǎn suī yáo shùn yì bù néng yǐ chéng yǔn lí zhī zhì yǐ

现代白话:徒循三载考绩之文,而不行三物教民之典,虽尧舜,亦不能以成允厘之治了。

bǎo jǔ sòng shǐ yuán chū sī mǎ guāng wèi xiāng zòu yuē wéi zhèng dé rén zé zhì rán rén zhī cái huò cháng yú cǐ ér duǎn yú bǐ suī gāo kuí jì qì gè shǒu yī guān zhōng rén ān kě qiú gù kǒng mén yǐ sì kē qǔ shì hàn shì yǐ shù lù dé rén

这句话大意是:○保举《宋史》:“元初,司马光为相,奏曰:‘为政得人则治,然人之才或长于此,而短于彼,虽皋、夔、稷、契各守一官,中人安可求故孔门以四科取士,汉室以数路得人。

ruò zhǐ xiá yǎn shàn zé cháo wú kě yòng zhī rén

这句话大意是:若指瑕掩善,则朝无可用之人;。

gǒu suí qì shòu zé shì wú kě qì zhī shì

这句话大意是:苟随器授则世无可弃之士。

chén bèi wèi zǎi xiàng zhí dāng xuǎn guān ér shi duǎn jiàn xiá

这句话大意是:臣备位宰相,职当选官,而识短见狭。

shì yǒu tián tuì zhì yān huò gū hán yí yì qǐ néng zhōu zhī

这句话大意是:士有恬退滞淹,或孤寒遗逸,岂能周知?

ruò zhuān yǐn zhī shí zé xián yú sī ruò zhǐ xún zī xù wèi bì jiē cái mò ruò shǐ yǒu wèi dá guān gè jǔ suǒ zhī rán hòu kè yè zhì gōng yě wú yí xián yǐ

现代白话:若专引知识则嫌于私,若止循资序未必皆才,莫若使有位达官各举所知,然后克叶至公,野无遗贤了。

yù qǐ cháo tíng shè shí kē jǔ shì yī yuē xíng yì chún gù kě wèi shī biǎo kē

这句话大意是:欲乞朝廷设十科举士:一曰行义纯固、可为师表科;。

èr yuē jié cāo fāng zhèng kě bèi xiàn nà kē

这句话大意是:二曰节操方正、可备献纳科,。

sān yuē zhì yǒng guò rén kě bèi jiàng shuài kē

这句话大意是:三曰智勇过人、可备将帅科,。

sì yuē gōng zhèng cōng míng kě bèi jiān sī kē

这句话大意是:四曰公正聪明、可备监司科,。

wǔ yuē jīng shù jīng tōng kě bèi jiǎng dú kē

这句话大意是:五曰经术精通、可备讲读科,。

liù yuē xué wèn gāi bó kě bèi gù wèn kē

这句话大意是:六曰学问该博、可备顾问科,。

qī yuē wén zhāng diǎn lì kě bèi zhù shù kē

这句话大意是:七曰文章典丽、可备著述科,。

bā yuē shàn tīng yù sòng jǐn gōng de shí kē

这句话大意是:八曰善听狱讼、尽公得实科,。

jiǔ yuē shàn zhì cái fù

这句话大意是:九曰善治财赋,。

gōng sī jù biàn kē

这句话大意是:公私俱便科,。

shí yuē liàn xí fǎ lìng

这句话大意是:十曰练习法令,。

néng duàn qǐng yàn kē

这句话大意是:能断请谳科。

yīng zhí shì guān zì shàng shū zhì gěi shè jiàn yì jì lù guān zì kāi fǔ yí tóng sān sī zhì dà zhōng dài fū zhí zì guān wén diàn xué shì zhì dài zhì měi suì xū yú shí kē nèi jǔ sān rén réng jù zhuàng bǎo rèn zhōng shū zhì jí jì zhī

这句话大意是:应职事官自尚书至给舍谏议,寄禄官自开府仪同三司至大中大夫,职自观文殿学士至待制,每岁须于十科内举三人,仍具状保任,中书置籍记之。

yì shí yǒu shì xū cái jí zhí zhèng àn jí shì qí suǒ cháng bèi jǔ kē gé suí shì shì zhī yǒu láo yòu zhe zhī jí

这句话大意是:异时有事须材,即执政案籍,视其所尝被举科格,随事试之,有劳又著之籍。

nèi wài guān quē qǔ cháng shì yǒu xiào zhě suí kē shòu zhí

这句话大意是:内外官阙,取尝试有效者随科授职。

suǒ cì gào mìng réng bèi suǒ jǔ guān xìng míng qí rén rèn guān wú zhuàng zuò yǐ miù jǔ zhī zuì

这句话大意是:所赐诰命仍备所举官姓名,其人任官无状坐以谬举之罪。

suǒ guì rén rén zhòng shèn suǒ jǔ de cái

这句话大意是:所贵人人重慎,所举得才。

guāng yòu yán cháo tíng zhí zhèng wéi bā jiǔ rén ruò fēi jiāo jiù wú yǐ zhī qí xíng néng bù wéi shè xún sī zhī xián jiān suǒ qǔ zhì xiá qǐ zú yǐ jǐn tiān xià zhī xián cái

这句话大意是:”光又言:“朝廷执政惟八九人,若非交旧,无以知其行能,不惟涉循私之嫌,兼所取至狭,岂足以尽天下之贤才?

ruò cǎi fǎng huǐ yù zé qíng wěi wàn duān

这句话大意是:若采访毁誉,则情伪万端。

yǔ qí tīng yóu tán zhī yán hé ruò shǐ zhī jié zuì bǎo jǔ

这句话大意是:与其听游谈之言,曷若使之结罪保举?

gù chén zòu shè shí kē yǐ jǔ shì qí gōng zhèng cōng míng kě bèi jiān sī

这句话大意是:故臣奏设十科以举士,其公正聪明可备监司。

chéng zhī qǐng shǔ xié sī suǒ bù néng wú dàn yǒu bù rú suǒ jǔ qiǎn zé wú suǒ kuān yòu zé bù gǎn wàng jǔ yǐ

现代白话:诚知请属挟私所不能无,但有不如所举,谴责无所宽宥,则不敢妄举了。

míng zhǔ láo yú qiú xián ér yì yú rèn rén

这句话大意是:明主劳于求贤,而逸于任人。

hán fēi zǐ yún wáng dēng wèi zhōng mù lìng yán zhōng móu shì zhōng zhāng xū yǐ

这句话大意是:《韩非子》云:“王登为中牟令,言中牟士中章胥已。

xiāng zhǔ yuē zi jiàn zhī wǒ jiāng yǐ wéi zhōng dài fū

这句话大意是:襄主曰:‘子见之,我将以为中大夫。

qí xiāng shì yuē zhōng dài fū jìn zhòng liè yě jīn wú gōng ér shòu jūn qí ěr ér wèi zhī mù yá

这句话大意是:’其相室曰:‘中大夫,晋重列也,今无功而受,君其耳而未之目邪?

xiāng zhǔ yuē wǒ qǔ dēng jì ěr ér mù zhī yǐ

现代白话:’襄主曰:‘我取登既耳而目之了。

dēng zhī suǒ qǔ yòu ěr ér mù zhī shì ěr mù rén zhōng wú yǐ yě

这句话大意是:登之所取,又耳而目之,是耳目人终无已也。

cǐ zhí yào zhī lùn yě

这句话大意是:’”此执要之论也。

shàn hu

这句话大意是:善乎!

zi xià zhī gào fán chí yě yuē shùn yǒu tiān xià xuǎn yú zhòng

这句话大意是:子夏之告樊迟也,曰:“舜有天下,选于众;。

jǔ gāo yáo bù rén zhě yuǎn yǐ

现代白话:举皋陶不仁者远了。

tāng yǒu tiān xià xuǎn yú zhòng

这句话大意是:汤有天下,选于众;。

jǔ yī yǐn bù rén zhě yuǎn yǐ

现代白话:举伊尹,不仁者远了。

táng shū cuī fu wèi xiāng jiàn jǔ wéi qí rén bù zì yí wèi tuī zhì gōng yǐ xíng rì chú shí shù rén

这句话大意是:《唐书》:崔甫为相,荐举惟其人,不自疑畏,推至公以行,日除十数人。

wèi yú nián chú lì jǐ bā bǎi yuán duō chēng yǔn dàng

这句话大意是:未逾年,除吏几八百员,多称允当。

dì cháng wèi yuē rén yán qīng nǐ guān duō qīn jiù hé yá

这句话大意是:帝尝谓曰:“人言卿拟官多亲旧,何邪?

duì yuē bì xià lìng chén jìn nǐ shù guān fu jìn nǐ zhě bì xī qí cái xíng ruò sù bù zhī wén hé yóu de qí shí

这句话大意是:”对曰:“陛下令臣进拟庶官,夫进拟者必悉其才行,若素不知闻,何由得其实?

dì yǐ wéi rán

这句话大意是:”帝以为然。

yǐ dé zōng zhī cāi jì ér yóu néng tīng zhī yù hu jìn dài zhī rén zhǔ yě

这句话大意是:以德宗之猜忌而犹能听之,愈乎近代之人主也。

zhèng tǒng sān nián shí yī yuè yǐ wèi xíng zài néng zhèng sī zuǒ tōng zhèng chén gōng yán gǔ zhě zé rèn shù guān xī yóu xuǎn bù shì yǐ zhí rèn zhuān ér shì tǐ qīng zhě lìng cháo chén gè jiàn suǒ zhī kǒng kāi sī yè zhī mén ér zhǎng bēn jìng zhī fēng qǐ lìng dù jué yī guī quán bù

这句话大意是:正统三年十一月乙未,行在能政司左通政陈恭言:“古者择任庶官,悉由选部,是以职任专而事体顷者令朝臣各荐所知,恐开私谒之门,而长奔竞之风,乞令杜绝,一归铨部。

shì xià xíng zài lì bù shàng shū guō děng fù zòu yuē wǎng shí cháo tíng lǜ diǎn quán zhě wèi jǐn zhī rén gù chì tíng chén gè jǔ suǒ zhī qí fǎ liáng yǐ

现代白话:”事下,行在吏部尚书郭等覆奏曰:“往时朝廷虑典铨者未尽知人,故敕廷臣各举所知,其法良了。

tuō yǒu xùn sī bāng xiàn zhāo rán shuí kěn tóng dǎo

这句话大意是:脱有徇私,邦宪昭然,谁肯同蹈?

jīn gōng tīng liú yán ér ní liáng fǎ wèi jiàn qí dāng yě

这句话大意是:今恭听流言而尼良法,未见其当也。

qǐ lìng réng jiù cóng zhī

这句话大意是:”乞令仍旧,从之。

guān fáng suí shū kù lì chuán shè dí shì wén wèi bèi zhōu cì shǐ fán yǒu chū rù jiē fēng shǔ qí mén tóng pú wú gǎn chū wài

这句话大意是:○关防《隋书·酷吏传》:“厍狄士文为贝州刺史,凡有出入,皆封署其门,僮仆无敢出外。

cǐ jīn rì jū guān tōng lì ér shǐ yǐ wéi yì shì qǐ fēi dāng rì fǎ zhì suī yán ér guān fáng wèi ruò jīn zhī mì hu mò shì rén xí jiāo é fáng xián rì shén shǎo bù jīn chì zé jiān guǐ zhī dài tóu jiān dǐ xì wú suǒ bù zhì

这句话大意是:”此今日居官通例,而史以为异事,岂非当日法制虽严,而关防未若今之密乎”末世人习浇讹,防闲日甚,少不禁饬,则奸宄之待投间抵隙,无所不至。

zhǎng lì dào guān yǐ guān fáng wèi dì yī yì

这句话大意是:长吏到官,以关防为第一义。

rán yú yǐ wéi dàn wú zhì gōng zhī xīn yǐ yù zhī ěr

现代白话:然愚以为但无至公之心以御之你。

shì shuō jìn wén wáng qīn ài yuán sì zōng yuán cóng róng yán cháng yóu dōng píng lè qí tǔ fēng yuàn de wèi dōng píng tài shǒu

这句话大意是:《世说》:“晋文王亲爱阮嗣宗,阮从容言:‘尝游东平,乐其土风,愿得为东平太守。

wén wáng cóng qí yì

这句话大意是:’文王从其意。

yuán qí lǘ jìng dào jùn zhì zé huài fǔ shè zhū bì zhàng shǐ nèi wài xiāng wàng rán hòu jiào lìng yī jùn qīng sù

这句话大意是:阮骑驴径到郡,至则坏府舍诸壁障,使内外相望,然后教令,一郡清肃。

shí yú rì fù qí lǘ qù

这句话大意是:十余日,复骑驴去。

táng yáo hé wéi wǔ gōng wèi qí xiàn jū shī yuē zhāo zhāo mén bù bì zhǎng shì zài shān shí

这句话大意是:”唐姚合为武功尉,其《县居诗》曰:“朝朝门不闭,长似在山时。

zài kuàng dá zhī shì yóu qiě wèi zhī ér kuàng yú dà xián yě

这句话大意是:”在旷达之士犹且为之,而况于大贤也”。

dà táng xīn yǔ jiāng huì wèi lì bù shì láng xìng cōng wù shí lǐ tǐ

这句话大意是:《大唐新语》:“姜晦为吏部侍郎,性聪悟,识理体。

jiù zhì lì cáo shě yǔ xī bù jí yǐ fáng lìng shǐ yǔ xuǎn rén jiāo tōng

这句话大意是:旧制:吏曹舍宇悉布棘,以防令史与选人交通。

jí huì lǐng xuǎn shì jǐn chú zhī

这句话大意是:及晦领选事,尽除之。

dà kāi quán mén shì wú suǒ jìn

这句话大意是:大开铨门,示无所禁。

yǒu sī yǐn zhì zhě huì zhé zhī zhī zhào wèn mò bù shǒu fú

这句话大意是:有私引置者,晦辄知之,召问,莫不首伏。

chū cháo tíng yǐ huì gǎi gé qián guī xián yǐ wéi bù kě

这句话大意是:初,朝廷以晦改革前规,咸以为不可。

jìng quán zōng de suǒ huì lù bù xíng jǔ cháo tàn fú

这句话大意是:竟铨综得所,贿赂不行,举朝叹服。

tài zǔ shí lù hóng wǔ èr shí nián bā yuè rén shēn shàng wèi xíng bù shàng shū táng duó gōng bù shì láng qín kuǐ dū chá yuàn zuǒ dōu yù shǐ zhān huī děng yuē zhèn chū yú wén jí shè guān fáng yìn jì zhě běn yǐ jué qī bì fáng jiān wěi tè yī shí quán yí ěr

现代白话:《太祖实录》:“洪武二十年八月壬申,上谓刑部尚书唐铎、工部侍郎秦逵、都察院左都御史詹徽等曰:‘朕初于文籍设关防印记者,本以绝欺蔽,防奸伪,特一时权宜你。

guǒ zhèng rén jūn zǐ yān yòng shì wèi

现代白话:果正人有德行的人,呢用是为?

zì jīn liù kē yǒu guān fáng yìn jì jù xiāo zhī réng yí wén zhū sī shǐ zhī zhèn yì

这句话大意是:自今六科有关防印记俱销之,仍移文诸司,使知朕意。

fēng bó rén zhǔ zhī suǒ huàn mò dà hu wéi yán ér mò yǔ wéi

这句话大意是:○封驳人主之所患,莫大乎唯言而莫予违。

qí jǐng gōng yàn shǎng yú guó nèi wàn zhōng zhě sān qiān zhōng zhě wǔ

这句话大意是:齐景公燕赏于国内,万钟者三,千钟者五。

lìng sān chū ér zhí jì mò zhī cóng

这句话大意是:令三出,而职计莫之从。

gōng nù lìng miǎn zhí jì

这句话大意是:公怒,令免职计。

lìng sān chū ér shì shī mò zhī cóng

这句话大意是:令三出,而士师莫之从。

cǐ chù jūn zhī shī suǒ wéi zuò yě

这句话大意是:此《畜君》之诗所为作也。

hàn āi dì fēng dǒng xián ér chéng xiàng wáng jiā fēng hái zhào shū

这句话大意是:汉哀帝封董贤,而丞相王嘉封还诏书。

hòu hàn zhōng lí yì wèi shàng shū pú yè shù fēng hái zhào shū

这句话大意是:后汉钟离意为尚书仆射,数封还诏书。

zì shì fēng bó zhī shì duō jiàn yú shǐ ér wèi yǐ wéi zhuān zhí yě

这句话大意是:自是封驳之事多见于史,而未以为专职也。

táng zhì fán zhào chì jiē jīng mén xià shěng shì yǒu bù biàn dé yǐ fēng hái

这句话大意是:唐制:凡诏敕皆经门下省,事有不便,得以封还。

ér jǐ shì zhōng yǒu bó zhèng wéi shī zhī zhǎng zhe yú liù diǎn

这句话大意是:而给事中有驳正违失之掌,著于《六典》。

rú yuán gāo cuī zhí wéi hóng jǐng dí jiān zhèng sù hán wéi wēn zhèng gōng yú zhī bèi bìng yǐ fēng hái chì shū chuí míng shǐ chuán

这句话大意是:如袁高、崔植、韦弘景、狄兼、郑肃、韩、韦温、郑公舆之辈,并以封还敕书,垂名史传。

yì yǒu zhào duì wèi yù rú dé zōng zhī yú xǔ mèng róng

这句话大意是:亦有召对慰谕,如德宗之于许孟容;。

zhōng shǐ jiā láo rú xiàn zōng zhī yú xuē cún chéng zhě

这句话大意是:中使嘉劳,如宪宗之于薛存诚者。

ér yuán hé zhōng jǐ shì zhōng li fān zài mén xià zhì chì yǒu bù kě zhě jí yú huáng zhǐ hòu pī zhī

这句话大意是:而元和中,给事中李藩在门下,制敕有不可者,即于黄纸后批之。

lì qǐng bié lián bái zhǐ fān yuē bié yǐ bái zhǐ shì wén zhuàng yě hé míng pī chì xuān zōng yǐ yòu jīn wú dà jiàng jūn li suì wèi lǐng nán jié dù shǐ yǐ mìng zhòng shǐ cì zhī jié jǐ shì zhōng xiāo fǎng fēng hái zhì shū

现代白话:吏请别连白纸,藩曰:“别以白纸,是文状也,何名批敕””宣宗以右金我大将军李燧为岭南节度使,已命中使赐之节,给事中萧仿封还制书。

shàng fāng zòu yuè bù xiá bié zhào zhōng shǐ shǐ yōu rén zhuī zhī jié jí suì mén ér fǎn

这句话大意是:上方奏乐,不暇别召,中使使优人追之节,及燧门而返。

rén chén zhí fǎ zhī zhèng rén zhǔ tīng yán zhī míng kě yǐ bìng jiàn

现代白话:人臣执法之正,人主听言之明,能够并见。

wǔ dài fèi chí sòng tài zōng chún huà sì nián liù yuè wù yín shǐ fù jǐ shì zhōng fēng bó

这句话大意是:五代废弛,宋太宗淳化四年六月戊寅,始复给事中封驳。

ér sī mǎ chí yóu wèi mén xià suī yǒu fēng bó zhī míng ér zhào shū yī qiè zì zhōng shū yǐ xià fēi suǒ yǐ fáng guò jǔ yě

这句话大意是:而司马池犹谓门下虽有封驳之名,而诏书一切,自中书以下非所以防过举也。

míng dài suī ba mén xià shěng zhǎng guān ér dú cún liù kē jǐ shì zhōng yǐ zhǎng fēng bó zhī rèn

这句话大意是:明代虽罢门下省长官,而独存六科给事中,以掌封驳之任。

zhǐ bì xià kē qí yǒu bù biàn jǐ shì zhōng bó zhèng dào bù wèi zhī kē cān

这句话大意是:旨必下科,其有不便,给事中驳正到部,谓之科参。

liù bù zhī guān wú gǎn kàng kē ér zì xíng zhě gù jǐ shì zhōng zhī pǐn bēi ér quán tè zhòng

这句话大意是:六部之官无敢抗科而自行者,故给事中之品卑而权特重。

wàn lì zhī shí jiǔ zhòng yuān mò

这句话大意是:万历之时,九重渊默;。

tài chāng yǐ hòu guó lùn fēn yún ér wéi chí jìn zhǐ wǎng wǎng lài chāo cān zhè lì jīn rén suǒ bù zhī yǐ

现代白话:泰昌以后,国论纷纭,而维持禁止往往赖抄参这力,今人所不知了。

yuán chéng yǔ lù yuē wáng ān shí jiàn li dìng shí chén xiāng dàn zhī wèi xíng

这句话大意是:《元城语录》曰:“王安石荐李定时,陈襄弹之,未行。

yǐ zhuó jiān chá yù shǐ lǐ xíng sòng cì dào fēng hái cí tóu cí zhí ba zhī

这句话大意是:已擢监察御史里行,宋次道封还词头,辞职,罢之。

cì zhí lǚ dà lín zài fēng hái zhī

这句话大意是:次直吕大临,再封还之。

zuì hòu fù sū zǐ róng yòu fēng hái zhī

这句话大意是:最后付苏子容,又封还之。

gèng zòu fù xià zhì yú qī bā

这句话大意是:更奏,复下,至于七八。

zi róng yǔ dà lín jù luò zhí fèng cháo qǐng míng yù hè rán

这句话大意是:子容与大临俱落职奉朝请,名誉赫然。

cǐ nǎi zǔ zōng dé zé

这句话大意是:此乃祖宗德泽。

bǎi yú nián yǎng chéng fēng sú yǔ qí tài shǐ jiàn shā sān rén ér zhí bǐ rú chū zhě hé yì

这句话大意是:百余年养成风俗,与齐太史见杀三人,而执笔如初者何异?

bù cì shǐ hàn wǔ dì yí cì shǐ zhōu xíng jùn guó xǐng chá zhì zhuàng chù zhì néng fǒu duàn zhì yuān yù

这句话大意是:○部刺史汉武帝遗刺史周行郡国,省察治状,黜陟能否,断治冤狱。

yǐ liù tiáo wèn shì yī tiáo qiáng zōng háo yòu tián zhái yú zhì yǐ qiáng líng ruò yǐ zhòng bào guǎ

这句话大意是:以六条问事:一条、强宗豪右田宅逾制,以强陵弱,以众暴寡;。

èr tiáo èr qiān dàn bù fèng zhào shū bèi gōng xiàng sī páng chǎn móu lì qīn yú bǎi xìng jù liǎn wèi jiān

这句话大意是:二条、二千石不奉诏书,倍公向私,旁谄牟利,侵渔百姓,聚敛为奸;。

sān tiáo èr qiān dàn bù xù yí yù fēng lì shā rén nù zé rèn xíng xǐ zé rèn shǎng fán rǎo kè bào bō xuē lí yuán wèi bǎi xìng suǒ jí shān bēng shí liè yāo xiáng é yán

这句话大意是:三条、二千石不恤疑狱,风厉杀人,怒则任刑,喜则任赏,烦扰刻暴,剥削黎元,为百姓所疾,山崩石裂,妖祥讹言;。

sì tiáo èr qiān dàn xuǎn shǔ bù píng gǒu ā suǒ ài bì xián chǒng wán

这句话大意是:四条、二千石选署不平,苟阿所爱,蔽贤宠顽;。

wǔ tiáo èr qiān dàn zǐ dì hù yǐ róng shì qǐng tuō suǒ jiān

这句话大意是:五条、二千石子弟怙倚荣势,请托所监;。

liù tiáo èr qiān dàn wéi gōng xià bǐ ē fù háo qiáng tōng xíng huò lù gē sǔn zhèng lìng

这句话大意是:六条、二千石违公下比,阿附豪强,通行货赂,割损政令。

yòu lìng suì zhōng de chéng chuán zòu shì

这句话大意是:又令岁终得乘传奏事。

fu zhì bēi ér mìng zhī zūn guān xiǎo ér quán zhī zhòng cǐ xiǎo dà xiāng zhì nèi wài xiāng wéi zhī yì yě

这句话大意是:夫秩卑而命之尊,官小而权之重,此小大相制,内外相维之意也。

běn zì qín shí qiǎn yù shǐ chū jiān zhū jùn

这句话大意是:本自秦时遣御史出监诸郡。

shǐ jì yán qín shǐ huáng fēn tiān xià yǐ wéi sān shí liù jùn jùn zhì shǒu wèi jiān gài ba hóu zhì shǒu zhī chū ér yǐ shè cǐ zhì yǐ

现代白话:《史记》言秦始皇分天下以为三十六郡,郡置守尉监,盖罢侯置守之初而已设此制了。

chéng dì mò dí fāng jìn hé wǔ nǎi yán chūn qiū zhī yì yòng guì zhì jiàn bù yǐ bēi lín zūn

这句话大意是:成帝末,翟方进、何武乃言:“《春秋》之义,用贵治贱,不以卑临尊。

cì shǐ wèi xià dài fū ér lín èr qiān dàn qīng zhòng bù xiāng zhǔn

这句话大意是:刺史位下大夫,而临二千石,轻重不相准。

qǐng ba cì shǐ gēng zhì zhōu mù zhì èr qiān dàn

这句话大意是:请罢刺史,更置州牧,秩二千石。

ér zhū bó yǐ hàn jiā gù shì zhì bù cì shǐ zhì bēi ér shǎng hòu xián quàn gōng lè jìn

这句话大意是:”而朱博以汉家故事,置部刺史,秩卑而赏厚,咸劝功乐进。

zhōu mù zhì zhēn èr qiān dàn wèi cì jiǔ qīng

这句话大意是:州牧秩真二千石,位次九卿。

jiǔ qīng quē yǐ gāo dì bǔ qí zhōng cái zé gǒu zì shǒu ér yǐ

这句话大意是:九卿缺以高第补,其中材则苟自守而已。

kǒng gōng xiào líng yí xuān guǐ bù shèng

这句话大意是:恐功效陵夷,轩轨不胜。

yú shì ba zhōu mù fù zhì cì shǐ

这句话大意是:”于是罢州牧,复置刺史。

liú zhāo zhī lùn yǐ wéi cì shǐ jiān jiū fēi fǎ bù guò liù tiáo chuán chē zhōu liú fěi yǒu dìng zhèn zhì cái liù bǎi wèi shēng líng fàn zhī xìn

这句话大意是:刘昭之论,以为刺史监纠非法不过六条,传车周流,匪有定镇,秩裁六百,未生陵犯之衅。

chéng dì gǎi mù qí méng shǐ dà

这句话大意是:成帝改牧,其萌始大。

hé èr zhě zhī yán guān zhī zé zhōu mù zhī shè zhōng cái jǐn xún zī zì quán qiáng zhě zhì zhuān quán liè tǔ

这句话大意是:合二者之言观之,则州牧之设,中材仅循资自全,强者至专权裂土。

rán hòu zhī cì shǐ liù tiáo wèi bǎi dài bù yì zhī liáng fǎ

这句话大意是:然后知刺史六条为百代不易之良法。

ér jīn zhī jiān chá yù shǐ xún àn dì fāng wèi de gǔ rén zhī yì yǐ

现代白话:而今之监察御史巡按地方,为得古人之意了。

yòu qí shàn zhě zài yú yī nián yī dài

这句话大意是:又其善者在于一年一代。

fu shǒu lìng zhī guān bù kě yǐ bù jiǔ yě jiān lín zhī rèn bù kě yǐ jiǔ yě jiǔ zé qíng qīn ér bì shēng wàng qīng ér fǎ wán gù yī nián yī dài zhī zhì yòu hàn fǎ zhī suǒ bù rú ér chá lì ān mín zhī xiào yǐ jiàn yú èr sān bǎi nián zhě yě

现代白话:夫守令之官不能够不久也,监临之任不能够久也,久则情亲而弊生,望轻而法玩,故一年一代之制,又汉法之所不如,而察吏安民之效已见于二三百年者也。

ruò fú yǐ shì zuò wēi shòu qiú bù fǎ cǐ tè qí rén zhī bù chēng zhí ěr bù yǐ shǒu lìng zhī tān cán ér fèi jùn xiàn qǐ yǐ xún fāng zhī zhuó luàn ér tíng jiǎo shǐ hu

这句话大意是:若夫倚势作威,受赇不法,此特其人之不称职耳,不以守令之贪残而废郡县,岂以巡方之浊乱而停脚史吗?

zhì yú zhì zhǐ qī pǐn yǔ hàn liù bǎi shí zhì tóng

这句话大意是:至于秩止七品,与汉六百石制同。

wáng zhì tiān zǐ shǐ qí dài fū wèi sān jiān jiān yú fāng bó zhī guó guó sān rén

这句话大意是:《王制》:“天子使其大夫为三监,监于方伯之国,国三人。

jīn huá yīng shì yuē fāng bó zhě tiān zǐ suǒ rèn yǐ zǒng hu wài zhě yě yòu yǒu jiān yǐ lín zhī gài fāng bó quán zhòng zé yì zhuān dài fū wèi bēi zé bù gǎn sì

这句话大意是:”金华应氏曰:“方伯者,天子所任以总乎外者也,又有监以临之,盖方伯权重则易专,大夫位卑则不敢肆。

cǐ dà xiǎo xiāng wéi nèi wài xiāng tǒng zhī wēi yì yě hé bìng qí qīng zhòng bù xiāng zhǔn hu

这句话大意是:此大小相维,内外相统之微意也,何病其轻重不相准吗?

fū bù dá qián rén lì fǎ zhī yì ér qīng yì ér yì zhì zài zhī

这句话大意是:夫不达前人立法之意,而轻议而邑志载之。

biàn gēng wèi yǒu bù zhào luàn ér shēng shì zhě

这句话大意是:变更,未有不召乱而生事者。

wú yú chéng āi zhī jì jiàn hàn zhì zhī wú jù yǐ

现代白话:我于成、哀之际,见汉治之无具了。

táng zì tài zōng zhēn guàn èr shí nián

这句话大意是:唐自太宗贞观二十年,。

qiǎn dà lǐ qīng sūn fú qié huáng mén shì láng chǔ suì liáng děng èr shí èr rén

这句话大意是:遣大理卿孙伏伽、黄门侍郎褚遂良等二十二人,。

yǐ liù tiáo xún chá sì fāng

这句话大意是:以六条巡察四方,。

chù zhì guān lì

这句话大意是:黜陟官吏,。

dì qīn zì lín jué

这句话大意是:帝亲自临决,。

mù shǒu yǐ xià yǐ xián néng jìn zhuó zhě èr shí rén

这句话大意是:牧守已下以贤能进擢者二十人,。

yǐ zuì sǐ zhě qī rén

这句话大意是:以罪死者七人,。

qí liú zuì yǐ xià jí miǎn chù zhě shù bǎi rén

这句话大意是:其流罪已下及免黜者数百人。

yǐ hòu pín qiǎn shǐ zhě huò míng àn chá huò míng xún fǔ

这句话大意是:已后频遣使者,或名按察,或名巡抚。

zhì xuán zōng tiān bǎo wǔ zài zhēng yuè mìng lǐ bù shàng shū xí yù děng fēn dào xún àn tiān xià fēng sú jí chù zhì guān lì cǐ zé xún àn zhī míng suǒ yóu shǐ yě

这句话大意是:至玄宗天宝五载正月,命礼部尚书席豫等分道巡按天下风俗及黜陟官吏,此则巡按之名所由始也。

xuán zōng kāi yuán èr shí èr nián èr yuè xīn hài zhì shí dào cǎi fǎng chǔ zhì shǐ

这句话大意是:玄宗开元二十二年二月辛亥,置十道采访处置使。

zhào yuē yán niàn cāng shēng xīn bì biàn yú tiān xià

这句话大意是:诏曰:“言念苍生,心必遍于天下;。

zì gǔ liáng mù fú yóu rùn yú jīng shī

这句话大意是:自古良牧,福犹润于京师。

suǒ yǐ lì xuǎn liè chéng yù qiú lián lǜ

这句话大意是:所以历选列城,聿求连率;。

qǐ tú cì chá jiāng wěi jí níng

这句话大意是:岂徒刺察,将委辑宁。

cháo sàn dài fū jiǎn jiào yù shǐ zhōng chéng guān nèi xuān lùn zhèn gěi shǐ shàng zhù guó lú xuàn děng rèn jì yǐ shēn shēng shí jiān mào

这句话大意是:朝散大夫检校御史中丞,关内宣论赈给使上柱国卢绚等,任寄已深,声实兼茂。

xián guàn tōng yú lǐ dào yì chún gù yú gōng xīn

这句话大意是:咸贯通于理道,益纯固于公心。

huò huá fà bù shuāi huò bái guī wú diàn

这句话大意是:或华发不衰,或白圭无玷。

kě yǐ guǐ yí jùn guó kāng jì lí yuán

现代白话:能够轨仪郡国,康济黎元。

jiān suì yǐ lái shù zhōu shī rěn pō zhì liú rǒng néng wù zhěn huái

这句话大意是:间岁已来,数州失稔,颇致流冗,能勿轸怀?

ér lì huò bù wèi bù rén bù ān bù biàn

这句话大意是:而吏或不畏不仁,不安不便。

chéng xū jiáo guò bì zài rèn xián

这句话大意是:诚须矫过,必在任贤。

zhù juān jí kǔ zhī yuán yǐ xié dà zhōng zhī yì

这句话大意是:庶蠲疾苦之源,以协大中之义。

ruò lìng xíng yī dào lì nǎi wàn rén

这句话大意是:若令行一道,利乃万人。

zhèn suǒ shè guān yǐ sì néng zhě

这句话大意是:朕所设官,以俟能者。

yú wén dìng bǐ shè yuē yuán shí fēng xiàn zhī zhì zài nèi zhū sī yǒu bù fǎ zhě jiān chá yù shǐ hé zhī

这句话大意是:于文定《笔麝》曰:“元时风宪之制,在内诸司有不法者,监察御史劾之;。

zài wài zhū sī yǒu bù fǎ zhě xíng tái yù shǐ hé zhī jí jīn zài nèi dào cháng zài wài àn tái zhī fǎ yě

这句话大意是:在外诸司有不法者,行台御史劾之,即今在内道长、在外按台之法也。

wéi suǒ wèi xíng tái yù shǐ zhě jìng zhǔ xíng tái suì yǐ bā yuè chū xún sì yuè hái zhì nǎi zhǎng guān chāi qiǎn fēi yóu cháo mìng qí tǐ qīng yǐ

现代白话:惟所谓行台御史者,竟属行台,岁以八月出巡,四月还治,乃长官差遣,非由朝命,其体轻了。

běn cháo yù shǐ zǒng shǔ nèi tái fèng mìng chū àn yī suì ér gèng yǔ hàn qiǎn cì shǐ fǎ tóng táng sòng yǐ lái jiē bù jí yě

这句话大意是:本朝御史总属内台,奉命出按,一岁而更,与汉遣刺史法同,唐宋以来皆不及也。

jīn shǐ zōng xióng chuán zì xī zōng shí qiǎn shǐ lián wèn lì zhì dé shī

这句话大意是:《金史·宗雄传》:“自熙宗时,遣使廉问吏治得失。

shì zōng jí wèi fán shù suì zhé yī qiǎn chù zhì zhī

这句话大意是:世宗即位,凡数岁,辄一遣黜陟之。

gù dà dìng zhī jiān jùn xiàn lì jiē fèng fǎ bǎi xìng zī zhí hào wèi xiǎo kāng

这句话大意是:故大定之间,郡县吏皆奉法,百姓滋殖,号为小康。

zhāng zōng jí wèi zhì jiǔ lù tí xíng shǐ

这句话大意是:章宗即位,置九路提刑使。

liù tiáo zhī wài bù chá hàn shí bù cì shǐ zhī zhí bù guò yǐ liù tiáo chá jùn guó ér yǐ bù dàng yǔ shǒu lìng shì

这句话大意是:○六条之外不察汉时,部刺史之职不过以六条察郡国而已,不当与守令事。

gù zhū bó wèi jì zhōu cì shǐ chì gào lì mín yù yán xiàn chéng wèi zhě cì shǐ bù chá huáng shòu gè zì yì jùn

这句话大意是:故朱博为冀州刺史,敕告吏民:“欲言县丞尉者,刺史不察,黄绶各自诣郡。

bào xuān wèi yù zhōu mù yǐ tīng sòng suǒ chá guò zhào tiáo bèi hé

这句话大意是:”鲍宣为豫州牧,以听讼所察过诏条被劾。

ér xuē xuān shàng shū yán lì duō kē zhèng zhèng jiào fán suì dà shuài jiù zài bù cì shǐ

这句话大意是:而薛宣上疏言:“吏多苛政,政教烦碎,大率咎在部刺史。

huò bù xún shǒu tiáo zhí jǔ cuò gè yǐ qí yì duō yǔ jùn xiàn shì

这句话大意是:或不循守条职,举错各以其意,多与郡县事。

dí fāng jìn chuán yán qiān shuò fāng cì shǐ jū guān bù fán kē suǒ chá yìng tiáo zhé jǔ

这句话大意是:”《翟方进传》言:“迁朔方刺史,居官不烦苛,所察应条辄举。

zì cì shǐ zhī zhí xià qīn ér shǒu lìng shǐ bù kě wèi tiān xià zhī shì yóu zhì sī ér fén zhī yǐ

现代白话:”自刺史之职下侵,而守令始不可为,天下之事犹治丝而棼之了。

tài zǔ shí lù hóng wǔ èr shí yī nián sì yuè yù àn zhì jiāng xī jiān chá yù shǐ huā lún děng zì jīn wéi guān lì tān mò zhōu fǎ jí shì zhòng zhě rú lǜ dǎi wèn qí xì shì wú de kē qiú

这句话大意是:《太祖实录》:“洪武二十一年四月,谕按治江西监察御史花纶等,自今惟官吏贪墨鬻法及事重者如律逮问,其细事毋得苛求。

duò yǐ hòu cì shǐ qín zhì yù shǐ yǐ jiān zhū jùn

这句话大意是:○隋以后刺史秦置御史以监诸郡。

hàn shěng chéng xiàng qiǎn shǐ fēn cì zhōu bù cháng zhì

这句话大意是:汉省,丞相遣史分刺州,不常置。

wǔ dì yuán fēng wǔ nián chū zhì shí sān zhōu cì shǐ gè yī rén

这句话大意是:武帝元封五年,初置十三州刺史,各一人。

wèi jìn yǐ xià wèi cì shǐ chí jié dū du

这句话大意是:魏晋以下,为刺史持节都督。

suí wén dì kāi huáng sān nián ba jùn yǐ zhōu tǒng xiàn zì shì cì shǐ zhī míng cún ér zhí fèi

这句话大意是:隋文帝开皇三年,罢郡,以州统县,自是刺史之名存而职废。

hòu suī yǒu cì shǐ jiē tài shǒu zhī hù míng fēi jiù cì shǐ zhī zhí lǐ yī jùn ér yǐ

这句话大意是:后虽有刺史,皆太守之互名,非旧刺史之职,理一郡而已。

yóu cǐ yán zhī hàn zhī cì shǐ yóu jīn zhī xún àn yù shǐ wèi jìn yǐ xià zhī cì shǐ yóu jīn zhī zǒng dū duò yǐ hòu zhī cì shǐ yóu jīn zhī zhī fǔ jí zhí lì zhī zhōu yě

这句话大意是:由此言之,汉之刺史犹今之巡按御史,魏晋以下之刺史犹今之总督,隋以后之刺史犹今之知府及直隶知州也。

sòng zhēn zōng xián píng sì nián zuǒ sī jiàn zhī zhì gào yáng yì shū yán xī zì qín kāi jùn zhì shǒu

这句话大意是:宋真宗咸平四年,左司谏知制诰杨亿疏言:“昔自秦开郡置守。

hàn yǐ tiān xià wèi shí sān jùn mìng cì shǐ yǐ lǐng zhī

这句话大意是:汉以天下为十三郡,命刺史以领之。

zì hòu yīn jùn wèi zhōu yǐ tài shǒu wèi cì shǐ

这句话大意是:自后因郡为州,以太守为刺史。

jiàng jí táng shì yì cháng biàn gēng céng wèi shù nián yòu réng jiù guàn

这句话大意是:降及唐氏,亦尝变更,曾未数年,又仍旧贯。

jīn duō mìng shěng shǔ zhī zhí chū wèi zhī zhōu yòu shè tōng pàn zhī guān yǐ wéi fù èr

这句话大意是:今多命省署之职出为知州,又设通判之官以为副贰。

cǐ quán yí zhī zhì ěr qǐ kě wèi jīng jiǔ zhī xun zāi

现代白话:此权宜之制耳,岂可为经久之训啊。

chén yù qǐ zhū zhōu bìng zhì cì shǐ yǐ hù kǒu duō shǎo zhì qí fèng lù fēn xià zhōng shàng jǐn wàng xióng zhī děng jí pǐn zhì zhī zhì lǜ rú jiù zhāng yǔ cháng cān guān bǐ shì jiē zī

这句话大意是:臣欲乞诸州并置刺史,以户口多少置其俸禄,分下、中、上、紧、望、雄之等级,品秩之制率如旧章,与常参官比视阶资。

chū rù gēng jiàn shěng qù tōng pàn zhī mù dàn zhì cóng shì zhī yuán jiàn lián chá zhī fǔ yǐ tǒng lín àn yú dì zhī tú ér qū chǔ

这句话大意是:出入更践,省去通判之目,但置从事之员,建廉察之府以统临,按舆地之图而区处。

xī tài píng xīng guó chū zhào fèi zhī jùn chū yú yī shí

这句话大意是:昔太平兴国初,诏废支郡,出于一时。

shí guó wèi lián zhōu fǎ sī zài

这句话大意是:十国为连,周法斯在;。

yī dào zhì shǐ táng zhì kě xún

这句话大意是:一道置使,唐制可寻。

zhì ruò hào lìng zhī xíng fēng jiào zhī chū xiān jí yú fǔ fǔ yǐ jí zhōu zhōu yǐ jí xiàn xiàn jí xiāng lǐ zì shàng ér xià yóu jìn jí yuǎn pì rú shēn zhī shǐ bì bì zhī shǐ zhǐ tí gāng ér zhòng mù zhāng zhèn lǐng ér qún máo lǐ

这句话大意是:至若号令之行,风教之出,先及于府,府以及州,州以及县,县及乡里,自上而下,由近及远,譬如身之使臂,臂之使指,提纲而众目张,振领而群毛理。

yóu shì yán zhī zhī jùn zhī bù kě fèi yě míng yǐ

现代白话:由是言之,支郡之不可废也明了。

chén yù qǐ fù zhì zhī jùn lì yú dà fǔ liàng dì lǐ ér fēn gē rú cáo yùn zhī tǒng lín míng fēn yǒu lún guān yè zì jǔ

这句话大意是:臣欲乞复置支郡,隶于大府,量地里而分割,如漕运之统临,名分有伦,官业自举。

yòu dǔ táng zhì nèi wài guān fèng qián zhī wài yǒu lù mǐ zhí tián yòu gěi fáng gé zhù pū qīn shì zhàng nèi zhí yī bái zhí mén fū gè yǐ guān pǐn chà dìng qí shù suì shōu qí kè yǐ zī yú jiā

这句话大意是:又睹唐制,内外官奉钱之外有禄米职田,又给防阁庶仆亲事帐内执衣白直门夫,各以官品差定其数,岁收其课以资于家。

běn sī yòu yǒu gōng xiè tián shí běn qián yǐ gěi gōng yòng

这句话大意是:本司又有公廨田、食本钱以给公用。

zì táng mò lí luàn guó yòng bù chōng bǎi guān fèng qián bìng jiǎn qí bàn zì yú bié gěi yī qiè quán tíng

这句话大意是:自唐末离乱,国用不充,百官奉钱并减其半,自余别给一切权停。

jīn jùn guān yú bàn fèng zhī zhōng yǐ shì chú mò yòu yú bàn fèng sān fēn zhī nèi qí èr yǐ tā wù gěi zhī zhōu yú shì chán shí cái de qí yī èr céng hú kǒu zhī bù jí qǐ dài gēng zhī zú yún

这句话大意是:今郡官于半奉之中已是除陌,又于半奉三分之内其二以他物给之,鬻于市廛,十裁得其一二,曾糊口之不及,岂代耕之足云。

xī hàn xuān dì xià zhào yún lì néng qín shì ér fèng lù báo yù qí wú qīn yú bǎi xìng nán yǐ

现代白话:昔汉宣帝下诏云:‘吏能勤事而奉禄薄,欲其无侵渔百姓,难了。

suì jiā lì fèng zhe yú cè shū

这句话大意是:’遂加吏奉,著于策书。

qiè jiàn jīn zhī jié fà dēng cháo chén lì jiù liè qí fèng yě bù néng zhì jiǔ rén zhī bǎo bù jí zhōu zhī shàng nóng

这句话大意是:窃见今之结发登朝,陈力就列,其奉也不能致九人之饱,不及周之上农;。

qí lù yě wèi cháng yǒu bǎi shí zhī rù bù jí hàn zhī xiǎo lì

这句话大意是:其禄也未尝有百石之入,不及汉之小吏。

ruò nǎi zuǒ yòu pú yè bǎi liáo zhī shī zhǎng wèi mò chóng yān yuè fèng suǒ rù bù jí jūn zhōng qiān fū zhī shuài qǐ jī gǔ zhī yì zāi

现代白话:若乃左右仆射,百僚之师长,位莫崇呢,月奉所入不及军中千夫之帅,岂稽古之意啊。

yù qǐ jīn hòu bǎi guān fèng lù zá gěi bìng xún jiù zhì jì fēng qí shāo rù kě zé yǐ lián yú

这句话大意是:欲乞今后百官奉禄、杂给并循旧制,既丰其稍入,可责以廉隅。

guān qiě xiàn yǐ cháng yuán lǐ dāng jiǎn yú jiù fèi

这句话大意是:官且限以常员,理当减于旧费。

guān cǐ zé jīn dài suǒ xún dà dǐ jiē sòng zhī yú bì yǐ

现代白话:”观此,则今代所循大抵皆宋之余弊了。

zhī xiàn zhī xiàn zhě fēi xiàn lìng ér shǐ zhī zhī xiàn zhōng zhè shì

这句话大意是:○知县知县者,非县令,而使之知县中这事。

dù shì tōng diǎn suǒ wèi jiǎn jiào shì shè pàn zhī zhī guān shì yě

这句话大意是:杜氏《通典》所谓“检校、试摄、判知之官”是也。

táng yáo hé wéi wǔ gōng wèi zuò shī yuē jīn zhāo zhī xiàn yìn mèng lǐ bǎi yōu shēng

这句话大意是:唐姚合为武功尉,作诗曰:“今朝知县印,梦里百忧生。

táng rén yì wèi zhī zhī yìn qí míng shǐ yú zhēn yuán yǐ hòu

这句话大意是:”唐人亦谓之“知印”,其名始于贞元已后。

qí chū shàng dài yī quán zì

这句话大意是:其初尚带一“权”字。

bái jū yì jí yǒu péi kè liàng quán zhī huá yīn xiàn lìng zhì yuē huá yīn lìng zú fēi xuǎn bǔ shí

这句话大意是:《白居易集》有《裴克谅权知华阴县令制》曰:“华阴令卒,非选补时。

diào zū miǎn nóng zhèng bù kě quē

这句话大意是:调租勉农,政不可缺。

qián zhèn guó jūn pàn guān dà lǐ píng shì péi kè liàng jiǔ zuǒ běn fǔ pō yǒu qín jì

这句话大意是:前镇国军判官大理评事裴克谅,久佐本府,颇有勤绩。

shǔ yì lì bìng ěr bì zhōu zhī

现代白话:属邑利病,你必周知。

yi jiǎ tóng mò shì qí cái lǐ dài yǒu suǒ lì fāng yì zhèng míng

这句话大意是:宜假铜墨,试其才理,待有所立,方议正名。

shì quán zhī zhě bù zhèng zhī míng yě

这句话大意是:”是权知者,不正之名也。

zhì yú pǔ shè zhī xiàn zé qǐ zì sòng chū

这句话大意是:至于普设知县,则起自宋初。

běn cháo shì shí yún wǔ dài rèn guān fán cáo yuàn bù wèi zhī wò chuò wú néng yǐ zhì hūn lǎo bù rèn qū cè zhě shǐ zhù xiàn lìng

这句话大意是:《本朝事实》云:“五代任官,凡曹掾簿尉之龌龊无能,以至昏老不任驱策者,始注县令。

gù tiān xià zhī yì lǜ jiē bù zhì

这句话大意是:故天下之邑,率皆不治。

zhū qiú kè bāo wěi jī wàn zhuàng

这句话大意是:诛求刻剥,猥迹万状。

zhì yōu hùn zhī yán duō yǐ lìng zhǎng wèi xiào

这句话大意是:至优诨之言,多以令长为笑。

jiàn lóng sān nián shǐ yǐ cháo guān wèi zhī xiàn

这句话大意是:建隆三年,始以朝官为知县。

qí jiān fù cān yòng jīng guān huò mù zhí wèi zhī

这句话大意是:其间复参用京官,或幕职为之。

sòng shǐ yán sòng chū nèi wài suǒ shòu guān duō fēi běn zhí wéi yǐ chāi qiǎn wèi zī lì jiàn lóng sì nián zhào xuǎn cháo shì fēn zhì jù yì

这句话大意是:《宋史》言:“宋初,内外所授官多非本职,惟以差遣为资,历建隆四年,诏选朝士,分治剧邑。

dà lǐ zhèng xī yǔ zhī guǎn táo jiān chá yù shǐ wáng zhī wèi yáng yīng mèng zhī yǒng jì tún tián yuán wài láng yú jì huī zhī lín qīng cháng cān guān zǎi xiàn zì cǐ shǐ

这句话大意是:大理正奚屿知馆陶,监察御史王知魏,杨应梦知永济,屯田员外郎于继徽知临清,常参官宰县自此始。

yòu yuē chū zhōu jùn duō quē guān xiàn lìng xuǎn yóu wěi xià duō wèi qīng liú suǒ bǐ bó měi bù dé diào nǎi zhào lì bù xuǎn mù zhí guān wèi zhī xiàn

这句话大意是:”又曰:“初州郡多阙官,县令选尤猥下,多为清流所鄙薄,每不得调,乃诏吏部选幕职官为知县。

zì cǐ yǐ hòu suì ba lìng ér shè zhī xiàn yán qí míng zhì jīn

这句话大意是:自此以后,遂罢令而设知县,沿其名至今。

yún lù màn chāo yuē táng zhì xiàn lìng quē zuǒ guān shè lìng yuē zhī xiàn shì

这句话大意是:《云麓漫钞》曰:“唐制,县令阙,佐官摄令,曰知县事。

lǐ áo rèn gōng bù zhì wén yún shè fù píng wèi zhī xiàn shì shì yě

这句话大意是:李翱任工部,志文云‘摄富平尉知县事’是也。

jīn chà jīng guān yuē zhī xiàn chà xuǎn rén yuē lìng yǔ táng yì yǐ

现代白话:今差京官曰知县,差选人曰令,与唐异了。

sòng shí jié xián yuē yǐ mǒu guān zhī mǒu fǔ shì yǐ mǒu guān zhī mǒu zhōu shì yǐ mǒu guān zhī mǒu xiàn shì

这句话大意是:”宋时结衔,曰以某官知某府事,以某官知某州事,以某官知某县事。

yǐ qí běn fēi cǐ fǔ cǐ zhōu cǐ xiàn zhī zhèng guān ér rèn qí shì gù yún rán

这句话大意是:以其本非此府、此州、此县之正官,而任其事,故云然。

jīn zé zhí yún mǒu fǔ zhī fǔ mǒu zhōu zhī zhōu mǒu xiàn zhī xiàn wén fù ér yì chuǎn yǐ

现代白话:今则直云某府知府、某州知州、某县知县,文复而义舛了。

běi qí zǎi xiàn duō yòng sī làn

这句话大意是:北齐宰县,多用厮滥。

zhì yú shì liú chǐ jū bǎi lǐ

这句话大意是:至于士流,耻居百里。

wǔ dài xuǎn lìng bì jiē bǐ wěi zhī rén

这句话大意是:五代选令,必皆鄙猥之人。

zì gǔ yǐ lái yǐ shè jì mín rén jì zhī yōng suǒ zhě yǒu cǐ èr bài

这句话大意是:自古以来,以社稷民人寄之庸琐者,有此二败。

yǐ jīn zhǔn gǔ dé wú tóng zhī

这句话大意是:以今准古,得无同之。

zhī zhōu sòng yè shì yán wǔ dài zhī huàn zhuān zài fān zhèn

这句话大意是:○知州宋叶适言:“五代之患,专在藩镇。

yì zǔ sī jìng tiān xià yǐ wéi bù xuē jié dù zé qí huò bù xī

这句话大意是:艺祖思靖天下,以为不削节度,则其祸不息。

yú shì gū zhì tōng pàn yǐ jiān tǒng cì shǐ ér fēn qí bǐng

这句话大意是:于是姑置通判,以监统刺史而分其柄。

mìng wén chén quán zhī zhōu shì shǐ míng ruò bù zhèng rèn ruò bù jiǔ zhě yǐ qīng qí quán

这句话大意是:命文臣权知州事,使名若不正、任若不久者,以轻其权。

jiān dāng zhī què shuì dōu jiān zǒng bīng róng ér tài shǒu zhě kuài rán tú guǎn kōng chéng shòu cí su ér yǐ

这句话大意是:监当知榷税,都监总兵戎,而太守者块然徒管空诚,受词诉而已。

zhū zhèn jiē shù shǒu qǐng mìng guī lǎo sù wèi xī rì jié dù zhī hài jǐn qù

这句话大意是:诸镇皆束手请命,归老宿卫,昔日节度之害尽去。

ér sì fāng wàn lǐ zhī yuǎn fèng zūn jīng chéng wén fú cháo xià qī huì xī bào shēn suō huǎn jí jiē zài cháo tíng yǐ

现代白话:而四方万里之远奉尊京城,文符朝下,期会夕报,伸缩缓急,皆在朝廷了。

shì sòng chū běn yǒu cì shǐ ér bié shè zhī zhōu yǐ dài qí quán

这句话大意是:”是宋初本有刺史,而别设知州以代其权。

hòu zé ba cì shǐ ér zhuān yòng zhī zhōu yǐ quán shè zhī míng wéi jīng cháng zhī rèn yǐ

现代白话:后则罢刺史而专用知州,以权设之名为经常之任了。

xīn táng shū yuán hé chū li jí fǔ wèi xiāng

这句话大意是:《新唐书》:“元和初,李吉甫为相。

bìng fāng zhèn qiáng zì wèi dì cóng róng yán shǐ shǔ jùn cì shǐ de zì wèi zhèng zé fēng huà kě chéng

这句话大意是:病方镇强恣,为帝从容言,使属郡刺史得自为政,则风化可成。

dì rán zhī chū láng lì shí yú rén wèi cì shǐ

这句话大意是:帝然之,出郎吏十余人为刺史。

sòng zǔ zhī yǐ jīng guān lín zhì zhōu xiàn gài zhào gōng kāi qí duān yǐ

现代白话:”宋祖之以京官临制州县,盖赵公开其端了。

zhī fǔ táng zhì jīng jùn nǎi chēng fǔ

这句话大意是:○知府唐制,京郡乃称府。

zhì sòng zé qián fān zhī de jiē shēng wèi fǔ

这句话大意是:至宋,则潜藩之地皆升为府。

sòng chū tài zōng zhēn zōng jiē cháng wèi kāi fēng fǔ yǐn hòu wú jì zhě nǎi shè quán zhī fǔ yī rén yǐ dài zhì yǐ shàng chōng

这句话大意是:宋初太宗、真宗皆尝为开封府尹,后无继者,乃设权知府一人,以待制以上充。

chóng níng sān nián cài jīng qǐ ba quán zhī fǔ zhì mù yǐn gè yī yuán

这句话大意是:崇宁三年,蔡京乞罢权知府,置牧、尹各一员。

mù yǐ huáng zǐ lǐng yǐn yǐ wén chén chōng

这句话大意是:牧以皇子领,尹以文臣充。

shì quán zhī fǔ zhě suǒ yǐ bì jīng yǐn zhī míng yě

这句话大意是:是权知府者,所以避京尹之名也。

jīn zé zhí mìng zhī wèi zhī fǔ fēi yě

这句话大意是:今则直命之为知府,非也。

shǒu lìng suǒ wèi tiān zǐ zhě zhí tiān xià zhī dà quán zhě yě

这句话大意是:○守令所谓天子者,执天下之大权者也。

qí zhí dà quán nài hé yǐ tiān xià zhī quán jì zhī tiān xià zhī rén ér quán nǎi guī zhī tiān zǐ

现代白话:其执大权,奈凭什么天下之权寄之天下之人,而权乃归之天子?

zì gōng qīng dài fū zhì yú bǎi lǐ zhī zǎi yī mìng zhī guān mò bù fēn tiān zǐ zhī quán yǐ gè zhì qí shì ér tiān zǐ zhī quán nǎi yì zūn

这句话大意是:自公卿大夫至于百里之宰,一命之官,莫不分天子之权,以各治其事,而天子之权乃益尊。

hòu shì yǒu bù shàn zhì zhě chū yān jǐn tiān xià yī qiè zhī quán ér shōu zhī zài shàng ér wàn jǐ zhī guǎng gù fēi yī rén zhī suǒ néng cāo yě ér quán nǎi yí yú fǎ yú shì duō wèi zhī fǎ yǐ jìn fáng zhī

现代白话:后世有不善治者出呢,尽天下一切之权而收之在上,而万几之广,固非一人之所能操也,而权乃移于法,于是多为之法以禁防之。

suī dà jiān yǒu suǒ bù néng yú ér xián zhì zhī chén yì wú néng xiào chǐ cùn yú fǎ zhī wài xiāng yǔ jīng jīng fèng fǎ yǐ qiú wú guò ér yǐ

这句话大意是:虽大奸有所不能逾,而贤智之臣亦无能效尺寸于法之外,相与兢兢奉法,以求无过而已。

yú shì tiān zǐ zhī quán bù jì zhī rén chén ér jì zhī lì xū shì gù tiān xià zhī yóu jí zhě shǒu lìng qīn mín zhī guān

这句话大意是:于是天子之权不寄之人臣,而寄之吏胥,是故天下之尤急者,守令亲民之官。

ér jīn rì zhī yóu wú quán zhě mò guò yú shǒu lìng shǒu lìng wú quán ér mín zhī jí ruò bù wén yú shàng ān wàng qí zhì tài píng ér yán guó mìng hu

这句话大意是:而今日之尤无权者莫过于守令,守令无权而民之疾若不闻于上,安望其致太平而延国命乎!

shū yuē yuán shǒu cóng cuǒ zāi gǔ gōng duò zāi wàn shì duò zāi

现代白话:《书》曰:“元首丛脞啊,股肱惰啊,万事堕啊。

gài zhì yú shǒu lìng rì qīng ér xū lì rì zhòng zé tiān zi zhī quán yǐ duó ér guó fēi qí guó yǐ shàng hé zhèng lìng zhī kě yán yé

现代白话:”盖至于守令日轻,而胥吏日重,则天子之权已夺,而国非其国了,尚何政令之可言耶!

xuē kǎo gōng zhī fán kē xún jiǔ rèn zhī chéng xiào bì děi qí rén ér yǔ zhī yǐ quán shù hū shǒu lìng xián ér mín shì lǐ cǐ jīn rì zhī jí wù yě

这句话大意是:削考功之繁科,循久任之成效,必得其人,而与之以权,庶乎守令贤而民事理,此今日之急务也。

yuán wú yuān yǐng ōu yáng shì jí jiù zhāng jiě hòu xù yuē jīn zhī shì měi yǐ sān suì wèi shǒu lìng mǎn zhì céng wèi zú yǐ yī xīn jùn xiàn zhī ěr mù ér yǐ qù

这句话大意是:◎元吴渊颖《欧阳氏急就章解·后序》曰:“今之世,每以三岁为守令满秩,曾未足以一新郡县之耳目而已去。

yòu kuàng yòng rén bù dé zhuān pì lín shì bù dé zhuān yì qián liáng xī jū yú guān ér bù dé zhuān yòng jūn zú fú chū yú mín ér bù dé yù wén

这句话大意是:又况用人不得专辟,临事不得专议,钱粮悉拘于官而不得专用,军卒弗出于民而不得与闻。

gài gǔ zhī zhì jùn zhě zì pì lìng chéng

这句话大意是:盖古之治郡者,自辟令丞;。

táng shì zhī dà fān yì duō zì pì mù fǔ liáo shǔ

这句话大意是:唐世之大藩,亦多自辟幕府僚属。

shì gù shǒu zhǔ yī jùn zhī shì huò sī jīn gǔ huò àn xíng yù gè yǒu fèn zhí shǒu bù zé zhèng zì zhì

这句话大意是:是故守主一郡之事,或司金谷,或按刑狱,各有分职,守不则政自治。

suī lìng zhī zhǔ yī yì chéng zé zàn zhì ér zhǎng nóng tián shuǐ lì zhǔ bù zhǎng bù shū wèi dū dào zéi lìng yì bù láo dú yì qí zhèng zhī dāng fǒu ér yǐ

这句话大意是:虽令之主一邑,丞则赞治而掌农田水利,主簿掌簿书,尉督盗贼,令亦不劳,独议其政之当否而已。

jīn zì yī mìng ér shàng jiē chū yú lì bù yù yī shì gōng táng wán shǔ jiǎ shì yǐ fǒu

这句话大意是:今自一命而上,皆出于吏部,遇一事,公堂完署,甲是乙否。

lì huò yīn yǐ wéi jiān gōu jī wén mò bǔ jū xià lòu tu cā suì yuè tián sāi cí kuǎn ér yì bù néng yǐ jǐn mín zhī qíng zhuàng

这句话大意是:吏或因以为奸,勾稽文墨,补苴罅漏、涂擦岁月,填塞辞款,而益不能以尽民之情状。

zhì yú táng shì zhī fù shàng gòng sòng shǐ liú zhōu zì yǒu dìng é

这句话大意是:至于唐世之赋,上供送使留州,自有定额。

bīng zé jùn yǒu dū shì ér wéi shǒu zhī suǒ diào qiǎn

这句话大意是:兵则郡有都试,而惟守之所调遣。

sòng zhī shèng shí suì yǒu cháng gòng guān fǔ suǒ zài yòng dù yíng yú guò kè wǎng lái lǐn cì fēng hòu gù shì jiē lè yú qí zhí ér jí yú fù gōng

这句话大意是:宋之盛时,岁有常贡,官府所在,用度赢余,过客往来,廪赐丰厚,故士皆乐于其职而疾于赴功。

bīng suī bù jí yú táng yì yǒng mín dīng tuán jié shí wǔ yī zhuāng gōng nǔ zuò zuò jī cì gè bǎo xiāng lǐ dí zhì jí fā ér jùn xiàn gù zì jiān lǐng zhě yě

这句话大意是:兵虽不及于唐,义勇民丁,团结什伍,衣装弓弩,坐作击刺,各保乡里,敌至即发,而郡县固自兼领者也。

jīn zé guān yǐ qián liáng wéi zhòng bù liú yíng yú cháng fèng zhì bù néng zì jǐ gù duō zāng lì

这句话大意是:今则官以钱粮为重,不留赢余,常俸至不能自给,故多赃吏;。

bīng zé zì jìn shù yuǎn jì wèi kè jūn chǐ jí wǔ fú gè yǒu tǒng shuài dàn zhī zuò shí jùn xiàn zhī zū shuì rán yǐ bù fù xì shǒu lìng shì yǐ

现代白话:兵则自近戍远,既为客军,尺籍伍符各有统帅,但知坐食郡县之租税,然已不复系守令事了。

fu pì guān lì zhèng lǐ cái zhì jūn jùn xiàn zhī sì quán yě ér jīn jiē bù dé yǐ zhuān zhī shì gù shàng xià zhī tǐ tǒng suī ruò xiāng wéi ér lìng bù yī fǎ lìng suī ruò kě shǒu ér yì bù yī

这句话大意是:夫辟官、莅政、理财、治军,郡县之四权也,而今皆不得以专之,是故上下之体统虽若相维而令不一,法令虽若可守而议不一。

wèi shǒu lìng zhě jì bù dé qí zhí jiāng yù yì qí fǎ wài zhī yì bì qiě wán cháng xí gù pì xián ài lì ér jiē bù zú yǐ yǒu wéi

这句话大意是:为守令者既不得其职,将欲议其法外之意,必且玩常习故,辟嫌碍例,而皆不足以有为。

yòu kuàng sān shí gēng jià yī shí jiǎng wǔ bù fù gǔ fǎ zhī biàn yì ér bīng nóng yì fēn

这句话大意是:又况三时耕稼,一时讲武,不复古法之便易,而兵、农益分。

yù suì yī jiǎn jùn xiàn zhī zū shuì xī bù jí é jūn wú jiàn shí dōng nà xi xié cāng kōng xū ér jùn xiàn qiě bù néng yǐ zhèn jiù ér zuò zhì liú wáng

这句话大意是:遇岁一俭,郡县之租税悉不及额,军无见食,东那西挟,仓空虚,而郡县且不能以振救,而坐至流亡。

shì yǐ yán lì shì ér shì quán bù zài yú jùn xiàn yán xìng lì ér lì quán bù zài yú jùn xiàn yán zhì bīng ér bīng quán bù zài yú jùn xiàn shàng hé yǐ fù lùn qí fù guó yù mín zāi dào zāi

现代白话:是以言莅事而事权不在于郡县,言兴利而利权不在于郡县,言治兵而兵权不在于郡县,尚凭什么复论其富国裕民灾道啊!

bì yě fù sì zhě zhī quán yī guī yú jùn xiàn zé shǒu lìng bì chēng qí zhí guó kě fù mín kě yù ér bīng nóng gè de qí yè yǐ

现代白话:必也,复四者之权一归于郡县,则守令必称其职,国可富,民可裕,而兵、农各得其业了。

sòng lǐ zōng chún bā nián jiān chá yù shǐ jiān chóng zhèng diàn shuō shū chén qiú lǔ zòu jīn rì jiù bì zhī cè dà duān yǒu sì yi cǎi xià hóu tài chū bìng shěng zhōu jùn zhī yì bǐ xiàn lìng dé yǐ zhí dá yú cháo tíng

这句话大意是:宋理宗淳八年,监察御史兼崇政殿说书陈求鲁奏:“今日救弊之策,大端有四:宜采夏侯太初并省州郡之议,俾县令得以直达于朝廷;。

yòng sòng yuán jiā liù nián wèi duàn zhī fǎ bǐ xiàn lìng dé yǐ jiū xīn yú fǔ zì

这句话大意是:用宋元嘉六年为断之法,俾县令得以究心于抚字;。

fǎ yì zǔ chū cháo shēn wèi lìng zhī diǎn yǐ zhòng qí quán

这句话大意是:法艺祖出朝绅为令之典,以重其权;。

zūn guāng wǔ zhuó zhuō mào wèi sān gōng zhī yì yǐ jī qí qì

这句话大意是:遵光武擢卓茂为三公之意,以激其气。

rán hòu wèi zhī zhèng qí jīng jiè míng qí bǎn jí yuē qí wàng fèi cái qí héng liǎn

这句话大意是:然后为之正其经界,明其版籍,约其妄费,裁其横敛。

cǐ shù yán zhě zài jīn rì yì kě cǎi ér xíng zhī

这句话大意是:”此数言者,在今日亦可采而行之。

jiù táng shū wū zhòng yìn chuán yuán hé shí sān nián wèi héng hǎi jié dù shǐ

这句话大意是:《旧唐书·乌重胤传》:“元和十三年,为横海节度使。

shàng yán yuē chén yǐ hé shuò néng jù cháo mìng zhě qí dà lüè kě jiàn

这句话大意是:上言曰:‘臣以河朔能拒朝命者,其大略可见。

gài cì shǐ shī qí zhí fǎn shǐ zhèn jiàng lǐng bīng shì

这句话大意是:盖刺史失其职,反使镇将领兵事。

ruò cì shǐ gè de zhí fēn yòu yǒu zhèn bīng zé jié jiāng suī yǒu lù shān sī míng zhī jiān qǐ néng jù yī zhōu wèi pàn zāi

现代白话:若刺史各得职分,又有镇兵,则节将虽有禄山、思明之奸,岂能据一州为畔啊!

suǒ yǐ hé shuò liù shí nián néng jù cháo mìng zhě zhǐ yǐ duó cì shǐ xiàn lìng zhī zhí zì zuò wēi fú gù yě

这句话大意是:所以河朔六十年能拒朝命者,只以夺刺史、县令之职,自作威福故也。

chén suǒ guǎn dé dì jǐng sān zhōu yǐ jǔ gōng dié gè hái cì shǐ zhí shì qì yīng zài zhōu bīng bìng lìng cì shǐ shōu guǎn

这句话大意是:臣所管德、棣、景三州已举公牒,各还刺史职事讫,应在州兵,并令刺史收管。

cóng zhī

这句话大意是:’从之。

yóu shì fǎ zhì xiū lì gè guī míng fēn

这句话大意是:由是法制修立,各归名分。

shì hòu suī yōu zhèn wèi sān zhōu yǐ hé běi jiù fēng zì xiāng gèng xí zài cāng zhōu yī dào dú bǐng mìng shòu dài zì zhòng yìn zhì zhì shǐ rán yě

这句话大意是:是后虽幽、镇、魏三州以河北旧风自相更袭,在沧州一道,独禀命受代,自重胤制置使然也。

zǔ zōng cháo fán dà fǔ zhī fǔ zhī rèn duō yǒu cì chì rán wú cháng lì

这句话大意是:祖宗朝,凡大府知府之任多有赐敕,然无常例。

chéng huà sì nián qī yuè lián zhōu fǔ zhī fǔ xíng zhèng jiāng zhī rèn yǐ lián zhōu mì ěr zhū chí hóu jīn jiāo zhǐ jìn wèi guǎng xī liú zéi gōng xiàn chéng yì shēng mín diāo bì tè qǐng cì chì

这句话大意是:成化四年七月,廉州府知府邢正将之任,以廉州密迩珠池,喉襟交址,近为广西流贼攻陷城邑,生民凋弊,特请赐敕。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

jí ān fǔ zhī fǔ xǔ cōng jiāng zhī rèn yǐ jí ān duō qiáng zōng háo yòu cí sòng fán xīng yì qǐng cì chì bǐ de quán yí chǔ zhì

这句话大意是:吉安府知府许聪将之任,以吉安多强宗豪右,词讼繁兴,亦请赐敕,俾得权宜处置。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

cì shǐ shǒu xiāng de zhào jiàn liǎng hàn zhī lóng yóu zhòng tài shǒu

这句话大意是:○刺史守相得召见两汉之隆,尤重太守。

shǐ yán xiào xuān bài cì shǐ shǒu xiāng zhé qīn jiàn wèn guān qí suǒ yóu tuì ér kǎo chá suǒ xíng yǐ zhì qí yán

这句话大意是:史言孝宣拜刺史、守相,辄亲见问,观其所由,退而考察所行,以质其言。

yǒu míng shí bù xiāng yìng bì zhī qí suǒ yǐ rán

这句话大意是:有名实不相应,必知其所以然。

cháng chēng yuē shù mín suǒ yǐ ān qí tián lǐ ér wáng tàn xī chóu hèn zhī xīn zhě zhèng píng sòng lǐ yě yǔ wǒ gòng cǐ zhě qí wéi liáng èr qiān dàn hu

这句话大意是:常称曰:“庶民所以安其田里,而亡叹息愁恨之心者,政平讼理也,与我共此者,其惟良二千石乎!

dāng rì tài shǒu cháng de zhào jiàn huò cì xǐ shū táng bì zhī jiān bù shèn kuò jué

这句话大意是:”当日太守常得召见,或赐玺书,堂陛之间,不甚阔绝。

wén dì wèi jì bù yuē hé dōng wú gǔ gōng jùn gù tè zhào jūn ěr

现代白话:文帝谓季布曰:“河东,我股肱郡,故特召君耳。

wǔ dì cì yán zhù shū jiǔ bù wén wèn jù yǐ chūn qiū duì wú yǐ sū qín zòng héng

这句话大意是:”武帝赐严助书:“久不闻问,具以《春秋》对,毋以苏秦纵横。

cì wú qiū shòu wáng shū zi zài zhèn qián zhī shí zhī lüè fú còu

现代白话:”赐我丘寿王书:“子在朕前之时,知略辐凑;。

jí zhì lián shí yú chéng zhī shǒu rèn sì qiān dàn zhī zhòng zhí shì bìng fèi dào zéi zòng héng shén bù chēng zài qián shí hé yě

这句话大意是:及至连十余城之守,任四千石之重,职事并废,盗贼纵横,甚不称在前时,何也?

guāng wǔ láo guō yuē xián néng tài shǒu qù dì chéng bù yuǎn hé rùn jiǔ lǐ jì jīng shī bìng méng fú yě

这句话大意是:”光武劳郭曰:“贤能太守,去帝城不远,河润九里,冀京师并蒙福也。

tiān xià zhī dà bù guò shù shí jùn guó ér èr qiān dàn zhī xíng néng jiē huò jiǎn yú dì xīn shì yǐ lì zhí xiū ér mín qíng dá

这句话大意是:”天下之大不过数十郡国,而二千石之行能皆获简于帝心,是以吏职修而民情达。

yǐ shì hòu shì zhī jì ěr mù yú jiān sī shì gōng zhuàng yú wén bù zhě yǒu qīn shū fán jiǎn zhī bù tóng yǐ

现代白话:以视后世之寄耳目于监司,饰功状于文簿者,有亲疏繁简之不同了。

qí zài táng shí yóu cún cǐ yì

这句话大意是:其在唐时,犹存此意。

xuán zōng kāi yuán shí sān nián shàng zì xuǎn zhū sī zhǎng guān yǒu shēng wàng zhě shí yī rén wéi cì shǐ mìng zǎi xiàng zhū wáng jiàn yú luò bīn yù shū shí yùn shī cì zhī

这句话大意是:玄宗开元十三年,上自选诸司长官有声望者十一人为刺史,命宰相诸王饯于洛滨,御书十韵诗赐之。

xuān zōng shí li xíng yán zì jīng yáng xiàn lìng chú hǎi zhōu cì shǐ li jūn zì lǐ quán lìng chú huái zhōu cì shǐ jiē cǎi zhī mín yán zhuó yǐ yù bǐ

这句话大意是:宣宗时,李行言自泾阳县令除海州刺史,李君自醴泉令除怀州刺史,皆采之民言,擢以御笔。

rù xiè zhī rì chǔ fèn zhōu shì wàn lǐ zhī yuǎn rú zài jiē qián

这句话大意是:入谢之日,处分州事,万里之远,如在阶前。

fū rén zhǔ ér yù qīn mín bì zì qí qīn dà lì shǐ yě

这句话大意是:夫人主而欲亲民,必自其亲大吏始也。

cè fǔ yuán guī xiàn zōng yuán hé sān nián èr yuè chì xǔ xīn chú guān jí cì shǐ děng jià rì yú xuān zhèng mén wài xiè biàn jìn zhuàng cí

这句话大意是:《册府元龟》:“宪宗元和三年二月,敕许新除官及刺史等,假日于宣政门外谢,便进状辞。

qí shòu guān yú cháo cháng lǐ xiè bìng bù xū hóu jiǎ kāi

这句话大意是:其授官于朝常礼谢,并不须侯假开。

guó cháo jiù zhì fán mìng dū du cì shǐ jiē lín xuān cè bài tè shì ēn lǐ

这句话大意是:国朝旧制,凡命都督、刺史,皆临轩册拜,特示恩礼。

jìn suì suī bù cè bài ér mù shǒu shòu mìng zhī hòu jiē biàn diàn kǒu duì cì yī gài yǐ qīn rén zhī guān ēn lǐ bù kě fèi yě

这句话大意是:近岁虽不册拜,而牧守受命之后,皆便殿口对赐衣,盖以亲人之官,恩礼不可废也。

shí zǎi xiāng li jí fǔ zhī jiù péi fù xīn chú hé nán shǎo yǐn qiú sù zhī rèn

这句话大意是:时宰相李吉甫之舅裴复新除河南少尹,求速之任。

shì yù hán shí jiǎ jí fǔ tè zòu qǐng suì jiān cì shǐ

这句话大意是:适遇寒食假,吉甫特奏,请遂兼刺史。

tóng yǒu shì mìng fēi jiù diǎn yě

这句话大意是:同有是命,非旧典也。

jīn rì zé míng wéi bì cí ér bù dé yī jiàn tiān yán

这句话大意是:”今日则名为陛辞,而不得一见天颜。

táng lián nèi wài zhī fēn yì wèi miǎo jué

这句话大意是:堂廉内外之分,益为邈绝。

hàn lìng zhǎng hàn shí lìng zhǎng yú tài shǒu suī chēng shǔ lì rán wǎng wǎng néng zì xíng qí yì bù wéi shàng guān suǒ duó

这句话大意是:○汉令长汉时令长,于太守虽称属吏,然往往能自行其意,不为上官所夺。

rú xiāo yù wèi mào líng lìng huì kè yù dì liù ér qī lìng guō shùn diàn jiàn zé wèn

这句话大意是:如萧育为茂陵令,会课,育第六,而漆令郭舜殿,见责问。

yù wèi zhī qǐng fú fēng nù yuē jūn kè dì liù cái zì tuō hé xiá yù wèi zuǒ yòu yán

这句话大意是:育为之请,扶风怒曰:“君课第六,裁自脱,何暇欲为左右言!

jí bà chū chuán zhào mào líng lìng yì hòu cáo dāng yǐ zhí shì duì

这句话大意是:”及罢出,传召茂陵令诣后曹,当以职事对。

yù jìng chū cáo shū zuǒ suí qiān yù yù àn pèi dāo yuē xiāo yù dù líng nán zǐ hé yì cáo yě

这句话大意是:育径出,曹书佐随牵育,育案佩刀曰:“萧育,杜陵男子,何诣曹也!

suì qū chū yù qù guān

这句话大意是:”遂趋出,欲去官。

míng dàn zhào zhào rù bài wèi sī lì xiào wèi

这句话大意是:明旦诏召入,拜为司隶校尉。

yù guò fú fēng fǔ mén guān shǔ yuàn lì shù bǎi rén bài yè chē xià

这句话大意是:育过扶风府,门官属掾吏数百人拜谒车下。

táo lián wèi shū lìng tài shǒu zhāng pán tóng jùn xiān bèi yǔ qiān fù you yì shū qīn zhī ér qiān chǐ wèi zhī qū

这句话大意是:陶廉为舒令,太守张磐同郡先辈,与谦父友,意殊亲之,而谦耻为之屈。

cháng wǔ shǔ qiān qiān bù wéi qǐ

这句话大意是:尝舞属谦,谦不为起。

gù qiáng zhī nǎi wǔ

这句话大意是:固强之,乃舞。

wǔ yòu bù zhuǎn pán yuē bù dàng zhuǎn yá

这句话大意是:舞又不转,磐曰:“不当转邪?

qiān yuē bù kě zhuǎn zhuǎn zé shèng rén

这句话大意是:”谦曰:“不可转,转则胜人。

rú cǐ shì zài jīn rì jí tóng liè suǒ nán kān ér xī rén yǐ xíng zhī shàng guān

这句话大意是:”如此事在今日,即同列所难堪,而昔人以行之上官。

hàn shí cháng lì zhī néng zì shù lì kě jiàn yú cǐ yǐ

现代白话:汉时长吏之能自树立,可见于此了。

sòng shǐ sī mǎ chí chuán shòu yǒng níng zhǔ bù

这句话大意是:《宋史·司马池传》:“授永宁主簿。

yǔ lìng xiāng è

这句话大意是:与令相恶。

chí yǐ gōng shì yè lìng lìng nán xiàng jù zuò bù qǐ

这句话大意是:池以公事谒令,令南向,倨坐不起。

chí wǎn lìng xī xiàng ǒu zuò lùn shì bù wéi shǎo qū

这句话大意是:池挽令西向,偶坐论事,不为少屈。

jīng guān bì yòng shǒu lìng tōng diǎn yán jìn zhì bù jīng zǎi xiàn bù dé rù wèi tái láng

这句话大意是:○京官必用守令《通典》言:晋制,不经宰县,不得入为台郎。

wèi sù zōng shí lì bù láng zhōng xīn xióng shàng shū yǐ wéi jùn xiàn xuǎn jǔ yóu lái gòng qīng yi gǎi qí bì

这句话大意是:魏肃宗时,吏部郎中辛雄上疏,以为郡县选举,由来共轻,宜改其弊。

fēn jùn xiàn wèi sān děng sān zài chù zhì yǒu chèn zhí zhě fāng bǔ jīng guān

这句话大意是:分郡县为三等,三载黜陟,有称职者方补京官;。

rú bù lì shǒu lìng bù dé wèi nèi zhí zé rén sī zì miǎn

这句话大意是:如不历守令,不得为内职,则人思自勉。

táng zhāng jiǔ líng yán yú xuán zōng yuē gǔ zhě cì shǐ rù wèi sān gōng láng guān chū zǎi bǎi lǐ

这句话大意是:唐张九龄言于玄宗曰:“古者刺史入为三公,郎官出宰百里。

zhì lǐ zhī běn mò ruò zhòng shǒu lìng

这句话大意是:致理之本,莫若重守令。

fán bù lì dū du cì shǐ suī yǒu gāo dì bù dé rèn shì láng liè qīng

这句话大意是:凡不历都督、刺史,虽有高第,不得任侍郎、列卿。

bù lì xiàn lìng suī yǒu shàn zhèng bù dé rèn tái láng gěi shè

这句话大意是:不历县令,虽有善政,不得任台郎、给舍。

dū du shǒu lìng suī yuǎn zhě shǐ wú shí nián rèn wài

这句话大意是:都督、守令,虽远者使无十年任外。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

zhào sān xǐng shì láng quē zé cháng rèn cì shǐ zhě láng guān quē zé cháng rén xiàn lìng zhě

这句话大意是:诏三省侍郎缺择尝任刺史者,郎官缺择尝任县令者。

xuān zōng dà zhōng gǎi yuán zhì yuē gǔ zhě láng guān chū zǎi jùn shǒu rù xiàng suǒ yǐ zhòng qīn rén zhī guān jí wéi zhèng zhī běn

这句话大意是:宣宗大中改元,制曰:“古者郎官出宰,郡守入相,所以重亲人之官,急为政之本。

zì jiāo fēng jiǔ shàn cǐ dào jìn xiāo xié háng qīng tú biàn zhēn xiǎn zhì rén zhī shù wèi cháng jīng xīn yù shǐ jiū bǎi xìng jiān wēi tōng tiān xià lì bìng bù kě de yě

这句话大意是:自浇风久扇,此道浸消,颉颃清涂,便臻显治人之术未尝经心,欲使究百姓艰危,通天下利病,不可得也。

xuān chí jìn chén gài bèi gù wèn rú bù zhī rén jí kǔ bǎo yǐ yīng zhèn juàn qiú

这句话大意是:轩墀近臣,盖备顾问,如不知人疾苦,保以膺朕眷求?

jīn hòu jiàn yì dài fū jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén wèi zēng rèn cì shǐ xiàn lìng zhě zǎi chén bù dé nǐ yì

这句话大意是:今后谏议大夫、给事中、中书舍人,未曾任刺史、县令者,宰臣不得拟议。

sòng xiào zōng shí chén liáo yán lì shì bì lì ér hòu zhī rén cái bì shì ér hòu jiàn

这句话大意是:”宋孝宗时,臣僚言:“吏事必历而后知,人才必试而后见。

wèi xiàn lìng zhě bì wèi chéng bù

这句话大意是:为县令者,必为丞、簿;。

wèi jùn shǒu zhě bì wèi tōng pàn

这句话大意是:为郡守者,必为通判;。

wèi jiān sī zhě bì wèi jùn shǒu jiē yǒu chà děng

这句话大意是:为监司者,必为郡守,皆有差等。

wèi lì qīn mín bù yí zhòu zhuó

这句话大意是:未历亲民,不宜骤擢。

yīn dìng zhī xiàn yǐ sān nián wèi rèn fēi jīng liǎng rèn bù chú jiān chá yù shǐ

这句话大意是:”因定知县以三年为任,非经两任,不除监察御史。

cǐ kāi yuán qián dào zhī lì zhì suǒ yǐ dú gāo yú jìn dài yě

这句话大意是:此开元、乾道之吏治所以独高于近代也。

míng dài lún fēi zhī de bì qǔ cí lín míng zài bǐng kē shǐ fēn tóng mò

这句话大意是:明代纶扉之地,必取词林,名在丙科,始分铜墨。

yú shì zì rén zhī zhí qīng ér bù shū qián gǔ zhī sī yī guī zhī sú lì yǐ

现代白话:于是字人之职轻,而簿书钱谷之司一归之俗吏了。

hàn yàn yǒu yún qǔ guān màn màn yuàn sǐ zhě bàn

这句话大意是:汉谚有云:“取官漫漫,怨死者半。

ér sòng shén zōng cháng wèi zǎi chén yuē zhèn sī zǔ zōng yǐ bǎi zhàn dé tiān xià jīn yǐ zhōu jùn fù zhī yōng rén cháng qiē tòng xīn

这句话大意是:”而宋神宗尝谓宰臣曰:“朕思祖宗以百战得天下,今以州郡付之庸人,常切痛心。

hòu zhī rén jūn qí yǐ sī yán shū zhī zuò yòu hu

这句话大意是:”后之人君,其以斯言书之坐右吗?

zhēn guàn chū mǎ zhōu shàng yán gǔ zhě jùn shǒu xiàn lìng jiē miào xuǎn xián dé

这句话大意是:贞观初,马周上言:“古者郡守、县令,皆妙选贤德;。

yù yǒu suǒ yòng bì xiān shì yǐ lín rén huò yóu èr qiān dàn gāo dì rù wèi zǎi xiàng

这句话大意是:欲有所用,必先试以临人,或由二千石高第入为宰相。

jīn dú zhòng nèi guān xiàn lìng cì shǐ pō qīng qí xuǎn

这句话大意是:今独重内官,县令、刺史颇轻其选。

yòu cì shǐ duō wǔ fū xūn chén huò jīng guān bù chēng zhí shǐ chū bǔ wài

这句话大意是:又刺史多武夫、勋臣,或京官不称职始出补外。

zhé chōng guǒ yì shēn lì qiáng zhě rù wèi zhōng láng jiàng qí cì nǎi bǔ biān zhōu

这句话大意是:折冲果毅身力强者入为中郎将,其次乃补边州。

ér yǐ dé xíng cái shù zhuó zhě shí bù néng yī

这句话大意是:而以德行才术擢者,十不能一。

suǒ yǐ bǎi xìng wèi ān dài yóu yú cǐ

这句话大意是:所以百姓未安,殆由于此。

fu yǐ tài zōng zhī zhèng ér mǎ zhōu yóu yǒu cǐ yán zé zhī zhòng nèi qīng wài zì gǔ zhī suǒ tóng huàn

这句话大意是:”夫以太宗之政,而马周犹有此言,则知重内轻外,自古之所同患。

rén zhǔ gǒu yù qīn mín bì xiān qīn mù mín zhī guān ér hòu tài píng zhī gōng kě jì yǐ

现代白话:人主苟欲亲民,必先亲牧民之官,而后太平之功可冀了。

zōng shì hàn táng zhī zhì jiē yǐ zōng qīn yǔ shù xìng cān yòng

这句话大意是:○宗室汉唐之制,皆以宗亲与庶姓参用。

rù wèi zǎi fǔ chū jū mù bó zhě wú dài bù yǒu

这句话大意是:入为宰辅,出居牧伯者,无代不有。

hàn xiào zhāo shǐ yuán èr nián yǐ zōng shì wú zài wèi zhě jǔ mào cái liú pì qiáng liú cháng lè mián wèi guāng lù dài fu pì qiáng shǒu cháng lè wèi wèi

这句话大意是:汉孝昭始元二年,以宗室无在位者,举茂才刘辟强、刘长乐,绵为光禄大夫,辟强守长乐卫尉。

xiào píng yuán shǐ yuán nián zhào zōng shì wèi lì jǔ lián zuǒ shǐ bǔ sì bǎi shí

这句话大意是:孝平元始元年,诏宗室为吏,举廉佐史,补四百石。

táng xuán zōng kāi yuán èr shí wǔ nián wǔ yuè xīn chǒu mìng yǒu sī xuǎn zōng zǐ yǒu cái zhě

这句话大意是:唐玄宗开元二十五年五月辛丑,命有司选宗子有才者。

zōng zhèng jiàn sì cóng shū qián fèng tiān lìng zhī zhèng sì cóng shū qián qí xiàn lìng zhì yuǎn wǔ cóng dì luò yáng wèi yù liù cóng dì suān zǎo chéng liáng wǔ cóng dì wǔ jìn wèi fěi wǔ cóng zhí zhèng xiàn wèi zhān wǔ cóng zhí qián sòng zhōu cān jūn chéng sì jiē shòu tái shěng guān jí fǎ guān jīng xiàn

这句话大意是:宗正荐四从叔前奉天令知正,四从叔前祁县令志远,五从弟洛阳尉遇,六从弟酸枣丞良,五从弟武进尉朏,五从侄郑县尉瞻,五从侄前宋州参军承嗣,皆授台省官及法官京县。

guān zhào yuē zhì gōng zhī yòng běn wú piān dǎng

这句话大意是:官诏曰:“至公之用,本无偏党;。

wéi shàn suǒ zài qǐ gé qīn shū

这句话大意是:惟善所在,岂隔亲疏?

sì cóng shū zhī zhèng děng xián yǒu cái míng jiàn tuī gōng zú bǐng wéi qīng zhī cāo jiān zhì yuǎn zhī zī

这句话大意是:四从叔知正等,咸有才名,见推公族,秉惟清之操,兼致远之资。

zhèn měi lǜ tóng méng bù qín yú dé

这句话大意是:朕每虑同盟,不勤于德;。

cháng xiàn yòu zhí yǐ quàn qí cóng

这句话大意是:常县右职,以劝其从。

xiān wěi zōng qīng jīng wèi nèi jǔ liàng néng kǎo xíng lì rèn yú shí míng shù zé duō shēng wén yì guǎ guāng yīng shì xuǎn liàng zài de rén gù kě zhuó yǐ qīng yào qiān yú tái gé jiāng guān zhì yú qī zǐ jì jiè míng yú bā rén

这句话大意是:先委宗卿,精为内举,量能考行,历任逾时,名数则多,升闻益寡,光膺是选,谅在得人,固可擢以清要,迁于台阁,将观志于七子,冀藉名于八人。

shū bù yún hū jiǔ zú jì mù píng zhāng bǎi xìng

这句话大意是:《书》不云乎:‘九族既睦,平章百姓。

fán jīn yì qī kě bù shèn yǔ

这句话大意是:’凡今懿戚,可不慎与!

wéi dào màn cháng yì wú sī yú wáng fǎ xiū shēn xiào jié ēn qǐ báo yú tā rén

这句话大意是:违道漫常,义无私于王法:修身效节,恩岂薄于他人。

qī yú shuài xiān lì wǒ fēng sú shēn yi zì miǎn yǐ fù míng yán

这句话大意是:期于帅先,励我风俗,深宜自勉,以副明言。

tiān bǎo sān nián zhēng yuè zhào huáng wǔ děng yǐ xià qīn jí jiǔ miào zǐ sūn yǒu cái xué zhèng lǐ wěi zōng zhèng sì jiǎn zé wén jiàn

这句话大意是:”天宝三年正月,诏皇五等以下亲及九庙子孙,有材学政理,委宗正寺拣择闻荐。

dé zōng zhēn guàn yuán èr nián bā yuè yǐ mù wáng fǔ zhǎng shǐ sì guó wáng zé zhī wèi zuǒ jīn wú dà jiàng jūn wèi zǎi chén yuē zhèn bù yù dú yòng wài qī gù xuǎn zōng shì zi yǒu cái xíng zhě jiǎng bá zhī

现代白话:德宗贞观元二年八月,以睦王府长史嗣虢王则之为左金我大将军,谓宰臣曰:“朕不欲独用外戚,故选宗室子有才行者奖拔之。

zhāo zōng qián níng èr nián liù yuè dīng hài shuò yǐ jīng zhào yǐn sì xuē wáng zhī róu jiān hù bù shàng shū pàn dù zhī jiān zhū dào yán tiě zhuǎn yùn děng shǐ

这句话大意是:”昭宗干宁二年六月丁亥朔,以京兆尹嗣薛王知柔,兼户部尚书判度支,兼诸道盐铁转运等使。

zhì yuē zhī dù láo lóng zhī wu chí zhāng jīng zhì zhī yi dāng zé tōng cái bǐ jì chéng jī

这句话大意是:制曰:“支度牢笼之务,弛张经制之宜,当择通才,俾继成绩。

qiān yuē shū fù yīng yǔ jiǎn qiú fěi sī wú zōng shì zhāng wáng shì

现代白话:佥曰叔父,膺予简求,匪私我宗,示张王室。

gù zhōng táng zhī shì yǒu zǎi xiàng shí yī rén ér jiù shǐ zàn zhī yuē wǒ zōng zhī yīng yuē gāo yǔ miǎn

这句话大意是:”故终唐之世有宰相十一人,而旧史赞之曰:“我宗之英,曰皋与勉。

sòng zǐ jīng yǐ wéi zhōu táng rèn rén bù yí de qīn qīn yòng xián zhī dào

这句话大意是:”宋子京以为:“周、唐任人不疑,得亲亲用贤之道。

wéi běn cháo bù lì cǐ gé yú shì wèi zōng shǔ zhě dà dǐ jiē ruò yú fù guì wàng zì jiāo jīn bù zhī lǐ yì

这句话大意是:惟本朝不立此格,于是为宗属者大抵皆溺于富贵,妄自骄矜,不知礼义。

zhì qí pín zhě zé yóu shǒu zhú shí mǐ shì bù wéi

这句话大意是:至其贫者则游手逐食,靡事不为。

míng yuē tiān zhī shí wèi qì wù

这句话大意是:名曰天枝,实为弃物。

cáo jiǒng suǒ wèi jīn zhī zhōu mù jùn shǒu gǔ zhī fāng bó zhū hóu huò bǐ guó shù rén huò xiōng dì bìng jù ér zōng shì zǐ dì céng wú yī rén jiān cè qí jiān

这句话大意是:”曹冏所谓:“今之州牧、郡守,古之方伯、诸侯,或比国数人,或兄弟并据,而宗室子弟曾无一人间厕其间。

zhèng yǒu míng dāng rì zhī shì yě

这句话大意是:”正有明当日之事也。

chóng zhēn shí shǐ xíng huàn shòu zhī fǎ ér jiào zhī wú sù jǔ zhī wú shù wèi jiàn yǒu zhuó rán shù yī guān zhī jī zhě

这句话大意是:崇祯时,始行换授之法,而教之无素,举之无术,未见有卓然树一官之绩者。

sān bǎi nián lái dāng guó dà chén jiē wèi bì ér bù gǎn yán zhì tiān zǐ dú duàn xíng zhī ér yǐ wǎn yǐ

现代白话:三百年来,当国大臣皆畏避而不敢言,至天子独断行之,而已晚了。

rán zé qīn xián bìng yòng gǔ rén zhī suǒ yǐ yǒu guó cháng shì zhě hòu wáng qí kě bù jiàn hu

这句话大意是:然则亲贤并用,古人之所以有国长世者,后王其可不鉴吗?

guāng wǔ zhōng xīng shí lài zhū liú zhī lì

这句话大意是:光武中兴,实赖诸刘之力。

nǎi jí wèi yǐ hòu dàn yǒu xù fēng zhī diǎn ér wú jǔ xián zhī zhào

这句话大意是:乃即位已后,但有续封之典,而无举贤之诏。

míng zhāng yǐ xià ēn zé jiào xùn tú xiān yú sì xìng xiǎo hòu ér bù wén jiā yì yú zōng shǔ zhě

这句话大意是:明章已下,恩泽教训,徒先于四姓小侯,而不闻加意于宗属者。

rán ér qīn shū bìng yòng yóu fǎ xī jīng gù líng xiàn zhī shì jīng biǎo yì yān gè zhuān fāng zhèn ér zhāo liè chéng zhī yǐ chēng dì yú shǔ ruò diān mù zhī yǒu yóu niè

现代白话:然而亲疏并用,犹法西京,故灵、献之世,荆表、益呢各专方镇,而昭烈乘之以称帝于蜀,若颠木之有由蘖。

qí yǔ sòng zhī èr wáng háng hǎi bēn wáng yī bài ér bù zhèn zhě bù kě tóng nián ér yǔ yǐ

现代白话:其与宋之二王航海奔亡,一败而不振者,不可同年而语了。

táng mò tún tián láng zhōng li qú zuò huáng shì wéi chéng lù qí yǒu gǎn yú zōng zhī zhī bù zhèn hu

这句话大意是:唐末屯田郎中李衢作《皇室维城录》,其有感于宗枝之不振吗?

shǐ de zì shù gōng míng rú cáo wáng gāo zhě sān wǔ rén cēn cuò tiān xià wèi mù shī yì hé zhì dà dào fù dōu qiáng chén wèn dǐng ér shí liù zhái zhū wáng bìng jiān yú nì shù zhī shǒu yě

这句话大意是:使得自树功名,如曹王皋者三五人,参错天下,为牧师,亦何至大盗覆都,强臣问鼎,而十六宅诸王并歼于逆竖之手也?

míng zōng shì zì tiān qǐ èr nián kāi kē de jìn shì yī rén

这句话大意是:明宗室,自天启二年开科,得进士一人。

zhū shèn kǎn jīn liè míng yǎn àn wèi zōng rén xiū cǐ bù jiào bù xué zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:朱慎{坎金}列名奄案,为宗人羞,此不教不学之所致也。

chóng zhēn zhōng de jìn shì shí èr rén wéi zhū tǒng qǐ jiā shù jí shì guān zhì nán jīng guó zǐ jiàn chá jiǔ

这句话大意是:崇祯中,得进士十二人,惟朱统起家庶吉士,官至南京国子监察酒。

ér qí shǐ guǎn xuǎn shí shàng yǒu yǐ zōng shēng wèi yí lì bù shàng shū wáng yǒng guāng yuē jì kě yǐ zhōng hàn jí kě yǐ shù cháng

现代白话:而其始馆选时,尚有以宗生为疑,吏部尚书王永光曰:“既能够中翰,即能够庶常。

suì qǔ zhī

这句话大意是:”遂取之。

qí tā huàn shòu shén duō rán dāng bǎn dàng zhī jì cái lüè wú wén

这句话大意是:其他换授甚多,然当板荡之际,才略无闻。

zhāng bāng jī mò zhuāng màn lù yán guó cháo zōng shì lì chú huán wèi yù líng shǐ yǐ fēi tǎn miǎn bǔ wài guān jì yǒu dēng kē zhě rán wèi yǒu wèi shì cóng

这句话大意是:张邦基《墨庄漫录》言:“国朝宗室,例除环卫裕陵,始以非袒免补外官,继有登科者,然未有为侍从。

xuān hé wǔ nián shǐ chú zǐ sōng huī yóu gé dài zhì jì ér zi shui zhí yì chú

这句话大意是:宣和五年,始除子崧徽猷阁待制,继而子氵直亦除。

bā nián yòu chú zǐ lì nǎi jìng kāng zhī biàn yǐ bù xuán zhǒng

这句话大意是:八年,又除子栎,乃靖康之变已不旋踵。

yǒu míng zhī shì yǔ sòng yī zhé

这句话大意是:有明之事,与宋一辙。

xī hòu wèi yuán zhì wèi luò yáng lìng bù bì qiáng yù

这句话大意是:昔后魏元志为洛阳令,不避强御。

xiào wén dì wèi xíng luán yuē cǐ r jìng kě

这句话大意是:孝文帝谓邢峦曰:“此儿竟可。

suǒ wèi wáng sūn gōng zǐ bù lòu zì diāo

这句话大意是:所谓王孙公子,不镂自雕。

luán yuē lù zhú shuāng tiáo gù duō jìn jié

这句话大意是:”峦曰:“露竹霜条,故多劲节。

fēi luán zé fèng qí zài běn zhī yě

这句话大意是:非鸾则凤,其在本枝也。

rén zhǔ zhī zōng shǔ qǐ bì wú cái néng yōu yú shù xìng zhě zāi

现代白话:”人主之宗属,岂必无才能优于庶姓者啊。

mǐn guǎn cài zhī shī dào ér zuò cháng dì zhī shī yǐ qīn qí xiōng dì cǐ zhōu zhī suǒ yǐ xìng

这句话大意是:闵管、蔡之失道,而作《常棣》之诗,以亲其兄弟,此周之所以兴。

chéng wú chu qī guó zhī biàn ér yì sǔn zhū hóu zhì yú zhōng wài dān wēi běn mò jù ruò cǐ xī hàn zhī suǒ yǐ wáng yě

这句话大意是:惩吴、楚七国之变,而抑损诸侯,至于中外殚微,本末俱弱,此西汉之所以亡也。

fu wéi shèng rén yǐ zhì gōng zhī xīn chù qīn shū zhī jì gù yǒu guó cháng jiǔ ér tiān xià méng qí fú yǐ

现代白话:夫惟圣人以至公之心,处亲疏之际,故有国长久,而天下蒙其福了。

jīn shǐ mì guó gōng shì zōng zi yuè wáng yǒng gōng zhī zǐ yě

这句话大意是:《金史》:“密国公,世宗子越王永功之子也。

tiān xìng chū guó shì wēi jí cáo wáng chū zhì yǐ wò jí qiú rù jiàn āi zōng yú lóng dé diàn

这句话大意是:天兴初,国事危急,曹王出质,已卧疾,求入见哀宗于隆德殿。

shàng wèn shū fù yù hé yán

这句话大意是:上问:“叔父欲何言?

zòu yuē wén é kě yù yì hé

这句话大意是:”奏曰:“闻讹可欲议和。

é kě nián yòu kǒng bù néng bàn dà shì chén qǐng fù zhī huò dài qí xíng

这句话大意是:讹可年幼,恐不能办大事,臣请副之,或代其行。

shàng wèi zhī yuē nán dù hòu guó jiā bǐ chéng píng shí yǒu hé fèng yǎng rán shū fù yì wèi cháng zhān gài

这句话大意是:”上慰之曰:“南渡后,国家比承平时,有何奉养,然叔父亦未尝沾溉。

wú shì zé zhì zhī lěng dì wú suǒ gù jiè

这句话大意是:无事则置之冷地,无所顾藉;。

yǒu jí zé tóu zhī bù cè

这句话大意是:有急则投之不测。

shū fù jìn zhōng gù kě tiān xià qí wèi zhèn hé

这句话大意是:叔父尽忠固可,天下其谓朕何?

shū fù xiū yǐ

现代白话:叔父休了!

yú shì jūn chén xiāng gù qì xià

这句话大意是:”于是君臣相顾泣下。

āi zōng suī wáng guó zhī jūn ér qí yán yǒu zú bēi zhě

这句话大意是:哀宗虽亡国之君,而其言有足悲者。

zhāng zōng fáng zhì kè xuē xiōng dì ér qí huò zú zhì yú cǐ qǐ fēi hòu wáng zhī yǒng jiàn zāi

现代白话:章宗防制刻削兄弟,而其祸卒至于此,岂非后王之永鉴啊!

zì gǔ dì wáng wèi zhì zhī dào mò xiān yú qīn qīn

这句话大意是:自古帝王为治之道,莫先于亲亲。

ér yǒu míng zhī dài qīn wáng jí qí zōng shǔ yě zé wèi zhòng ér yù shū lù duō ér yù pín

这句话大意是:而有明之待亲王及其宗属也,则位重而愈疏,禄多而愈贫。

chéng yǒu rú hàn āi dì shí dù yè shàng yán zōng shì zhū hóu wēi ruò yǔ xì qiú wú yì zhě

这句话大意是:诚有如汉哀帝时杜业上言:“宗室诸侯微弱,与系囚无异者。

yīng zōng shí lù zài jǐng tài sān nián qī yuè jiǎ chén shǎn xī bù zhèng sī yán qín mǐn wáng zǐ gù shù rén shàng jiè nán nǚ shí rén jiē wèi yǒu shì jiā qǐng rú zhào yú jūn mín zhī jiā zì zé hūn pèi

这句话大意是:”《英宗实录》载:“景泰三年七月甲辰,陕西布政司言:‘秦愍王子故庶人尚介,男女十人,皆未有室家,请如诏于军民之家自择昏配。

cóng zhī

这句话大意是:’从之。

shí qí cháng nǚ nián sì shí zhǎng zǐ nián sān shí liù yǐ

现代白话:时其长女年四十,长子年三十六了。

cǐ qù kāi guó bā jiǔ shí nián tài zǔ zhī zēng sūn ér yuàn kuàng zhī gǎn bù dé shàng wén yǐ rú cǐ yòu kuàng shù chuán ér xià zhě hu

这句话大意是:”此去开国八九十年,太祖之曾孙,而怨旷之感不得上闻已如此,又况数传而下者乎!

yú qí qǐng míng qǐng hūn wú bù yǒu fèi ér bù fù qí yì jí bù zhōng wèi zhī shěn gé

这句话大意是:于其请名、请昏无不有费,而不副其意,即部中为之沈阁。

sòng shǐ zhào xī yào chuán zōng xìng duō pín ér shǐ shēng yǒu xùn míng wéi rén hòu yǒu guò lǐ lì shòu qiú wú yì mò gǎn zì chén

这句话大意是:《宋史·赵希曜传》:“宗姓多贫,而始生有训名,为人后有过礼,吏受赇无艺,莫敢自陈。

yún lù màn chāo yán zōng jí fán tǎn miǎn qīn yǐ shàng jiē cì míng

这句话大意是:”《云麓漫钞》言:“宗籍凡袒免亲以上,皆赐名。

nǎi yǒu yù bù diǎn zhī yán nǎi qǔ guài pì zì yàng yǐ wéi xì xiào

这句话大意是:乃有寓不典之言,乃取怪僻字样,以为戏笑。

míng dài zhī bì tóng cǐ

这句话大意是:”明代之弊同此。

zōng shì zhī zǐ gù xiān xiū chì ér cháo chén shì zhī ruò fēi qí tóng lèi zhě

这句话大意是:宗室之子固鲜修饬,而朝臣视之若非其同类者。

táng shū yán dé zōng chū zhèng zhū wáng yǒu guān zhě jiē lìng chū gé jiù bān yuè yáng děng yī shí xiàn zhǔ zài zhū wáng yuàn jiǔ ér wèi shì rén zhě xī mìng yǐ lǐ chū jiàng

这句话大意是:《唐书》言:“德宗初政,诸王有官者皆令出阁就班,岳阳等一十县主,在诸王院,久而未适人者,悉命以礼出降。

èr bǎi nián lái wú yǒu yǐ jiàn zhōng gù shì wèi cháo tíng gào zhě

这句话大意是:二百年来,无有以建中故事为朝廷告者。

chóng zhēn zhōng

这句话大意是:”崇祯中?

táng wáng zuò shū shù gé lǎo yú wén dìng zhī yán yuē táng xuán zōng shí wáng zhái bǎi sūn yuàn jiē zài jīng shī

这句话大意是:唐王作书,述阁老于文定之言曰:“唐玄宗十王宅、百孙院,皆在京师。

fán yǒu suǒ qǐng jiē lù hán guó ér hòu de

这句话大意是:凡有所请,皆赂韩、虢而后得。

xiàn zōng shí zhū wáng jiǔ bù chū gé yì bì hòu lù huàn guān shǐ de suǒ qǐng

这句话大意是:宪宗时,诸王久不出阁,亦必厚赂宦官始得所请。

bǐ yǐ zōng shì jìn shǔ qiě jù jū dū yì yóu bù miǎn yú yín yuán

这句话大意是:”彼以宗室近属,且聚居都邑,犹不免于夤缘;。

kuàng yǐ qiān lǐ wài zhī fān fēng èr bǎi nián zhī zhī shǔ yǒu bù jié nà zuǒ yòu yǐ wéi yǐ tuō zāi

现代白话:况以千里外之藩封,二百年之支属,有不结纳左右以为倚托啊!

wū hū

这句话大意是:呜呼!

wén dìng zhī yán jié nà zuǒ yòu ér de qǐng yóu wèi xiè yě

这句话大意是:文定之言‘结纳左右而得请’,犹未亵也;。

jīn zhī kěn qǐ xià liáo bēi āi lì xū bù rú shì zé zhōng bù dé qǐng bù yù shén hu

这句话大意是:今之恳乞下僚,卑哀吏胥,不如是则终不得请,不愈甚吗?

yòu yuē hàn chén zhī yán yuē yǒu bái tóu lǎo rén jiào chén yán

这句话大意是:又曰:“汉臣之言曰:有白头老人教臣言。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

yú jì zhī yǐ

现代白话:余继之了。

fu yī fū yù jiē wáng dào wèi kuī

这句话大意是:夫一夫吁嗟,王道为亏;。

jīn qiě qióng yán wū yóu de bèi yún yǔ zhī shī ér ěr mù zhī suǒ bù jí sī zé zhī suǒ bù zhōu wèi yǒu shén yú huáng zú zhě

这句话大意是:今且穷阎屋,犹得被云雨之施,而耳目之所不及,思泽之所不周,未有甚于皇族者。

zhàng dù zuò ér jìn wēi jiǎo gōng cì ér zhōu tì kě yǐ wèi hòu wáng zhī yīn jiàn yǐ

现代白话:《杖杜》作而晋微,《角弓》刺而周替,能够为后王之殷鉴了。

fān zhèn míng dài zhī huàn dà lüè yǔ sòng tóng

这句话大意是:○藩镇明代之患,大略与宋同。

yuè fēi shuō zhāng suǒ yuē guó jiā dōu biàn shì hé běi yǐ wéi gù

这句话大意是:岳飞说张所曰:“国家都汴,恃河北以为固。

gǒu féng jù yào chōng zhì liè zhòng zhèn yī chéng shòu wéi zé zhū chéng huò náo huò jiù jīn rén bù gǎn kuī hé nán ér jīng shī gēn běn zhī de gù yǐ

现代白话:苟冯据要冲,峙列重镇,一城受围,则诸城或挠或救,金人不敢窥河南,而京师根本之地固了。

wén tiān xiáng yán běn cháo chéng wǔ jì zhī luàn xuē chú fān zhèn yī shí suī zú yǐ jiǎo wěi dà zhī bì rán guó yǐ jìn ruò gù dí zhì yī zhōu zé yī zhōu pò

这句话大意是:”文天祥言:“本朝惩五季之乱,削除藩镇,一时虽足以矫尾大之弊,然国以浸弱,故敌至一州,则一州破;。

zhì yī xiàn zé yī xiàn cán

这句话大意是:至一县,则一县残。

jīn yi fēn jìng nèi wèi sì zhèn shǐ qí de dà lì zhòng zú yǐ kàng dí yuē rì qí fèn yǒu jìn wú tuì

这句话大意是:今宜分境内为四镇,使其地大力众,足以抗敌,约日齐奋,有进无退。

bǐ bèi duō lì fēn pí yú bēn mìng ér wú mín zhī háo jié zhě yòu cì jiān chū yú qí zhōng zé dí bù nán què yě

现代白话:彼备多力分,疲于奔命,而我民之豪杰者又伺间出于其中,则敌不难却也。

wū hū shì yán táng wáng yú fān zhèn

这句话大意是:”呜呼,世言唐亡于藩镇。

ér zhōng yè yǐ jiàng qí bù suí bìng yú tǔ bō huí hé miè yú huáng cháo zhě wèi bì fēi fān zhèn zhī lì

这句话大意是:而中叶以降,其不遂并于吐蕃、回纥,灭于黄巢者,未必非藩镇之力。

sòng zhì jìng kāng ér shǐ lì sì dào jīn zhì xìng yuán ér shǐ jiàn jiǔ gōng bù yǐ wǎn hu

这句话大意是:宋至靖康而始立四道,金至兴元而始建九公,不已晚吗?

yǐn yuán táng shuō yuē shì yán táng suǒ yǐ wáng yóu zhū hóu zhī qiáng cǐ wèi jí yú lǐ

这句话大意是:尹源《唐说》曰:“世言唐所以亡,由诸侯之强,此未极于理。

fu ruò táng zhě zhū hóu yě

这句话大意是:夫弱唐者,诸侯也。

táng jì ruò yǐ ér jiǔ bù wáng zhě zhū hóu wéi zhī yě

现代白话:唐既弱了,而久不亡者,诸侯维之也。

yàn zhào wèi shǒu luàn táng zhì zhuān dì ér zhì ruò gǔ zhī jiàn guó cǐ zhū hóu zhī xióng zhě

这句话大意是:燕、赵、魏首乱唐制,专地而治,若古之建国,此诸侯之雄者。

rán jiē táng wèi qīng zhòng hé zé

这句话大意是:然皆唐为轻重,何则?

jiǎ wáng mìng yǐ xiāng zhì zé yì ér shùn

这句话大意是:假王命以相制,则易而顺。

táng suī bìng zhī yì bù dé ér wài yān

现代白话:唐虽病之,亦不得而外呢。

gù hé běi shùn ér tīng mìng zé tiān xià wéi luàn zhě bù néng suì qí luàn

这句话大意是:故河北顺而听命,则天下为乱者不能遂其乱;。

hé běi bù shùn ér biàn zé jiān xióng huò fù ér qǐ

这句话大意是:河北不顺而变,则奸雄或附而起。

dé zōng shì zhū li xī liè shǐ suì qí jiàn ér zhōng bài wáng tián yuè pàn yú qián wǔ jùn shùn yú hòu yě

这句话大意是:德宗世,朱Г、李希烈始遂其僭,而终败亡,田悦叛于前,武俊顺于后也。

xiàn zōng tǎo shǔ píng xià zhū cài yí yùn bīng lián sì fāng ér luàn bù shēng zú chéng zhōng xīng zhī gōng zhě tián shì bǐng mìng wáng chéng zōng guī guó yě

这句话大意是:宪宗讨蜀平夏,诛蔡夷郓,兵连四方,而乱不生,卒成中兴之功者,田氏禀命,王承宗归国也。

wǔ zōng jiāng tǎo liú zhěn zhī pàn xiān zhèng sān zhèn jué qí lián héng zhī jì ér wáng zhū yǐ chéng

这句话大意是:武宗将讨刘稹之叛,先正三镇,绝其连衡之计,而王诛以成。

rú shì èr bǎi nián jiān chén nì zǐ zhuān guó mìng zhě yǒu zhī yí jiàng xiàng zhě yǒu zhī ér bù gǎn kuī shén qì fēi lì bù zú wèi zhū hóu zhī shì yě

这句话大意是:如是二百年,奸臣逆子专国命者有之,夷将相者有之,而不敢窥神器,非力不足,畏诸侯之势也。

jí guǎng míng zhī hòu guān dōng wú fù táng yǒu fāng zhèn xiāng qīn fá zhě yóu yǐ wáng shì wèi míng

这句话大意是:及广明之后,关东无复唐有,方镇相侵伐者犹以王室为名。

jí liáng zǔ jǔ hé nán liú rén gōng qīng zhàn ér bài luó shì nèi fù wáng qǐng méng yú shì hé běi zhī shì qù yǐ

现代白话:及梁祖举河南,刘仁恭轻战而败,罗氏内附,王请盟,于是河北之事去了。

liáng rén yī jǔ ér dài táng yǒu guó zhū hóu mò néng yǔ zhī zhēng qí shì rán yě

这句话大意是:梁人一举,而代唐有国,诸侯莫能与之争,其势然也。

xiàng shǐ yǐ xī zhāo zhī ruò chéng cháo cài zhī luàn ér tián chéng sì shǒu wèi wáng wǔ hòu zhū tāo jù zhào yàn qiáng xiāng jūn de xiāng zhǔ qí shì yi mò gǎn xiān dòng kuàng fēi yì jǔ hu

这句话大意是:向使以僖、昭之弱,乘巢、蔡之乱,而田承嗣守魏,王武后、朱滔据赵、燕,强相均,地相属,其势宜莫敢先动,况非义举吗?

rú cǐ suī liáng zǔ zhī bào bù guò qǔ bà yú yī fāng ěr ān néng qiáng chán tiān xià

现代白话:如此,虽梁祖之暴,不过取霸于一方你,安能强禅天下?

gù táng zhī ruò zhě yǐ hé běi zhī qiáng yě

这句话大意是:故唐之弱者,以河北之强也;。

táng zhī wáng zhě yǐ hé běi zhī ruò yě

这句话大意是:唐之亡者,以河北之弱也。

huò yuē zhū hóu qiáng zé fēn tiān zǐ zhī shì zi hé yì zhī guò hu

这句话大意是:或曰:诸侯强则分天子之势,子何议之过吗?

yuē qín duò zhī shì wú fēn yú zhū hóu ér wáng sù yú táng hé rú zāi

现代白话:曰:秦、隋之势,无分于诸侯,而亡速于唐,怎么样啊!

bù dú cǐ yě qì dān rù dà liáng ér bù néng yǒu zhě yì yǐ fān zhèn zhī shì zhòng yě

这句话大意是:不独此也,契丹入大梁,而不能有者,亦以藩镇之势重也。

wáng yīng lín yuē jùn xiàn xuē ruò zé róng zhái zhī huò liè yǐ

现代白话:王应麟曰:“郡县削弱,则戎翟之祸烈了。

sòng shǐ liú píng wèi yán lù fù zǒng guǎn

这句话大意是:《宋史》:刘平为延路副总管。

shàng yán wǔ dài zhī mò zhōng guó duō shì wéi zhì xī róng wèi de zhī zhōng guó wèi cháng qiǎn yī qí yī zú yuǎn tún sāi shàng dàn rèn tǔ háo wèi zhòng suǒ fú zhě fēng yǐ zhōu yì zhēng fù suǒ rù zú yǐ shàn bīng yǎng shì yóu shì wú biān bǐ zhī yú

这句话大意是:上言:“五代之末,中国多事,惟制西戎为得之,中国未尝遣一骑一卒远屯塞上,但任土豪为众所服者,封以州邑,征赋所入,足以赡兵养士,由是无边鄙之虞。

tài zǔ dìng tiān xià chéng táng mò fān zhèn zhī shèng xuē qí bīng bǐng shōu qí fù rù zì jié dù yǐ xià dì zuò gěi fèng lù

这句话大意是:太祖定天下,惩唐末藩镇之盛,削其兵柄,收其赋入,自节度以下,第坐给俸禄。

huò fāng miàn yǒu jǐng zé zǒng shī chū tǎo

这句话大意是:或方面有警,则总师出讨;。

shì yǐ zé bīng guī sù wèi jiāng huán běn zhèn

这句话大意是:事已,则兵归宿卫,将还本镇。

bǐ biān fāng shì xí yi yì yú cǐ ér wù yǐ shuò fāng li yí xìng líng wǔ féng jì yè yī qiè yì xǐ nèi dì

这句话大意是:彼边方世袭,宜异于此,而误以朔方李彝兴、灵武冯继业,一切亦徙内地。

zì cǐ líng xià yǎng zhōng guó shù shǒu qiān lǐ kuì liáng bīng mín bìng kùn yǐ

现代白话:自此灵、夏仰中国戍守,千里馈粮,兵民并困了。

sòng chū zhī shì zhé shì xí ér fǔ zhōu cún jì pěng cháo ér xià zhōu shī

这句话大意是:宋初之事,折氏袭而府州存,继捧朝而夏州失。

yī de yī shī zú yǐ wèi hòu rén zhī jiàn yě zé qí zú dà yǒu láo zhě wéi shǒu shuài rú hé dōng zhé shì zhī bǐ zhù kě yǐ wèi fān lí zhī gù

现代白话:一得一失,足以为后人之鉴也,择其族大有劳者为首帅,如河东折氏之比,庶能够为藩篱之固。

lù shǐ fēng jiàn hòu lùn yuē tiān xià zhī wang wèi zú yǐ hài lǐ ér jiǎo wǎng zhī wang cháng shēn

这句话大意是:《路史·封建后论》曰:“天下之枉,未足以害理,而矫枉之枉常深。

tiān xià zhī bì wèi zú yǐ hài shì ér jiù bì zhī bì cháng dà

这句话大意是:天下之弊,未足以害事,而救弊之弊常大。

fāng zhì hé zhī èr nián fàn shǔ gōng wèi jiàn yuàn jiàn yán ēn zhōu zì huáng wǔ nián qiū zhì qù nián dōng zhī zhōu zhě fán qī huàn hé běi zhū zhōu dà shuài rú shì

这句话大意是:方至和之二年,范蜀公为谏院,建言:‘恩州自皇五年秋至去年冬,知州者凡七换,河北诸州大率如是。

yù wàng bīng mǎ liàn xí ān kě de yě

这句话大意是:欲望兵马练习,安可得也!

fú jiàn xióng zhōu mǎ huái dé ēn zhōu liú huàn jì zhōu wáng dé gōng jiē cái yǒng zhì lǜ kě zé bàn zhì qǐ lìng jiǔ rèn

这句话大意是:伏见雄州马怀德、恩州刘涣、冀州王德恭,皆材勇智虑,可责办治,乞令久任。

rán shì shì fēi xī jīn bù cóng qí dà ér xǐ jǔ sān èr zhōu wèi zhī yǐ yī kuì zhàng jiāng hé yóu wú yì yě

这句话大意是:’然事势非昔,今不从其大而徙举三二州为之,以一篑障江河,犹无益也。

qǐng yǐ xī zhě hé dōng zhī zhé líng wǔ zhī li yǔ fu féng huī yáng zhòng xūn zhī shì yán zhī

这句话大意是:请以昔者河东之折、灵武之李,与夫冯晖、杨重勋之事言之。

féng huī jié dù líng wǔ

这句话大意是:冯晖,节度灵武;。

ér zhòng xūn shì yǒu xīn qín fān píng xī běi

这句话大意是:而重勋世有新秦,藩屏西北。

tā rì huī zú tài zǔ nǎi xǐ qí zi féng yì ér yǐ jìn zhèn fù zhòng xūn

这句话大意是:他日晖卒,太祖乃徙其子冯翊,而以近镇付重勋。

yú shì èr fāng shǐ fèi cháo tíng jīng lüè

这句话大意是:于是二方始费朝廷经略。

zhé li èr xìng zì wǔ dài lái shì yǒu qí de èr kòu wèi zhī

这句话大意是:折、李二姓,自五代来,世有其地,二寇畏之。

tài zǔ yú shì bǐ qí shì xí měi wèi biān kòu nèi rù fēi shì xí bù kè

这句话大意是:太祖于是俾其世袭,每谓边寇内入,非世袭不克。

shǒu shì xí zé qí zǐ sūn jiǔ yuǎn jiā wù shì bì ài lìn fèn wài wèi fáng shè huò pàn huàn zì kě lǐ tǎo

这句话大意是:守世袭,则其子孙久远家物,势必爱吝,分外为防,设或叛涣,自可理讨;。

zòng qí fǎn shì yuán shǎn yī shuài yù zhī zú yǐ

现代白话:纵其反噬,原陕一帅御之足了。

kuàng fù cháo tíng ēn xìn bù shuǎng xī zì ér tā

这句话大意是:况复朝廷恩信不爽,奚自而他?

sī zé shèng rén zhī shēn móu yǒu guó zhī jí suàn gù fēi liú sú qiǎn jìn zhě zhī suǒ zhī yě

这句话大意是:斯则圣人之深谋,有国之极算,固非流俗浅近者之所知也。

jué hòu yì chén jù yǐ shì xí bù biàn zhé shì zé yǐ hé dōng zhī gōng gū lìng réng shì ér lǐ shì suì yí shǎn xī yīn cí suì shī líng xià

这句话大意是:厥后议臣遽以世袭不便,折氏则以河东之功,姑令仍世,而李氏遂移陕西,因兹遂失灵夏。

guó zhī yǔ jùn qí shì gù xiāng xuán yǐ

现代白话:国之与郡,其事固相悬了。

yì zhě yǐ tài zǔ zhī chéng wǔ jì ér jiě zhū jiàng bīng quán wèi fēng jiàn zhī bù kě fù

这句话大意是:议者以太祖之惩五季,而解诸将兵权,为封建之不可复。

yú qiè yǐ wéi bù rán

这句话大意是:愚窃以为不然。

fu tài zǔ zhī bù fēng jiàn tè bù lóng fēng jiàn zhī míng ér fēng jiàn zhī shí gù yǐ mò tú ér yīn yòng zhī yǐ

现代白话:夫太祖之不封建,特不隆封建之名,而封建之实固已默图而阴用之了。

li hàn chāo qí zhōu fáng yù jiān guān nán bīng mǎ fán shí qī nián dí rén bù gǎn kuī biān

这句话大意是:李汉超齐州防御监关南兵马,凡十七年,敌人不敢窥边。

guō jìn yǐ luò zhōu fáng yù shǒu xī shān xún jiǎn lèi èr shí nián

这句话大意是:郭进以洛州防御守西山巡检,累二十年。

hè wéi zhōng shǒu yì li qiān pǔ cì xí yáo nèi bīn zhī qìng jiē shí yú zài

这句话大意是:贺惟忠守易,李谦溥刺隰,姚内斌知庆,皆十余载。

hán lìng kūn zhèn cháng shān mǎ rén shǒu yíng wáng yàn shēng jū yuán zhào zàn chù yán dǒng zūn huì zhūn huán wǔ shǒu qí shù jìn hé jì yún mù dì ruò zhāng měi zhī shǒu cāng jǐng xián lèi qí rèn

这句话大意是:韩令坤镇常山,马仁守瀛,王彦升居原,赵赞处延,董遵诲屯环,武守琪戍晋,何继筠牧棣若张美之守沧、景,咸累其任。

guǎn què zhī de gǔ yì zhī quán xī yǐ bì zhī

这句话大意是:管榷之得,贾易之权,悉以畀之。

yòu shǐ de zì yòu mù xiāo tōng yǐ wéi zhǎo yá jūn zhōng zhī gǎi jù yǐ biàn yi cóng shì

这句话大意是:又使得自诱募骁通,以为爪牙,军中之改俱以便宜从事。

shì yǐ èr shí nián jiān wú xī běi zhī yú

这句话大意是:是以二十年间,无西北之虞。

shēn jī mì cè gài shǐ rén yóu zhī ér bù zhī ěr

现代白话:深机密策,盖使人由之而不知你。

hú wéi yì zhě bù yuán qí gù suì yǐ bīng wèi tiān zǐ zhī bīng jùn bù dé ér yǒu zhī

这句话大意是:胡为议者不原其故,遂以兵为天子之兵,郡不得而有之。

gù zì bǎo yuán kāng dìng yǐ zhōng guó shì lì ér bù néng gāng yī piān fāng zhī yuán hào

这句话大意是:故自宝元、康定,以中国势力而不能亢一偏方之元昊;。

jìng kāng kòu nán cháng qū bǎi shè jìn dǎo liáng shī dàng rán wú yǒu fān lí zhī xiàn zú zhī héng kuì mò huò zhī chí

这句话大意是:靖康寇难,长驱百舍,进捣梁师,荡然无有藩篱之限,卒之横溃,莫或支持。

yóu jīn rì yán zhī xī chì dōng shuǐ zhī bīng chǐ

这句话大意是:由今日言之,奚啻冬水之冰齿。

wū hū yù zhì zhī jūn bu shi chū ér dà chén zhě měi bìng běn wù zhī xià zhī cǐ yǔ suǒ yǐ měi jiù zhēng pǔ yǐ wéi táng shì wǒ cháo zhī bù fēng jiàn jiē zhèng gōng hán wáng zhī bù zhī yǐ dì wáng zhī dào zé nàn qí zhǔ ér wéi shì xún cháng gǒu qiě zhī zhì yě

这句话大意是:呜呼,欲治之君不世出,而大臣者每病本务之下知,此予所以每咎征、普,以为唐室、我朝之不封建,皆郑公,韩王之不知以帝王之道责难其主,而为是寻常苟且之治也。

huáng shì rì chāo yuē tài zǔ shí bù guò yòng li hàn chāo bèi shǐ zì wèi zhī shǒu ér biān fēng zhī jǐng bù jiē yú miào táng

这句话大意是:《黄氏日抄》曰:“太祖时,不过用李汉超辈,使自为之守,而边烽之警不接于庙堂。

sān dài yǐ lái dài róng zhái zhī de wèi yǒu rú wǒ tài zǔ zhě yě

这句话大意是:三代以来,待戎翟之得未有如我太祖者也。

bù shǐ shǒu fēng jiāng zhě jiǔ rèn shì xí ér yù shēn zhì wàn lǐ rú zài mù jié tiān xià wú shì lǐ yě

这句话大意是:不使守封疆者久任世袭,而欲身制万里,如在目睫,天下无是理也。

fān zhèn jì ba ér zhōu xiàn zhī rèn chù zhī yòu bù dé qí fāng

这句话大意是:藩镇既罢,而州县之任处之又不得其方。

zhēn zōng xián píng sān nián pú zhōu dào yè rù chéng lüè zhī zhōu wáng shǒu xìn jiān jūn wáng zhāo dù

这句话大意是:真宗咸平三年,濮州盗夜入城,略知州王守信、监军王昭度。

yú shì zhī huáng zhōu wáng yǔ shàng yán yì yuē wáng gōng shè xiǎn yǐ shǒu qí guó

这句话大意是:于是知黄州王禹上言:“《易》曰:‘王公设险,以守其国。

zì wǔ jì luàn lí gè jù chéng lěi dòu fēn guā pōu qī shí yú nián

这句话大意是:’自五季乱离,各据城垒,豆分瓜剖七十余年。

tài zǔ tài zōng xuē píng jiàn wǔ bèi

这句话大意是:太祖、太宗削平僭武备。

shū shēng lǐng zhōu dà jùn gěi èr shí rén xiǎo jùn shí wǔ rén yǐ chōng cháng cóng

这句话大意是:书生领州,大郡给二十人,小郡十五人,以充常从。

hào yuē zhǎng lì shí tóng lǚ rén

这句话大意是:号曰长吏,实同旅人;。

míng wéi jùn chéng dàng ruò píng dì

这句话大意是:名为郡城,荡若平地。

suī zé zūn jīng shī ér yì jùn xiàn wèi qiáng gān ruò zhī zhī jì yì fěi de qí zhōng dào yě

这句话大意是:虽则尊京师而抑郡县,为强干弱枝之计,亦匪得其中道也。

gài tài zǔ xuē zhū hóu bá hù zhī shì tài zōng dù jiàn wěi jì wàng zhī xīn bù dé bù ěr

现代白话:盖太祖削诸侯跋扈之势,太宗杜僭伪觊望之心,不得不你。

qí rú shè fǎ jiù shì jiǔ zé bì shēng

这句话大意是:其如设法救世,久则弊生。

jiù bì zhī dào zài hu cóng yí jí ruò zhuǎn guī bù kě jiāo zhù

这句话大意是:救弊之道在乎从宜,疾若转规,不可胶柱。

jīn jiāng huái zhū zhōu dà huàn yǒu sān chéng chí duò pǐ yī yě

这句话大意是:今江淮诸州大患有三:城池堕圮,一也;。

bīng zhàng bù wán èr yě

这句话大意是:兵仗不完,二也;。

jūn bù fú xí sān yě

这句话大意是:军不服习,三也。

wàng bì xià tè yū chén duàn xǔ jiāng huái zhū jùn zhuó mín hù zhòng guǎ chéng chí dà xiǎo bìng zhì shǒu zhuō jūn shì duō bù guò wǔ jìn rén yuè xí gōng jiàn rán hòu jiàn qì chéng bì shàn wán jiǎ zhòu zé jùn guó yǒu yù wǔ zhī bèi zhǎng lì miǎn piāo lüè zhī yú yǐ

现代白话:望陛下特纡宸断,许江淮诸郡酌民户众寡,城池大小,并置守捉军士,多不过五进人,阅习弓剑,然后渐葺城壁,缮完甲胄,则郡国有御侮之备,长吏免剽掠之虞了。

wū hū

这句话大意是:”呜呼!

rén tú jiàn yì zǔ ba jié dù wèi sòng bǎi nián zhī lì ér bù zhī duó zhōu xiàn zhī bīng yǔ cái qí hài zhì yú shù bǎi nián ér wèi yǐ yě

这句话大意是:人徒见艺祖罢节度,为宋百年之利,而不知夺州县之兵与财,其害至于数百年而未已也。

lù shì héng suǒ wèi yī fū cóng héng ér chéng chí zì yí qǐ fēi chóng zhēn mò nián zhī shì hu

这句话大意是:陆士衡所谓“一夫从横,而城池自夷”,岂非崇祯末年之事乎!

fǔ jùn chóng zhēn èr nián sān yuè bīng bù shì láng shēn yòng mào shàng shū qǐng yǐ chāng píng tōng yì bà sì zhōu wèi sì fǔ sù zhòng bīng yǐ wèi jīng shī

这句话大意是:○辅郡崇祯二年三月,兵部侍郎申用懋上疏,请以昌平、通、易、霸四州为四辅,宿重兵以卫京师。

fèng zhǐ jiā nà

这句话大意是:奉旨嘉纳。

xià bù yì fù shì bù guǒ xíng

这句话大意是:下部议覆,事不果行。

wèi shū yán líng tài hòu shí

这句话大意是:《魏书》言:灵太后时,。

sì zhōng láng jiàng bīng guǎ ruò

这句话大意是:四中郎将兵寡弱,。

rèn chéng wáng chéng zòu yi yǐ dōng zhōng dài róng yáng jùn nán zhōng dài lǔ yáng jùn xi zhōng dài héng nóng jùn běi zhōng dài hé nèi jùn

这句话大意是:任城王澄奏:“宜以东中带荣阳郡、南中带鲁阳郡、西中带恒农郡、北中带河内郡,。

xuǎn èr pǐn sān pǐn qīn xián jū zhī

这句话大意是:选二品、三品亲贤居之,。

pèi yǐ qiáng bīng

这句话大意是:配以强兵,。

zé shēn gēn gù běn zhī jì yě

这句话大意是:则深根固本之计也。

líng tài hòu jiāng cóng zhī yǐ yì zhě bù tóng ér zhǐ

这句话大意是:”灵太后将从之,以议者不同而止。

nǎi ěr zhū róng zhì hé yīn suì wú yī bīng jù dí yì yǐ shì zhī míng yàn yǐ

现代白话:乃你朱荣至河阴,遂无一兵拒敌,亦已事之明验了。

jīn dōu dà liáng zhēn sì nián yuán bīng qǔ tóng guān cì sōng rǔ jiān

现代白话:金都大梁,贞四年,元兵取潼关,次嵩、你间。

yù shǐ tái yán bīng yú xiáo miǎn shēn rù zhòng dì jìn dǐ xi jiāo

这句话大意是:御史台言:“兵逾崤、渑,深入重地,近抵西郊。

bǐ zhī jīng shī tún sù zhòng bīng bù fù kòu chéng suǒ zhàn dàn yǐ yóu qí zhē jué dào lù ér fēn bīng gōng jī zhōu xiàn shì yì wéi jīng shī zhī jiàn yě

这句话大意是:彼知京师屯宿重兵,不复叩城索战,但以游骑遮绝道路,而分兵攻击州县,是亦围京师之渐也。

ruò zhuān yǐ chéng shǒu wéi shì zhōng dōu zhī wēi yòu jiāng jiàn yú jīn rì

这句话大意是:若专以城守为事,中都之危又将见于今日。

cǐ chén děng suǒ wéi hán xīn yě

这句话大意是:此臣等所为寒心也。

bù gōng jīng shī ér zòng qí bié gōng zhōu xiàn shì yóu huǒ zài fù xīn bō zhì yú shǒu zú zhī shàng jūn yī shēn yě

这句话大意是:不攻京师,而纵其别攻州县,是犹火在腹心,拨置于手足之上,均一身也。

yuàn bì xià chá zhī

这句话大意是:愿陛下察之。

qì dān

这句话大意是:”契丹。

tài zǔ jiǎng gōng yōu zhōu qí hòu shù lǜ shì zhǐ zhàng qián shù yuē cǐ shù wú pí kě yǐ shēng hu

现代白话:太祖奖攻幽州,其后述律氏指帐前树曰:“此树无皮,能够生吗?

yuē

这句话大意是:”曰;。

bù kě

这句话大意是:“不可。

hòu yuē yōu zhōu zhī yǒu tǔ yǒu mín yì yóu shì ěr

现代白话:”后曰:“幽州之有土有民,亦犹是你。

wú yǐ sān qiān qí lüè qí sì yě bù guò shù nián kùn ér guī wǒ yǐ

现代白话:我以三千骑掠其四野,不过数年,困而归我了。

fu yú shān jué hé shēn rù èr sān qiān lǐ zhì yú huái dài zhī jiān cǐ bù chì yōu zhōu zhī sì yě dà liáng zhī xi jiāo yě

这句话大意是:”夫逾山绝河,深入二三千里,至于淮、岱之间,此不啻幽州之四野,大梁之西郊也。

ér móu guó zhī chén jìng wú yī cè yǐ yù qí lái ér jī qí qù cǐ zé jùn xiàn zhī shǒu bù zú shì ér diào yuán zhī bīng bù zú yòng yě míng yǐ

现代白话:而谋国之臣竟无一策,以御其来而击其去,此则郡县之守不足恃,而调援之兵不足用也明了。

shī yuē wú bǐ chéng huài wú dú sī wèi

这句话大意是:《诗》曰:“无俾城坏,无独斯畏。

hòu zhī wèi guó zhě hé jiàn yú sī

这句话大意是:”后之为国者盍鉴于斯?

biān xiàn sòng yuán bā nián zhī dìng zhōu sū shì yán hàn zhāo cuò yǔ wén dì huà bèi biān cè bù guò èr shì qí yī yuē xǐ yuǎn fāng yǐ shí guǎng xū qí èr yuē zhì biān xiàn yǐ bèi dí guó

这句话大意是:○边县宋元八年,知定州苏轼言:“汉晁错与文帝画备边策,不过二事,其一曰徙远方以实广虚,其二曰制边县以备敌国。

jīn hé shuò xi lù bèi biān zhōu jūn zì chán yuān jiǎng hé yǐ lái bǎi xìng zì xiāng tuán jié wèi gōng jiàn shè bù lùn jiā yè gāo xià hù chū yī rén

这句话大意是:今河朔西路被边州军,自澶渊讲和以来,百姓自相团结,为弓箭社,不论家业高下,户出一人。

yòu zì xiāng tuī zé jiā zī wǔ yì zhòng suǒ fú zhě wèi shè tóu shè lù shì wèi zhī tóu mù

这句话大意是:又自相推择家资、武艺众所服者为社头、社录事,谓之头目。

dài gōng ér chú pèi jiàn ér qiáo chū rù shān bǎn yǐn shí cháng jì yǔ běi dí tóng

这句话大意是:带弓而锄,佩剑而樵,出入山坂,饮食长技与北敌同。

sī lì shǎng fá yán yú guān fǔ

这句话大意是:私立赏罚,严于官府。

fēn fān xún luó pù wū xiāng wàng

这句话大意是:分番巡逻,铺屋相望。

ruò tòu lòu běi zéi jí běn tǔ qiáng dào bù huò qí dāng fān rén jiē yǒu zhòng fá

这句话大意是:若透漏北贼及本土强盗不获,其当番人皆有重罚。

yù yǒu jǐng jí jī gǔ jí zhòng qǐng kè kě zhì qiān rén

这句话大意是:遇有警急,击鼓集众,顷刻可致千人。

qì jiǎ ān mǎ cháng ruò kòu zhì

这句话大意是:器甲鞍马,常若寇至。

gài qīn qī fén mù suǒ zài rén zì wéi zhàn dí shén wèi zhī

这句话大意是:盖亲戚坟墓所在,人自为战,敌甚畏之。

xiān cháo míng chén shuài dìng zhōu zhě rú hán qí páng jí jiē jiā yì fǔ xún qí rén yǐ wéi zhǎo yá ěr mù zhī yòng ér jí yòu zēng sǔn qí yuē shù shǎng fá

这句话大意是:先朝名臣帅定州者,如韩琦、庞籍,皆加意拊循其人,以为爪牙耳目之用,而籍又增损其约束赏罚。

jīn suī míng mù jù cún zé qí shí yòng bù dǎi wǎng rì

这句话大意是:今虽名目具存,责其实用,不逮往日。

yù qǐ cháo tíng lì fǎ shǎo cì yōu yì míng shè shǎng fá yǐ shì chéng quàn

这句话大意是:欲乞朝廷立法,少赐优异,明设赏罚,以示惩劝。

zòu fán liǎng shàng jiē bù fú

这句话大意是:”奏凡两上,皆不服。

cǐ sòng shí gōng jiàn shè zhī fǎ suī chéng píng fèi chí ér jìng kāng zhī biàn hé běi zhōng yì duō chū yú cǐ

这句话大意是:此宋时弓箭社之法,虽承平废弛,而靖康之变,河北忠义多出于此。

yǒu guó jiā zhě néng yú xián xiá zhī shí ér wèi cǐ yù bīng yú nóng zhī jì kě bù zhì rú chóng zhēn zhī mò kè zé yǒu sī yǐ xiū liàn chǔ bèi zhī fēn fēn yǐ

现代白话:有国家者,能于闲暇之时而为此寓兵于农之计,可不至如崇祯之末,课责有司,以修练、储备之纷纷了。

huàn guān hàn hé xī shān hòu zhào zhōng guān jìn chén yú dōng guān shòu dú jīng chuán yǐ jiào shòu gōng rén

这句话大意是:○宦官汉和熹邓后诏中官、近臣,于东观受读经传,以教授宫人。

qín fú jiān xuǎn yān rén jí nǚ lì yǒu cōng shí zhě zhì bó shì shòu jīng

这句话大意是:秦苻坚选奄人及女隶有聪识者,置博士授经。

ruò fú xiàng bó néng shī liè yú xiǎo yǎ

这句话大意是:若夫巷伯能诗,列于《小雅》;。

shǐ yóu jí jiù zhe zài yì wén

这句话大意是:史游《急就》,著在艺文。

gǔ gù yǒu zhī ér bù xiàn qí rén yě

这句话大意是:古固有之,而不限其人也。

wǒ tài zǔ shēn chéng qián dài huàn sì zhī bì mìng nèi guān bù xǔ shí zì

这句话大意是:我太祖深惩前代宦寺之弊,命内官不许识字。

yǒng lè yǐ hòu cǐ lìng bù xíng

这句话大意是:永乐以后,此令不行。

xuān dé zhōng nǎi yǒu nèi shū táng zhī shè

这句话大意是:宣德中,乃有内书堂之设。

gòng duò cài yǔn gōng wèi qǐ chéng shè rén dì qiǎn jiào guān rén yǔn gōng chǐ zhī shù chēng jí

这句话大意是:共隋蔡允恭为起成舍人,帝遣教官人,允恭耻之,数称疾。

sòng gǔ chāng cháo wèi shì jiǎng yǐ biān xiū zī shàn táng shū jí wèi míng ér shí jiào shòu nèi shì jiàn guān wú yù zòu ba zhī

这句话大意是:宋贾昌朝为侍讲,以编修资善堂书籍为名,而实教授内侍,谏官吴育奏罢之。

yǐ xuān miào zhī nà jiàn qiú yán ér tíng chén wèi yǒu lùn jí cǐ zhě xùn zhì bǐng bǐ zhī yǎn qí zūn móu yú nèi gé ér dà quán páng luò bù kě fù shōu de fēi nèi shū táng jiē zhī lì hu

这句话大意是:以宣庙之纳谏求言,而廷臣未有论及此者,驯致秉笔之奄其尊侔于内阁,而大权旁落,不可复收,得非内书堂阶之厉吗?

zhōu lǐ sì rén wáng zhī zhèng nèi wǔ rén

这句话大意是:《周礼》:“寺人,王之正内五人。

nèi shù bèi sì rén zhī shù

这句话大意是:内竖,倍寺人之数。

dāng shí zhé yù zhī chén jiē shì shì rén ér fù sì zhī quán shuāi yǐ

现代白话:”当时蛰御之臣皆是士人,而妇寺之权衰了。

táng tài zōng zhào nèi shì shěng bù lì sān pǐn guān yǐ nèi shì wèi zhī zhǎng jiē dì sì

这句话大意是:唐太宗诏内侍省不立三品官,以内侍为之长,阶第四。

bù rèn yǐ shì wéi mén gé shǒu yù tíng nèi sǎo chú bǐng shí ér yǐ

这句话大意是:不任以事,惟门阁守御,廷内扫除,禀食而已。

wǔ hòu shí shāo zēng qí rén

这句话大意是:武后时,稍增其人。

zhì zhōng zōng huáng yī nǎi èr qiān yuán

这句话大意是:至中宗,黄衣乃二千员。

xuán zōng shí gōng pín dà shuài zhì sì wàn huàn guān huáng yī yǐ shàng sān qiān yuán

这句话大意是:玄宗时,宫嫔大率至四万,宦官黄衣以上三千员。

shì zhī huàn guān zhī shèng yóu yú gōng pín zhī duō

这句话大意是:是知宦官之盛,由于宫嫔之多。

ér rén zhǔ yù bù jìn xíng rén zé dāng yǐ guò sè wèi běn

这句话大意是:而人主欲不近刑人,则当以过色为本。

wáng yuán měi bǐ jì yuē gāo dì shí zhōng rén bù dé yù wài shì jiàn gōng hóu dà chén kòu shǒu wéi jǐn

这句话大意是:王元美《笔记》曰:“高帝时,中人不得预外事,见公侯大臣叩首惟谨。

zhì yǒng lè chū gǒu ér zhū yǎn shāo shāo jiàn mǎ shàng zhī jī

这句话大意是:至永乐初,狗儿诸奄稍稍见马上之绩。

hòu yǐ juàn qín cháo shì jiàn jì bǐ zhá jiǔ nǎi chēng fèi fǔ yǐ

现代白话:后以倦勤朝事,渐寄笔札,久乃称肺腑了。

tài jiàn zhèng hé děng yǐ fèng mìng lǜ zhōu shī xià hǎi zhōng zhū yí ér zhōng rén yǒu chū shǐ zhě yǐ

现代白话:太监郑和等以奉命,率舟师下海中诸夷,而中人有出使者了。

xī běi dà jiàng duō hóng wǔ jiù rén yì bù néng wú yí sī yǐ fù xīn cān zhī ér zhōng rén yǒu zhèn shǒu zhě yǐ

现代白话:西北大将多洪武旧人,意不能无疑,思以腹心参之,而中人有镇守者了。

wáng zhèn shí shàng chūn qiū shǎo bù rì jiē dà chén ér zhōng rén yǒu piào zhǐ jìng xíng zhě yǐ

现代白话:王振时,上春秋少,不日接大臣,而中人有票旨径行者了。

guó shǐ suǒ zài yǒng lè wǔ nián liù yuè nèi shǐ li jìn wǎng shān xī cǎi tiān huā zhà chuán zhào zhǐ shàn yì jūn mín cǐ jí nòng quán zhī jiàn

这句话大意是:《国史》所载,永乐五年六月,内使李进往山西采天花,诈传诏旨,擅役军民,此即弄权之渐。

rén zōng jí wèi fán chà chū nèi chén xiàn shí rì nèi jǐn chè huí jīng

这句话大意是:仁宗即位,凡差出内臣,限十日内尽撤回京。

qí jiàn yú zhào shū zhě yǒu cǎi bǎo shí cǎi jīn zhū xiāng huò cǎi tiě lí mù ér tài zōng shí lù duō huì zhī bù shū

这句话大意是:其见于诏书者,有采宝石、采金珠香货、采铁黎木,而《太宗实录》多讳之不书。

zhì hóng xī yuán nián liù yuè xuān zōng jí wèi ér xún àn zhè jiāng jiān chá yù shǐ yǐn chóng gāo zòu cháo tíng jìn chà nèi guān nèi shǐ shì mǎi zhū wù měi wù zhì jú yǒu jū jí zhī rǎo yǒu gōng yìng zhī fán

这句话大意是:至洪熙元年六月,宣宗即位,而巡按浙江监察御史尹崇高奏:“朝廷近差内官、内使,市买诸物,每物置局,有拘集之扰,有供应之烦。

cháo tíng suǒ xū shèn wēi mín jiān suǒ fèi shén dà yi jiē qǔ huí wéi lìng yǒu sī mǎi nà

这句话大意是:朝廷所需甚微,民间所费甚大,宜皆取回,惟令有司买纳。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

nǎi yóu yǒu rú xuān dé liù nián shí èr yuè yǐ wèi suǒ shū guǎn shì yuán qí jiǎ gōng wù wèi míng shàn chà nèi guān nèi shǐ líng nüè guān lì jūn mín bī qǔ jīn yín děng wù yǐ zhì zhé sǐ ér qí dǎng shí yú rén jiē zhǎn zhě

这句话大意是:乃犹有如宣德六年十二月乙未所书:管事袁琦假公务为名,擅差内官、内使,陵虐官吏军民,逼取金银等物,以至磔死,而其党十余人皆斩者。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

zuò fǎ yú liáng qí bì yóu tān

这句话大意是:作法于凉,其敝犹贪。

zhì yú wàn lì zhōng nián kuàng shuì zhī shǐ bàng wǔ sì chū ér jiè kǒu yú zǔ zōng zhī chéng lì zé wài tíng zhī chén jiāo zhāng zhēng zhī ér wú kě rú hé yǐ

现代白话:至于万历中年,矿税之使旁午四出,而借口于祖宗之成例,则外廷之臣交章争之,而无可如何了。

shì yǐ wǔ wáng bù xiè ěr

这句话大意是:是以“武王不泄迩”。

zhōng guān diǎn bīng yì shǐ yú yǒng lè

这句话大意是:中官典兵,亦始于永乐。

rén zōng shí lù yán mǒu sù zǒng bīng guān dōu dū fèi bù néng zhuān duàn jūn zhèng xī tīng zhōng guān zhǐ shǐ

这句话大意是:《仁宗实录》言:“某肃总兵官都督费不能专断军政,悉听中官指使。

chì zé qí dī méi fǔ shǒu shòu zhì yù rén

这句话大意是:敕责其低眉俯首,受制于人。

xuān zōng shí lù yán jiāo chǐ zuǒ cān zhèng féng guì shàn yòng rén

这句话大意是:”《宣宗实录》言:“交耻左参政冯贵,善用人。

cháng de tǔ jūn wǔ bǎi rén jìn yǒng shàn zhàn

这句话大意是:尝得土军五百人,劲勇善战。

guì fǔ yù shén hòu měi lǜ zhī tǎo zéi suǒ xiàng chéng gōng

这句话大意是:贵抚育甚厚,每率之讨贼,所向成功。

hòu wèi zhōng guān mǎ qí duó qù guì yǔ zéi zhàn bù lì suì sǐ zhī

这句话大意是:后为中官马骐夺去,贵与贼战不利,遂死之。

xuān dé yuán nián sān yuè jǐ hài chì zé zhōng guān shān shòu yuē pàn zéi lí lì běn yī qióng cù xiǎo kòu ruò zǎo yòng xīn qín bǔ rú tàn què chú

这句话大意是:”宣德元年三月己亥,敕责中官山寿曰:“叛贼黎利,本一穷蹙小寇,若早用心禽捕,如探雀雏。

ěr nǎi wàng zhí jǐ jiàn zài sān chén zòu wéi shì zhāo fǔ yǐ zhì yǎng huò yí huàn

现代白话:你乃妄执己见,再三陈奏,惟事招抚,以致养祸遗患。

jí fāng zhèng děng jìn tǎo ěr yōng guān jūn yī qiān yú rén zuò shǒu yì ān bù wǎng lái cè yìng shì qí bài nǜ

现代白话:及方政等进讨,你拥官军一千余人,坐守义安,不往来策应,视其败衄。

shì zé jiāo chǐ zhī shī shí běn yú zhōng guān ér rén xuān èr zōng yì dàn jiā zhī qiáo zé ér yǐ

这句话大意是:”是则交耻之失,实本于中官,而仁、宣二宗亦但加之谯责而已。

wáng zhèn zhī zhuān tǔ mù zhī nàn cǐ fēi qí jiàn hu

这句话大意是:王振之专,土木之难,此非其渐吗?

jiāo chǐ yī shì zhōng guān zhī è shí lù bù jìn shū

这句话大意是:交耻一事,中官之恶,《实录》不尽书。

jǐng tài sì nián lì kē jǐ shì zhōng lú xiáng yán chén sī yǒng lè nián jiān kè píng jiāo chǐ shè zhì jùn xiàn yí rén fú cóng

这句话大意是:景泰四年,吏科给事中卢祥言:“臣思永乐年间,克平交耻,设置郡县,夷人服从。

hòu yīn zhèn shǒu nèi chén tān nüè zhì shī rén xīn jìng wáng qí de tiān xià zhì jīn fēi yì bù yǐ

这句话大意是:后因镇守内臣贪虐,致失人心,竟亡其地,天下至今非议不已。

jí cǐ shù yán kě yǐ xiǎng jiàn

现代白话:”即此数言,能够想见。

shī zhī shàng liù yuē xiǎo rén wù yòng bì luàn bāng yě

现代白话:《师》之上六曰:“品行较差的人勿用,必乱邦也。

qǐ bù xìn fu

这句话大意是:”岂不信夫!

chéng zǔ tiān wēi yuǎn jiā wú sī bù fú

这句话大意是:成祖天威远加,无思不服;。

è mì wèi jǐ suì qì jiāo chǐ

这句话大意是:遏密未几,遂弃交耻。

qí huán shǒu bà ér sì rén diāo shǐ lòu shī yú duō yú chūn qiū yǐ zhì zhī yǐ

现代白话:齐桓首霸,而寺人貂始漏师于多鱼,《春秋》已志之了。

gù hòu zhī chū liù yī yīn shǐ shēng ér zhōu gōng jiè zhī

这句话大意是:故《后》之初六一阴始生,而周公戒之。

zhèng tǒng jiǔ nián zhēng yuè xīn wèi mìng chéng guó gōng zhū yǒng xīng ān bó xú hēng dū du mǎ liàng chén huái děng tǒng bīng chū jìng jiǎo wū liáng hā sān wèi

这句话大意是:正统九年正月辛未,命成国公朱勇、兴安伯徐亨、都督马亮、陈怀等,统兵出境,剿兀良哈三卫。

yǒng tóng tài jiàn sēng bǎo chū xǐ fēng kǒu hēng tóng tài jiàn cáo jí xiáng chū jiè lǐng kǒu liàng tóng tài jiàn liú yǒng chéng chū liú jiā kǒu huái tóng tài jiàn dàn xìn chū gǔ běi kǒu

这句话大意是:勇同太监僧保出喜峰口,亨同太监曹吉祥出界岭口,亮同太监刘永诚出刘家口,怀同太监但信出古北口。

shì shí wáng zhèn shàn quán nǎi yǒu cǐ qiǎn ér hòu suì yǐ wéi lì

这句话大意是:是时王振擅权,乃有此遣,而后遂以为例。

zhì shí sì nián yáng hé kǒu zhī zhàn tài jiàn guō jìng jiān jūn zhū jiāng xī wèi suǒ zhì shī wú jì lǜ ér sòng qiān zhū miǎn quán jūn fù mò yǐ

现代白话:至十四年,阳和口之战,太监郭敬监军,诸将悉为所制,师无纪律,而宋谦、朱冕全军覆没了。

jǐng tài yuán nián rùn zhēng yuè yǐ mǎo gōng bù bàn shì lì xú zhèn yán xíng yú zhī rén bù shì jūn cè

这句话大意是:景泰元年闰正月乙卯,工部办事吏徐镇言:“刑余之人,不侍君侧。

tài zǔ gāo huáng dì chéng hàn táng zhī bì bù lìng diǎn bīng dàn shǐ zhī shǒu mén chuán mìng ér yǐ

这句话大意是:太祖高皇帝惩汉唐之弊,不令典兵,但使之守门传命而已。

ěr zhě jiān jiān wáng zhèn chéng jī zhuān zhèng yī shì zuò wēi wáng jué tiān xiàn xī chū qí kǒu shēng shā yǔ duó rèn jǐ ài zēng

这句话大意是:迩者奸监王振,乘机专政,依势作威,王爵天宪悉出其口,生杀予夺任己爱憎。

yòu duō yǐn tóng lèi rú guō jìng děng yǐ wéi xīn fù chū jiān biān shì

这句话大意是:又多引同类如郭敬等,以为心腹,出监边事。

huáng shàng lín yù zhī chū qǐ jiān qián shī huàn guān yǒu cān yù cháo zhèng jí jiān jūn zhèn shǒu zhě xī lìng hái nèi gè shǒu běn zhí

这句话大意是:皇上临御之初,乞监前失,宦官有参预朝政及监军镇守者,悉令还内,各守本职。

rú cǐ zé huàn guān wú zhào xìn zhī duān guó zuò yǒu guò lì zhī zhào yǐ

现代白话:如此则宦官无召衅之端,国祚有过历之兆了。

shì qǐn bù xíng

这句话大意是:”事寝不行。

liù yuè yǐ yǒu shǎn xī lán xiàn jǔ rén duàn jiān lùn huàn sì jiān jūn zhī shī

这句话大意是:六月乙酉,陕西兰县举人段坚,论宦寺监军之失。

gēng zǐ sù fǔ yí wèi sī yú dīng liáo ràng qǐng jìn yì huàn sì

这句话大意是:庚子,肃府仪卫司余丁聊让,请禁抑宦寺。

sān nián jiǔ yuè xīn mǎo nán jīng jǐn yī wèi zhèn fǔ sī jūn jiàng yú dīng xiāo mǐn chén nèi guān kǔ hài jūn mín shí shì

这句话大意是:三年九月辛卯,南京锦衣卫镇抚司军匠余丁萧敏,陈内官苦害军民十事。

tiān shùn bā nián shí yī yuè bǐng yín liǎng jīng liù kē jǐ shì zhōng wáng huī děng yán zhèng tǒng mò nián wáng zhèn zhuān quán shǐ xiān dì yuǎn bō zōng shè jǐ wēi

这句话大意是:天顺八年十一月丙寅,两京六科给事中王徽等言:“正统末年,王振专权,使先帝远播,宗社几危。

tiān shùn nián jiān cáo jí xiáng zhuān quán jǔ bīng fén guān yù wēi zōng shè

这句话大意是:天顺年间,曹吉祥专权,举兵焚关,欲危宗社。

jīn rì zhū yù zhuān quán móu chù huáng hòu qī wǔ bì xià

这句话大意是:今日朱玉专权,谋黜皇后,欺侮陛下。

shì jiē yí xiào yú sì fāng qǔ yì wàn shì zhě yě

这句话大意是:是皆贻笑于四方,取议万世者也。

chén qǐng zì jīn yǐ hòu yī bù xǔ nèi guān yǔ guó zhèng èr bù xǔ wài guān yǔ nèi guān sī xiāng jiāo jié sān bù xǔ nèi guān dì zhí zài wài guǎn shì bìng zhì lì chǎn yè

这句话大意是:臣请自今以后,一不许内官与国政,二不许外官与内官私相交结,三不许内官弟侄在外管事并置立产业。

zì gǔ nèi guān xián liáng zhě wàn wú yī rén wú shì zhī shí shì wèi jǐn shèn yī wén guó zhèng biàn zuò jiān qī

这句话大意是:自古内官贤良者万无一人,无事之时似为谨慎,一闻国政,便作奸欺。

rú wén bì xià jiāng yòng mǒu rén yě bì xiān mài zhī yǐ wéi jǐ gōng

这句话大意是:如闻陛下将用某人也,必先卖之以为己功;。

wén bì xià jiāng xíng mǒu shì yě bì xiān xiè zhī yǐ zhāng jǐ shì

这句话大意是:闻陛下将行某事也,必先泄之以张己势。

rén wàng rì guī wēi quán rì zhòng ér nèi guān zhī huò qǐ yǐ

现代白话:人望日归,威权日重,而内官之祸起了。

cǐ chén děng suǒ yǐ quàn bì xià bù xǔ nèi chén yù wén guó zhèng zhě cǐ yě

这句话大意是:此臣等所以劝陛下,不许内臣与闻国政者,此也。

nèi guān shì fèng bì xià zhāo xī zài cè

这句话大意是:内官侍奉陛下,朝夕在侧。

wén wǔ dà chén bù zhī lián chǐ zhě duō yǔ zhī jiāo jié

这句话大意是:文武大臣不知廉耻者,多与之交结。

yǒu kuì yǐ jīn bǎo zhū yù jiā zhī bì xī nú yán zhě nèi guān biàn yǐ wéi xián zhāo xī zài bì xià qián chēng měi zhī

这句话大意是:有馈以金宝珠玉,加之婢膝奴颜者,内官便以为贤,朝夕在陛下前称美之;。

yǒu zhèng dà bù ē bù xíng sī yè zhě nèi guān biàn yǐ wéi bù xián zhāo xī zài bì xià qián fēi huǐ zhī

这句话大意是:有正大不阿,不行私谒者,内官便以为不贤,朝夕在陛下前非毁之。

bì xià tiān zòng shèng míng gù bù wéi huò

这句话大意是:陛下天纵圣明,固不为惑;。

rì jiā jìn rùn wèi shǐ zhì yí

这句话大意是:日加浸润,未史致疑。

chēng měi zhě zhòu yú xiǎn wèi fēi huǐ zhě jiǔ qū xià liáo jí guī cháo tíng ēn jié huàn sì ér nèi guān zhī huò qǐ yǐ

现代白话:称美者骤逾显位,非毁者久屈下僚,急归朝廷,恩结宦寺,而内官之祸起了。

chén děng suǒ yǐ quàn bì xià bù xǔ wài guān yǔ nèi guān jiāo jié zhě cǐ yě

这句话大意是:臣等所以劝陛下,不许外官与内官交结者,此也。

nèi guān dì zhí rén děng shòu zhí rèn shì yǐ shì wèi fēi jù jiān yǎng è jiā rén bǎi shù zī huò wàn yú tián lián qiān qǐng mǎ xì qiān pǐ

这句话大意是:内官弟侄人等,授职任事,倚势为非,聚奸养恶,家人百数,赀货万余,田连千顷,马系千匹。

nèi guān yīn yǒu cǐ jiā chǎn suǒ yǐ tān lán wú yàn jiān bì duō duān

这句话大意是:内官因有此家产,所以贪婪无厌,奸弊多端。

shēn suī zài nèi xīn shí zài wài nèi wài xiāng tōng nèi huò luàn suǒ yóu qǐ yǐ

现代白话:身虽在内,心实在外,内外相通,内祸乱所由起了。

cǐ chén děng suǒ yǐ quàn bì xià bù xǔ nèi guān dì zhí zài wài guǎn shì bìng zhì lì jiā chǎn zhě cǐ yě

这句话大意是:此臣等所以劝陛下,不许内官弟侄在外管事并置立家产者,此也。

bì xià guǒ néng jiàn bǐ sān rén yú jì wǎng xíng cǐ sān shì yú fāng jīn zé huò luàn zì rán bù zuò shí hài zì rán bù shēng

这句话大意是:陛下果能鉴彼三人于既往,行此三事于方今,则祸乱自然不作,实害自然不生。

tǎng huò bù rán zé huò qǐ xiāo qiáng biàn shēng fù fǔ yè yì rì zhī huàn yǒu bù kě yán zhě yǐ

现代白话:倘或不然,则祸起萧墙,变生付腑腋,异日之患有不可言者了。

rán chén děng jīn rì zhī suǒ yán nǎi jǔ cháo tíng zhī suǒ huì

这句话大意是:然臣等今日之所言,乃举朝廷之所讳。

chén děng suī yú yì zhī bì huò

这句话大意是:臣等虽愚,亦知避祸。

dàn shòu ēn cháo tíng wú yǐ wéi bào

这句话大意是:但受恩朝廷,无以为报;。

guān jū yán lù bù kě gǒu róng

这句话大意是:官居言路,不可苟容。

ruò bì xià néng xíng ér bù yí jí chén děng suī sǐ ér wú huǐ yǐ

现代白话:若陛下能行而不疑,即臣等虽死而无悔了。

shàng zé huī děng wàng yán yào yù mìng lì bù jù diào zhōu pàn guān

这句话大意是:”上责徽等妄言要誉,命吏部俱调州判官。

zhōng dōu zhī biàn huàn guān fèn shì zhī qián chē yě

这句话大意是:中都之变,宦官偾事之前车也。

bù yī nián ér jiān shǒu zhī qiǎn sì chū yǐ wài tíng wú rén shén yě

这句话大意是:不一年,而监守之遣四出,以外廷无人甚也。

píng yīn zhī yì sù shā wèi diàn zhí chāo yuē zi diàn guó shī qí zhī rǔ yě

这句话大意是:平阴之役,夙沙卫殿殖绰曰:“子殿国师,齐之辱也。

tiān zǐ yǐ chǐ tiān xià zhī shì dà fū ér shì dà fū bù yǐ wéi chǐ qiě qún rán gōng zhī

这句话大意是:天子以耻天下之士大夫,而士大夫不以为耻,且群然攻之。

tíng lùn suī huā shàng xīn fú xìn

这句话大意是:廷论虽哗,上心弗信。

jí zàn chè zhī ér shì dà fū yòu guǒ bù zú yòng yě yú shì hū zài rèn huàn zhě ér guó shì yǐ bù kě wèi

这句话大意是:及暂撤之,而士大夫又果不足用也,于是乎再任宦者,而国事已不可为。

xī zhě táng dé zōng jí wèi shū chì huàn guān qīn rèn cháo shì ér zhāng shè yǐ rú xué rù shì xuē yōng yǐ wén yǎ dēng cháo jì yǐ zāng bài

这句话大意是:昔者唐德宗即位,疏斥宦官,亲任朝士,而张涉以儒学入侍,薛邕以文雅登朝,继以赃败。

gù huàn guān wǔ jiàng dé yǐ jiè kǒu yuē nán yá wén chén zāng dòng zhì jù wàn ér wèi wǒ cáo zhuó luàn tiān xià qǐ fēi qī wǎng yá

这句话大意是:故宦官、武将得以借口,曰:‘南牙文臣赃动至巨万,而谓我曹浊乱天下岂非欺罔邪!

yú shì shàng xīn shǐ yí bù zhī suǒ yǐ zhàng yǐ

现代白话:’于是上心始疑,不知所倚仗了。

wū hū wú bù zhī jīn rì zhī gōng huàn guān zhě guǒ yù yú huàn guān hu

现代白话:呜呼,我不知今日之攻宦官者,果愈于宦官吗?

nèi tíng jì bù kě yòng wài tíng yì suì wú rén ér guó shì yòu jiāng shuí shǔ hu

这句话大意是:内廷既不可用,外廷亦遂无人,而国事又将谁属吗?

zhì yú zhāo wáng tàn xī sī liáng jiàng zhī yǐ wáng

这句话大意是:至于昭王叹息,思良将之已亡;。

wǔ dì zī jiē lǜ míng chén zhī yù jǐn

这句话大意是:武帝咨嗟,虑名臣之欲尽。

ér liáo yuán mǐ pū guò shè zhōng wáng kě wèi tòng kū zhě yǐ

现代白话:而燎原靡扑,过涉终亡,可为痛哭者了。

shì yǐ rén cái fēi yī shì zhī suǒ néng chéng gǔ xiān wáng yú duō nàn zhī shí ér de xián chén zhī zhù zhě yǐ qí yǎng yù ér chǔ zhī guǎng yě

这句话大意是:是以人材非一世之所能成,古先王于多难之时,而得贤臣之助者,以其养豫而储之广也。

chuán yuē yí jué sūn móu yǐ yàn yì zi zǐ sāng yǒu yān

现代白话:《传》曰:‘诒厥孙谋,以燕翼子,子桑有呢。

fu yǒu tiān xià ér wèi zǐ sūn zhī lǜ zhě zé bì zài yú rén cái yǐ

现代白话:’夫有天下而为子孙之虑者,则必在于人才了。

jīn shǐ wán yán é kě chuán liú qí yuē jīn rén nán dù zhī hòu jìn shì zhī quán yóu zhòng

这句话大意是:《金史·完颜讹可传》:“刘祁曰:‘金人南渡之后,近侍之权尤重。

gài xuān zōng xǐ yòng qí rén yǐ wéi ěr mù sì chá bǎi guān gù fèng yù bèi cǎi fǎng mín jiān hào xíng lù yù shǐ

这句话大意是:盖宣宗喜用其人以为耳目,伺察百官,故奉御辈采访民间,号行路御史。

huò dé yī èr shì jí rù zòu zhī

这句话大意是:或得一二事,即入奏之。

shàng yīn zé tái guān lòu xiè jiē dǐ zuì

这句话大意是:上因责台官漏泄,皆抵罪。

yòu fāng miàn zhī bǐng suī wěi jiàng shuài yòu chà yī fèng yù zài jūn zhōng hào yuē jiān zhàn

这句话大意是:又方面之柄虽委将帅,又差一奉御在军中,号曰监战。

měi lín jī yìng biàn duō wèi suǒ qiān zhì yù dí zhé xiān bēn gù shī duō sàng bài

这句话大意是:每临机应变,多为所牵制,遇敌辄先奔,故师多丧败。

āi zōng yīn zhī bù gǎi zhōng zhì wáng guó

这句话大意是:哀宗因之不改,终至亡国。

lùn yuē fu yǐ zhé yù zhì jūn jì chè zhī zhǒu yòu xìn qí chán yǐ shā rén shī zhèng xíng yǐ

现代白话:论曰:夫以蛰御治军,既掣之肘,又信其谗以杀人,失政刑了。

táng zhī wáng zuò yǐ jìn shì jiān jūn

这句话大意是:唐之亡,坐以近侍监军。

jīn dǎo qí zhé āi zāi

现代白话:金蹈其辙,哀啊!

chóng zhēn shí sì nián shí èr yuè wù wǔ shàng yù lǐ bù bìng zài nèi gè jiān jú děng yá mén guān cháng diǎn zhì nèi wài yōu fēn běn zhí zhī wài qǐ yi qīn yuè

这句话大意是:崇祯十四年十二月戊午,上谕礼部并在内各监局等衙门:“官常典制,内外攸分,本职之外,岂宜侵越?

wǒ tài zǔ gāo huáng dì zhuó gǔ shì jīn dú yán jìn xí zhī fáng chì nèi guān wú yù wài shì

这句话大意是:我太祖高皇帝酌古式今,独严近习之防,敕内官毋预外事。

yī shí cháo zhèng qīng míng fǎ jì zhěng sù bá běn chéng yuán yì shén shēn yuǎn

这句话大意是:一时朝政清明,法纪整肃,拔本澄源,意甚深远。

zhèn jiàn hòu zhuī qián lǐn chí zǔ xùn

这句话大意是:朕鉴后追前,凛持祖训。

zì jīn shén gōng děng jiān jí gè sī jú kù děng yá mén huò diǎn lǐ shàn róng huò jiū gōng guǎn yuè huò sī shàn fú huò bàn wén shū dōu zhe qín shèn xiǎo xīn liào lǐ běn děng zhí yè bù xǔ wéi yuè zǔ zhì gàn yù zài wài zhèng shì wéi zhě jí yǐ luàn zhèng cān ná chǔ zhǎn

这句话大意是:自今神宫等监及各司局库等衙门,或典礼缮戎,或鸠工管钥,或司膳服,或办文书,都著勤慎小心,料理本等职业,不许违越祖制,干预在外政事,违者即以乱政参拿处斩。

réng xiáng chá jiù diǎn kāi wú zhí zhǎng jù zòu

这句话大意是:仍详察旧典,开无职掌具奏。

lǐ bù yòu shì láng jiǎng dé shū yán zhōu guān nèi zhí bù mǎn bǎi rén jiū jìn wáng guān zhǎng yú xiǎo zǎi

这句话大意是:”礼部右侍郎蒋德疏言:“周官内职不满百人,纠禁王官,掌于小宰。

gǔ shèng chuí fǎ xià jiè jiāng lái gài qí shèn yě

这句话大意是:古圣垂法,下戒将来,盖其慎也。

tài zǔ gāo huáng dì shí xiáng jiān yú wǎng dài ér qǔ zhōng yān

现代白话:太祖高皇帝实详监于往代,而取衷呢。

qí shè nèi guān yě jiān sī jú kù gè yǒu dìng yuán zhì bù guò sì pǐn fèng bù guò yī shí

这句话大意是:其设内官也,监司局库各有定员,秩不过四品,俸不过一石。

ér qiě jiū hé yǒu lìng jiāo tōng yǒu jiè yù zhèng diǎn bīng yǒu jìn jǐn nèi wài zhī fáng dù jiǎ qiè zhī jiàn

这句话大意是:而且纠劾有令,交通有戒,豫政典兵有禁,谨内外之防,杜假窃之渐。

zhì shàng lùn hàn táng yǐ shì ér sān zhì yì yān

现代白话:至尚论汉、唐已事,而三致意呢。

yuān zāi tiān xun gèn gǔ bù yì yǐ

现代白话:渊啊天训,亘古不易了!

suī èr shí wǔ nián céng qiǎn tài jiàn niè qìng tóng wǎng yù shǎn xī hé zhōu děng wèi suǒ fān zú lìng qí shū mǎ yǐ chá gěi zhī

这句话大意是:虽二十五年曾遣太监聂庆童往谕陕西河州等卫所番族,令其输马,以茶给之。

rán wǎng yù shǔ fān yú jūn mín wú yǔ qiě bù jiǎ shì bǐng yì zàn wǎng jí hái

这句话大意是:然往谕属番,于军民无与,且不假事柄,亦暂往即还。

zhōng hóng wǔ zhī shì wú tā tè qiǎn

这句话大意是:终洪武之世,无他特遣。

cǐ suǒ yǐ zhì qīng míng zhěng sù zhī zhì ér kāi wàn shì tài píng zhī jī yě

这句话大意是:此所以致清明整肃之治,而开万世太平之基也。

nǎi ruò liè shèng zuǎn chéng gōng fǔ zhī dà fáng wú gǎi

这句话大意是:乃若列圣缵承,宫府之大防无改;。

ér shí shì ǒu yì zhōng wài zhī rèn shǐ jiān wén yǒng lè zhōng shǐ yǒu qiǎn shǐ wài guó jí qiǎn wǎng gān sù xún shì zhě

这句话大意是:而时事偶异,中外之任使间闻,永乐中,始有遣使外国及遣往甘肃巡视者。

hóng xī zhōng shǐ yǒu shǒu bèi nán jīng zhě

这句话大意是:洪熙中,始有守备南京者。

zhèng tǒng zhōng shǐ yǒu lǜ bīng tǎo zéi fáng biān jí gè shěng zhèn shǒu zhě

这句话大意是:正统中,始有率兵讨贼防边及各省镇守者。

jǐng tài chū shǐ yǒu fèn zuò shí yíng huò chēng jiān qiāng zhě rán réng tīng shàng shū yú qiān děng jié zhì

这句话大意是:景泰初,始有分坐十营,或称监枪者,然仍听尚书于谦等节制。

zhì zhèng dé zhōng biān guān shǐ zhì nèi jiān qiě lìng tí dū jìn bīng nèi cāo fēn zuò yǒng shì sì wèi jūn yíng yì fēi zǔ zōng zhī jiù yǐ

现代白话:至正德中,边关始置内监,且令提督禁兵内操,分坐勇士四卫军营,益非祖宗之旧了。

tā rú jiān gōng jiān qì huì tóng shěn lù sū háng zhī zào què shuì kāi kuàng zhī qiǎn jiē lì shǎo hài duō yì xuán shè xuán zhǐ cāo zòng zài wò yī shí zàn tuō quán yí ér shì rèn dì qiān yì shì měi duō lí zhèng

这句话大意是:他如监工、监器,会同审录,苏杭织造,榷税开矿之遣,皆利少害多,亦旋设旋止,操纵在握,一时暂托权宜,而事任递迁,易世每多厘正。

wéi shì zōng sù huáng dì yì rán cái gé dú duàn yú xiān

这句话大意是:惟世宗肃皇帝毅然裁革,独断于先;。

wǒ huáng shàng jiǎn chú nì pì měi yú hòu

这句话大意是:我皇上剪除逆,媲美于后。

zǒng zhī bǐng chéng yú gāo huáng dì xùn yù nèi chén wú yù zhèng shì wài chén wú xíng jiāo jié èr yǔ zú kuò qiān gǔ zhì luàn zhī yuán yǐ

现代白话:总之禀成于高皇帝训谕,‘内臣毋豫政事,外臣毋行交结’二语,足括千古治乱之源了。

chén děng fú dú bǎo xùn shēn sù zhì móu bù shǐ yǒu gōng zì wú qiè bǐng zhī huàn

这句话大意是:臣等伏读宝训,深溯治谋,不使有功,自无窃柄之患;。

cháng lìng wèi fǎ shí dù luàn zhèng zhī jiē

这句话大意是:尝令畏法,实杜乱政之阶。

gù wěi fù xīn zé wēi fú yí jì ěr mù zé luó zhī qǐ

这句话大意是:故委腹心则威福移,寄耳目则罗织启;。

zūn diǎn zhāng zé zhí shǒu zì shǔ yán nèi wài zé qīn yuè bù shēng

这句话大意是:遵典章则职守自属,严内外则侵越不生。

cǐ shí jiàn gǔ zhuó jīn kě yǐ wú bì ér shén sūn shèng zǔ yú yān yī kuí zhě yě

现代白话:此实鉴古酌今,能够无敝,而神孙圣祖于呢一揆者也。

jǐn zūn shèng yù bèi chá jiù zhāng jiāng gè jiān jú zhí zhǎng zhe wèi lìng jiǎ kě kǎo jiàn zhě lú liè shàng chéng xiàn gōng hòu shèng míng cái duó

这句话大意是:谨遵圣谕,备察旧章,将各监局职掌著为令甲,可考见者,胪列上呈现,恭候圣明裁夺。

de zhǐ shēn chì

这句话大意是:”得旨申饬。

yān rén zhī yǒu cí táng zì yīng zōng zhī cì wáng zhèn shǐ yě

这句话大意是:奄人之有祠堂,自英宗之赐王振始也。

zhì wèi zhōng xián zé shēng ér cì cí qiě biàn yú tiān xià yǐ

现代白话:至魏忠贤则生而赐祠,且遍于天下了。

gù shèng rén jiè hu zuò yǒng

这句话大意是:故圣人戒乎作俑。

jìn zì gōng shí lù chéng huà yuán nián qī yuè dīng sì zhí lì wèi xiàn mín li táng děng shí yī míng zì gōng yǐ qiú jìn mìng zhí sòng jǐn yī wèi yù zuì zhī fā nán hǎi zǐ zhòng cài

这句话大意是:○禁自宫《实录》:“成化元年七月丁巳,直隶魏县民李堂等十一名,自宫以求进,命执送锦衣卫狱罪之,发南海子种菜。

zǔ zōng yǐ lái fán yān gē huǒ zhě bì fú huò zhī nú huò zuì jí dāng sǐ zhě

这句话大意是:祖宗以来,凡阉割火者,必俘获之奴,或罪极当死者。

chū qí sǐ ér shēng zhī gài zhòng jué rén zhī shì bù rěn yǐ wú zuì zhī mín shòu gǔ ròu xíng yě

这句话大意是:出其死而生之,盖重绝人之世,不忍以无罪之民受古肉刑也。

jǐng tài yǐ lái nǎi yǒu zì gōng yǐ qiú jìn zhě cháo tíng suī zàn zuì zhī ér zhōng shōu yǐ wéi yòng

这句话大意是:景泰以来,乃有自宫以求进者,朝廷虽暂罪之,而终收以为用。

gù jìn jī zhī mín wèi bì yáo yì xī kǎi fù guì zhě fǎng xiào chéng fēng wǎng wǎng zì qiāng qí shēn jí qí zǐ sūn rì fù lǐ bù tóu jìn

这句话大意是:故近畿之民畏避徭役,希凯富贵者,仿效成风,往往自戕其身及其子孙,日赴礼部投进。

zì shì yǐ hòu rì jī yuè lěi qiān bǎi chéng qún qí wèi guó zhī dù hài shén yǐ

现代白话:自是以后,日积月累,千百成群,其为国之蠹害甚了。

yú dōng xù lù yuē yǒng lè èr shí èr nián lìng fán zì gōng zhě yǐ bù xiào lùn jūn fàn zuì jí běn guǎn chā bié mù zǒng xiǎo qí mín fàn zuì jí yǒu sī lǐ lǎo

这句话大意是:《余冬序录》曰:“永乐二十二年,令凡自宫者以不孝论,军犯罪及本管差别目总小旗,民犯罪及有司里老。

chéng huà jiǔ nián lìng sī zì jìng shēn zhě běn shēn chǔ sǐ jiā fā biān yuǎn chōng jūn

这句话大意是:成化九年,令私自净身者,本身处死,家发边远充军。

zhèng tǒng shí èr nián tiān shùn èr nián chéng huà jiǔ nián jié jīng shēn míng

这句话大意是:正统十二年,天顺二年,成化九年,节经申明。

hóng zhì wǔ nián zì jìng shēn zhě běn shēn bìng xià shǒu rén jù chǔ sǐ quán jiā chōng jūn liǎng lín jí xiē jiā bù jǔ yǒu sī lǐ lǎo róng yǐn zhě yī tǐ zhì zuì

这句话大意是:宏治五年,自净身者本身并下手人俱处死,全家充军,两邻及歇家不举、有司里老容隐者,一体治罪。

qí jìn zhǐ hu wèi cán zhě fǎ shén yán yě

这句话大意是:其禁止乎未残者,法甚严也。

yǒng lè èr shí sān nián

这句话大意是:永乐二十三年。

xìng zhōu zuǒ tún wèi jūn xú yì yǒu zi zì gōng rù wèi nèi shù

这句话大意是:兴州左屯卫军徐翼,有子自宫,入为内竖。

yì zòu qǐ chú jūn jí shàng yuē wèi fù dāng jiào zǐ wèi zi dāng yǎng qīn

这句话大意是:翼奏乞除军籍,上曰:“为父当教子,为子当养亲。

ěr yǒu zi bù néng jiào zì cán qí tǐ bèi qīn ēn jué rén dào bài huài fēng huà jiē yuán yú ěr shàng gǎn xī chú jūn jí yá

现代白话:你有子不能教,自残其体,背亲恩,绝人道,败坏风化,皆原于你,尚敢希除军籍邪?

chū qí zǐ shǐ dài jūn yì

这句话大意是:”出其子使代军役。

xuān dé èr nián lìng zì jìng shēn rén jūn mín gè huán yuán wǔ jí bù xǔ tóu rù wáng fǔ jí guān shì jiā cáng yǐn duǒ bì chāi yì

这句话大意是:宣德二年,令自净身人军民,各还元伍籍,不许投入王府及官势家藏隐,躲避差役。

ruò fàn běn shēn jí nì cáng jiā chǔ sǐ gāi guǎn zǒng xiǎo qí lǐ lǎo lín yòu yī tǐ zhì zuì

这句话大意是:若犯,本身及匿藏家处死,该管总小旗、里老邻佑一体治罪。

zhèng tǒng yuán nián rùn liù yuè shí jūn mín duō zì gōng xī jìn jiān yǒu yǐ shè ér huò miǎn zuì zhě

这句话大意是:正统元年闰六月,时军民多自宫希进,间有以赦而获免罪者。

xíng bù qǐng yī jiù zhì bù lùn shè qián shè hòu jù lùn yǐ bù xiào zhòng zuì cóng zhī

这句话大意是:刑部请依旧制,不论赦前赦后,俱论以不孝重罪,从之。

chéng huà shí yī nián èr yuè shùn tiān fǔ yǒng qīng xiàn mín xú yì zì gōng qí yòu zǐ yǐ qiú jìn zhào fā chōng guǎng xī nán dān wèi jūn qī jí yòu zǐ jiē suí wǎng

这句话大意是:成化十一年二月,顺天府永清县民徐义自宫其幼子以求进,诏发充广西南丹卫军,妻及幼子皆随往。

shí wǔ nián jìng shēn rén lìng xún chéng yù shǐ jǐn yī wèi dū zhú huí jí

这句话大意是:十五年,净身人,令巡城御史、锦衣卫督逐回籍。

hóng zhì yuán nián lìng jǐn yī wèi jū sòng shùn tiān fǔ dì fā yuán guǎn guān sī diǎn zhá zhī zài bù xǔ róng zòng

这句话大意是:宏治元年,令锦衣卫拘送顺天府,递发元管官司点闸知在,不许容纵。

shí sān nián lìng xiān nián jìng shēn rén céng jīng fā qiǎn bù hou shōu qǔ sī zì lái jīng tú móu jìn yòng zhě wèn fā biān yuǎn chōng jūn

这句话大意是:十三年,令先年净身人曾经发遣,不候收取,私自来京,图谋进用者,问发边远充军。

qí jiè yuē yú yǐ cán zhě fǎ yì fēi bù zhì yě

这句话大意是:其戒约于已残者,法亦非不至也。

ér diāo mǎn cháo jīn yù sāi tú zhì jīn rì ér yì shèng rán zé fǎ guǒ xíng hu

这句话大意是:而貂满朝,金玉塞涂,至今日而益盛,然则法果行吗?

sòng rén zōng wèi yǒu jì sì tài cháng bó shì wú jí shàng yán gǔ zhī míng wáng zhòng jué rén zhī shì

这句话大意是:宋仁宗未有继嗣,太常博士吴及上言:“古之明王,重绝人之世。

jīn huàn guān zhī jiā jìng qiú tā zi jiǎo jué rén lǐ yǐ xī jué mìng

这句话大意是:今宦官之家,竞求他子,剿绝人理,以希爵命。

tóng yòu hé zuì

这句话大意是:童幼何罪?

xiàn yú dāo jù yǒu yīn ér yāo sǐ zhě

这句话大意是:陷于刀锯,有因而夭死者。

fu yǒu jí ér yāo zhì shì suǒ qín kuàng wú jí hu

这句话大意是:夫有疾而夭,治世所矜,况无疾吗?

yǒu zuì ér gōng qián wáng bù rěn kuàng wú zuì hu

这句话大意是:有罪而宫,前王不忍,况无罪吗?

chén wén hàn yǒng píng zhī jì zhōng cháng shì sì yuán xiǎo huáng mén shí rén ěr

现代白话:臣闻汉永平之际,中常侍四员,小黄门十人你。

táng tài zōng dìng zhì wú de yú bǎi yuán

这句话大意是:唐太宗定制,无得逾百员。

jīn yǐ zǔ zōng shí jiào zhī dāng rì huàn guān jǐ hé rén

这句话大意是:今以祖宗时较之,当日宦官几何人?

jīn jǐ hé rén

这句话大意是:今几何人?

chén yú yǐ wéi tāi luǎn kū shāng fèng huáng bù zhì

这句话大意是:臣愚以为胎卵刳伤,凤凰不至;。

jì sì wèi yù dài yóu yú cǐ

这句话大意是:继嗣未育,殆由于此。

fú yuàn jùn fā dé yīn xiáng wèi tiáo jìn quán ba huàn guān jìn xiàn

这句话大意是:伏愿浚发德音,详为条禁,权罢宦官进献。

yǒu shàn gōng tóng yòu zhì yǐ zhòng fǎ

这句话大意是:有擅宫童幼,置以重法。

ruò rán zé tiān xīn bì yìng jì sì bì guǎng

这句话大意是:若然,则天心必应,继嗣必广。

zhào fú xiáng ān zōng miào zhī cè wú xiān cǐ zhě

这句话大意是:召福祥、安宗庙之策,无先此者。

dì yì qí yán quán ba nèi chén jìn yǎng zǐ

这句话大意是:”帝异其言,权罢内臣进养子。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →