辽史 · 脱脱 · Chapter 102 of 117

列传·卷三十二

PinyinModern Translation
Size

xiāo fèng xiān li chù wēn zhāng lín yē lǜ yú dǔ

这句话大意是:萧奉先 李处温 张琳 耶律余睹。

xiāo fèng xiān tiān zuò yuán fēi zhī xiōng dì yě

这句话大意是:萧奉先,天祚元妃之兄弟也。

wài kuān nèi jì

这句话大意是:外宽内忌。

yīn yuán fēi wéi shàng juàn yǐ lèi guān shū mì shǐ fēng lán líng jùn wáng

这句话大意是:因元妃为上眷倚,累官枢密使,封兰陵郡王。

tiān qìng èr nián shàng xìng hùn tóng jiāng diào yú

这句话大意是:天庆二年,上幸混同江钓鱼。

gù shì shēng nǚ zhí qiú zhǎng zài qiān lǐ nèi zhě jiē cháo xíng zài

这句话大意是:故事,生女直酋长在千里内者皆朝行在。

shì tóu yú yàn shàng shǐ zhū qiú cì dì gē wǔ wéi lè zhì ā gǔ dǎ dàn duān lì zhí shì cí yǐ bù néng

这句话大意是:适头鱼宴,上使诸酋次第歌舞为乐,至阿骨打,但端立直视,辞以不能。

zài sān zhǐ yù bù cóng

这句话大意是:再三旨谕,不从。

shàng mì wèi fèng xiān yuē ā gǔ dǎ bá hù ruò cǐ kě tuō yǐ biān shì zhū zhī

这句话大意是:上密谓奉先曰:“阿骨打跋扈若此,可托以边事诛之。

fèng xiān yuē bǐ cū rén bù zhī lǐ yì qiě wú dà guò shā zhī shāng xiàng huà xīn

这句话大意是:”奉先曰:“彼粗人,不知礼义,且无大过,杀之伤向化心。

shè yǒu yì zhì zuì ěr xiǎo guó yì hé néng wéi

现代白话:设有异志,蕞你小国,亦何能为!

shàng nǎi zhǐ

这句话大意是:”上乃止。

sì nián ā gǔ dǎ qǐ bīng fàn níng jiāng zhōu dōng běi lù tǒng jūn shǐ xiāo tà bù yě zhàn shī lì

这句话大意是:四年,阿骨打起兵犯宁江州,东北路统军使萧挞不也战失利。

shàng mìng fèng xiān dì sì xiān wèi dū tǒng jiāng fān hàn bīng wǎng tǎo zhūn chū hé diàn

这句话大意是:上命奉先弟嗣先为都统,将番、汉兵往讨,屯出河店。

nǚ zhí nǎi qián dù hùn tóng jiāng chéng wǒ shī wèi bèi lái xí

这句话大意是:女直乃潜渡混同江,乘我师未备来袭。

sì xiān bài jì jūn jiāng wǎng wǎng dùn qù

这句话大意是:嗣先败绩,军将往往遁去。

fèng xiān jù dì bèi zhū nǎi zòu dōng zhēng kuì jūn táo zuì suǒ zhì jié lüè ruò bù sì shè jiāng xiào jù wéi huàn

这句话大意是:奉先惧弟被诛,乃奏“东征溃军逃罪,所至劫掠,若不肆赦,将啸聚为患”。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

sì xiān yì què dài zuì zhǐ miǎn guān ér yǐ

这句话大意是:嗣先诣阙待罪,止免官而已。

yóu shì shì wú dòu zhì yù dí zhé kuì jùn xiàn suǒ shī rì duō

这句话大意是:由是士无斗志,遇敌辄溃,郡县所失日多。

chū fèng xiān wū yē lǜ yú dǔ jié fù mǎ xiāo yù móu lì qí shēng jìn wáng shì jué shā yù

这句话大意是:初,奉先诬耶律余睹结驸马萧昱谋立其甥晋王,事觉,杀昱。

yú dǔ zài jūn zhōng wén zhī jù bēn nǚ zhí

这句话大意是:余睹在军中闻之,惧,奔女直。

bǎo dà èr nián yú dǔ wèi nǚ zhí jiān jūn yǐn bīng yǎn zhì shàng yōu shén

这句话大意是:保大二年,余睹为女直监军,引兵奄至,上忧甚。

fèng xiān yuē yú dǔ nǎi wáng zǐ bān zhī miáo yì cǐ lái shí wú wáng liáo xīn yù lì jìn wáng ěr

这句话大意是:奉先曰:“余睹乃王子班之苗裔,此来实无亡辽心,欲立晋王耳。

ruò yǐ shè jì jì bù xī yī zi zhū zhī kě bù zhàn ér tuì

这句话大意是:若以社稷计,不惜一子,诛之,可不战而退。

suì cì jìn wáng sǐ

这句话大意是:”遂赐晋王死。

zhōng wài mò bù liú tì rén xīn yì jiě tǐ

这句话大意是:中外莫不流涕,人心益解体。

dāng nǚ zhí zhī bīng wèi zhì yě fèng xiān féng yíng tiān zuò yán nǚ zhí suī néng gōng wǒ shàng jīng zhōng bù néng yuǎn lí cháo xué

这句话大意是:当女直之兵未至也,奉先逢迎天祚,言:“女直虽能攻我上京,终不能远离巢穴。

ér yī dàn yuè sān qiān lǐ zhí dǎo yún zhōng jì wú suǒ chū wéi qǐng bō qiān jiā shān

这句话大意是:”而一旦越三千里直捣云中,计无所出,惟请播迁夹山。

tiān zuò fāng wù gù wèi fèng xiān yuē rǔ fù zǐ wù wǒ zhì cǐ shā zhī hé yì

现代白话:天祚方悟,顾谓奉先曰:“你父子误我至此,杀之何益!

rǔ qù wú cóng wǒ xíng

现代白话:你去,毋从我行。

kǒng jūn xīn fèn nù huò bì jí wǒ

这句话大意是:恐军心忿怒,祸必及我。

fèng xiān fù zǐ tòng kū ér qù wèi zuǒ yòu zhí sòng nǚ zhí bīng

这句话大意是:”奉先父子恸哭而去,为左右执送女直兵。

nǚ zhí bīng zhǎn qí zhǎng zǐ áng sòng fèng xiān jí cì zǐ yù yú qí guó zhǔ

这句话大意是:女直兵斩其长子昂,送奉先及次子昱于其国主。

dào yù wǒ bīng duó guī tiān zuò bìng cì sǐ

这句话大意是:道遇我兵,夺归,天祚并赐死。

li chù wēn xī jīn rén

这句话大意是:李处温,析津人。

bó fù yǎn dà kāng chū wèi jiāng zuò shǎo jiān lèi guān cān zhī zhèng shì fēng qī shuǐ jùn wáng yā yǔ běi shū mì shǐ xiāo fèng xiān yǒu jiù

这句话大意是:伯父俨,大康初为将作少监,累官参知政事,封漆水郡王,雅与北枢密使萧奉先友旧。

zhí zhèng shí yú nián shàn féng yíng qǔ mèi tiān zuò yòu chǒng rèn zhī

这句话大意是:执政十余年,善逢迎取媚,天祚又宠任之。

yǎn zú fèng xiān jiàn chù wēn wèi xiāng

这句话大意是:俨卒,奉先荐处温为相。

chù wēn yīn fèng xiān yǒu yuán yǐ lì qīng xīn ē fù yǐ gù quán wèi ér tān wū yóu shén fán suǒ jiē yǐn lèi duō xiǎo rén

现代白话:处温因奉先有援已力,倾心阿附,以固权位,而贪污尤甚,凡所接引,类多品行较差的人。

bǎo dà chū jīn rén xiàn zhōng jīng zhū jiāng mò néng zhī

这句话大意是:保大初,金人陷中京,诸将莫能支。

tiān zuò jù bēn jiā shān bīng shì rì pò

这句话大意是:天祚惧,奔夹山,兵势日迫。

chù wēn yǔ zú dì chù néng zi shì wài jiǎ yuàn jūn shēng yuán jié dū tǒng xiāo gàn móu lì wèi guó wáng chún zhào fān hàn guān shǔ yì wèi wáng fǔ quàn jìn

这句话大意是:处温与族弟处能、子奭,外假怨军声援,结都统萧干谋立魏国王淳,召番、汉官属诣魏王府劝进。

wèi guó wáng jiāng chū shì nǎi chí zhě páo yī zhī lìng bǎi guān bài wǔ chēng hè

这句话大意是:魏国王将出,奭乃持赭袍衣之,令百官拜舞称贺。

wèi wáng gù cí bù dé suì chēng tiān xī huáng dì

这句话大意是:魏王固辞不得,遂称天锡皇帝。

yǐ chù wēn shǒu tài wèi chù néng zhí shū mì yuàn shì wèi shào fǔ shǎo jiān zuǒ qǐ gōng yǐ xià jí qīn jiù yǔ qí shì zhě cì guān yǒu chà

这句话大意是:以处温守太尉,处能直枢密院,奭为少府少监,左企弓以下及亲旧与其事者,赐官有差。

huì wèi guó wáng bìng zì zhī bù qǐ mì shòu chù wēn fān hàn mǎ bù jūn dōu yuán shuài yì jiāng shǔ yǐ hòu shì

这句话大意是:会魏国王病,自知不起,密授处温番汉马步军都元帅,意将属以后事。

jí bìng jí xiāo gān děng jiǎo zhào nán miàn zǎi zhí rù yì dú chǔ wēn chēng jí bú duì yīn jù yǒng shì wèi bèi dài yún fèng mì zhǐ fáng tā biàn

这句话大意是:及病亟,萧干等矫诏南面宰执入议,独处温称疾不对,阴聚勇士为备,绐云奉密旨防他变。

wèi guó wáng zú xiāo gàn yōng qì dān bīng xuān yán dāng lì wáng fēi xiāo shì wèi tài hòu quán zhǔ jūn guó shì zhòng wú gǎn yì zhě

这句话大意是:魏国王卒,萧干拥契丹兵,宣言当立王妃萧氏为太后,权主军国事,众无敢异者。

gàn yǐ hòu mìng zhào chù wēn zhì shí fāng duō nàn wèi yù jí zhū dàn zhuī huǐ yuán shuài zhá zǐ

这句话大意是:干以后命,召处温至,时方多难,未欲即诛,但追毁元帅劄子。

chù néng jù jí huò luò fà wèi sēng

这句话大意是:处能惧及祸,落发为僧。

xún yǒu yǒng qīng rén fu zūn shuō suí guō yào shī rù yàn bèi qín jù yán chù wēn cháng yí yì zhōu fù mín zhào lǚ rén shū dá sòng jiāng tóng guàn yù xié xiāo hòu nà tǔ guī sòng

这句话大意是:寻有永清人傅遵说随郭药师入燕,被擒,具言处温尝遗易州富民赵履仁书达宋将童贯,欲挟萧后纳土归宋。

hòu zhí chù wēn wèn zhī chù wēn yuē chén fù zǐ yú xuān zōng yǒu dìng cè gōng yi shì méng yòu róng kě shǐ yīn chán huò zuì

这句话大意是:后执处温问之,处温曰:“臣父子于宣宗有定策功,宜世蒙宥容,可使因谗获罪?

hòu yuē xiàng shǐ wèi guó wáng rú zhōu gōng zé zhōng xiǎng qīn xián zhī míng yú hòu shì

这句话大意是:”后曰:“向使魏国王如周公,则终享亲贤之名于后世。

wù wáng zhě jiē rǔ fù zǐ hé gōng zhī yǒu

现代白话:误王者皆你父子,何功之有!

bìng shù qí qián zuì è

这句话大意是:”并数其前罪恶。

chù wēn wú yǐ duì nǎi cì sǐ shì yì fú zhū

这句话大意是:处温无以对,乃赐死,奭亦伏诛。

zhāng lín chén zhōu rén

这句话大意是:张琳,沈州人。

yòu yǒu dà zhì

这句话大意是:幼有大志。

shòu lóng mò wèi mì shū zhōng yǔn

这句话大意是:寿隆末,为秘书中允。

tiān zuò jí wèi lèi qiān hù bù shǐ

这句话大意是:天祚即位,累迁户部使。

qǐng zhī zhuó nán fǔ zǎi xiàng

这句话大意是:顷之,擢南府宰相。

chū tiān zuò zhī bài yú nǚ zhí yě yì wèi xiāo fèng xiān bù zhī bīng nǎi zhào lín fù yǐ dōng zhēng shì

这句话大意是:初,天祚之败于女直也,意谓萧奉先不知兵,乃召琳付以东征事。

lín yǐ jiù zhì fán jūn guó dà jì hàn rén bù yǔ cí zhī

这句话大意是:琳以旧制,凡军国大计,汉人不与,辞之。

shàng bù yǔn lín zòu yuē qián rì zhī bài shī yú qīng jǔ

这句话大意是:上不允,琳奏曰:“前日之败,失于轻举。

ruò yòng hàn bīng èr shí wàn fēn dào jìn tǎo wú bù kè zhě

这句话大意是:若用汉兵二十万分道进讨,无不克者。

shàng xǔ qí bàn réng zhào zhōng jīng shàng jīng cháng chūn liáo xī sì lù jì hù chǎn chū jūn

这句话大意是:”上许其半,仍诏中京、上京、长春、辽西四路计户产出军。

shí yǒu qǐ zhì èr bǎi jūn zhě shēng yè dàng sàn mín shén ruò zhī

这句话大意是:时有起至二百军者,生业荡散,民甚若之。

sì lù jūn fu jí xún fù dùn qù

这句话大意是:四路军甫集,寻复遁去。

jí zhōng jīng xiàn tiān zuò xìng yún zhōng liú lín yǔ li chù wēn zuǒ wèi guó wáng chún shǒu nán jīng

这句话大意是:及中京陷,天祚幸云中,留琳与李处温佐魏国王淳守南京。

chù wēn fù zǐ zhào lín yù lì chún wèi dì lín yuē wáng suī dì zhòu chū wú shàng mìng

这句话大意是:处温父子召琳,欲立淳为帝,琳曰:“王虽帝胄,初无上命;。

shè zhèng zé kě jí zhēn zé bù kě

这句话大意是:摄政则可,即真则不可。

chù wēn yuē jīn rì zhī shì tiān rén suǒ yǔ qǐ kě yì yě

这句话大意是:”处温曰:“今日之事,天人所与,岂可易也!

lín suī yǒu nán sè yì miǎn cóng zhī

这句话大意是:”琳虽有难色,亦勉从之。

chún jì chēng dì zhū jiāng xián jū quán yào lín dú shǒu tài shī shí rì yī zhāo píng zhāng jūn guó dà shì

这句话大意是:淳既称帝,诸将咸居权要,琳独守太师,十日一朝,平章军国大事。

yáng yǐ yuán lǎo zūn zhī shí zé bù shǐ yǔ zhèng

这句话大意是:阳以元老尊之,实则不使与政。

lín yóu shì yù yì ér zú

这句话大意是:琳由是郁悒而卒。

yē lǜ yú dǔ yī míng yú dōu gū guó zú zhī jìn zhě yě

这句话大意是:耶律余睹,一名余都姑,国族之近者也。

kāng kǎi shàng qì yì

这句话大意是:慷慨尚气义。

bǎo dà chū lì guān fù dū tǒng

这句话大意是:保大初,历官副都统。

qí qī tiān zuò wén fēi zhī mèi wén fēi shēng jìn wáng zuì xián guó rén jiē zhǔ wàng

这句话大意是:其妻天祚文妃之妹,文妃生晋王,最贤,国人皆属望。

shí xiāo fèng xiān zhī mèi yì wèi tiān zuò yuán fēi shēng qín wáng

这句话大意是:时萧奉先之妹亦为天祚元妃,生秦王。

fèng xiān kǒng qín wáng bù dé lì shēn jì yú dǔ jiāng qián tú zhī

这句话大意是:奉先恐秦王不得立,深忌余睹,将潜图之。

shì yē lǜ tà gé lǐ zhī qī huì yú dǔ zhī qī yú jūn zhōng fèng xiān fěng rén wū yú dǔ jié fù mǎ xiāo yù tà gé lǐ móu lì jìn wáng zūn tiān zuò wèi tài shàng huáng

这句话大意是:适耶律挞葛里之妻会余睹之妻于军中,奉先讽人诬余睹结驸马萧昱、挞葛里,谋立晋王,尊天祚为太上皇。

shì jué shā yù jí tà gé lǐ qī cì wén fēi sǐ

这句话大意是:事觉,杀昱及挞葛里妻,赐文妃死。

yú dǔ zài jūn zhōng wén zhī jù bù néng zì míng bèi zhū jí yǐn bīng qiān yú bìng gǔ ròu jūn zhàng pàn guī nǚ zhí

这句话大意是:余睹在军中闻之,惧不能自明被诛,即引兵千余,并骨肉军帐叛归女直。

huì dà lín yǔ dào tú liú zǔ

这句话大意是:会大霖雨,道途留阻。

tiān zuò qiǎn zhī xī wáng fǔ xiāo xiá mǎi běi zǎi xiàng xiāo dé gōng dà cháng gǔn yē lǜ dì lǐ gū guī zhōu guān chá shǐ xiāo hé shàng nú sì jūn tài shī xiāo gàn zhuī bǔ shén jí

这句话大意是:天祚遣知奚王府萧遐买、北宰相萧德恭、大常衮耶律谛里姑、归州观察使萧和尚奴、四军太师萧干追捕甚急。

zhì lǘ shān jí zhī

这句话大意是:至闾山,及之。

zhū jiāng yì yuē xiāo fèng xiān shì chǒng miè hài guān bīng

这句话大意是:诸将议曰:“萧奉先恃宠,蔑害官兵。

yú dǔ nǎi zōng shì xióng cái sù bù kěn wèi qí xià

这句话大意是:余睹乃宗室雄才,素不肯为其下。

ruò qín zhī zé tā rì wú bèi jiē yú dǔ yǐ

现代白话:若擒之,则他日我辈皆余睹了。

bù rú zòng zhī

这句话大意是:不如纵之。

hái dài yún zhuī xí bù jí

这句话大意是:”还,绐云追袭不及。

yú dǔ jì rù nǚ zhí wèi qí guó qián fēng yǐn lóu shì bèi qín bīng gōng xiàn zhōu jùn bù cè ér zhì

这句话大意是:余睹既入女直,为其国前锋,引娄室孛堇兵攻陷州郡,不测而至。

tiān zuò wén zhī dà jīng zhī bù néng dí lǜ wèi bīng rù jiā shān

这句话大意是:天祚闻之大惊,知不能敌,率卫兵入夹山。

yú dǔ zài nǚ zhí wèi jiān jūn jiǔ bù tiáo yì bù zì ān nǎi jiǎ yóu liè dùn xī xià

这句话大意是:余睹在女直为监军,久不调,意不自安,乃假游猎,遁西夏。

xià rén wèn rǔ lái yǒu bīng jǐ hé

现代白话:夏人问:“你来有兵几何?

yú dǔ yǐ èr sān bǎi duì xià rén bù nà zú

这句话大意是:”余睹以二三百对,夏人不纳,卒。

lùn yuē liáo zhī wáng yě suī niè jiàng zì tiān yì bǐng guó zhī chén yǒu yǐ wù zhī yě

这句话大意是:论曰:辽之亡也,虽孽降自天,亦柄国之臣有以误之也。

dàng tiān qìng ér hòu zhèng guī hòu zú

这句话大意是:当天庆而后,政归后族。

fèng xiān jū tiān zuò fáng wēi zhī jì xiàn jìn wáng fēi zuì zhī zhū jiā shān zhī huò yǐ jiàn yú cǐ yǐ

现代白话:奉先沮天祚防微之计,陷晋王非罪之诛,夹山之祸已见于此了。

chù wēn fù wèi wáng yǐ tiě hào jié sòng jiāng yǐ mài guó jī qí jiān nìng rú chū yī guǐ

这句话大意是:处温副魏王以僣号,结宋将以卖国,迹其奸佞,如出一轨。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

tiān zuò zhī suǒ yǐ pí zhě ruò cǐ guó yù bù wáng de hu

这句话大意是:天祚之所倚毗者若此,国欲不亡,得吗?

zhāng lín chuò chuò shǒu wèi yú dǔ fǎn fù zì kùn zé yòu hé zú yì zāi

现代白话:张琳娖娖守位,余睹反复自困,则又何足议啊!

✦ You read 列传·卷三十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.