辽史 · 脱脱 · Chapter 53 of 117

志·卷二十三

PinyinModern Translation
Size

lǐ zhì liù jiā yí xià

这句话大意是:◎礼志六(嘉仪下)。

huáng tài hòu shēng chén cháo hè yí zhì rì chén liáo rù cháo guó shǐ zhì mù bān qí rú cháng yí

这句话大意是:皇太后生辰朝贺仪:至日,臣僚入朝,国使至幕,班齐,如常仪。

huáng tài hòu shēng diàn zuò huáng dì dōng miàn cè zuò

这句话大意是:皇太后升殿坐,皇帝东面侧坐。

qì dān shè rén diàn shàng tōng míng qì dān hàn rén chén liáo sòng shǐ fù zhui hàn lín xué shì bān dōng xī liǎng dòng mén rù hé bān chēng hè bān shǒu shàng diàn zhù shòu fēn bān yǐn chū jiē rú zhēng dàn zhī yí

这句话大意是:契丹舍人殿上通名,契丹、汉人臣僚,宋使副缀翰林学士班,东西两洞门入,合班称贺,班首上殿祝寿,分班引出,皆如正旦之仪。

jiào fāng qǐ jū qī bài qì dān hàn rén chén liáo rù jìn jiǔ jiē rú zhēng dàn zhī yí wéi xuān dá chēng shèng zhǐ

这句话大意是:教坊起居,七拜,契丹、汉人臣僚入,进酒,皆如正旦之仪,唯宣答称“圣旨”。

huáng dì jiàng yù zuò jìn fèng huáng tài hòu shēng chén lǐ wù

这句话大意是:皇帝降御座,进奉皇太后生辰礼物。

guò bì huáng dì diàn shàng zài bài diàn xià chén liáo jiē zài bài

这句话大意是:过毕,皇帝殿上再拜,殿下臣僚皆再拜。

huáng dì shēng yù zuò

这句话大意是:皇帝升御座。

yǐn chén liáo fēn bān chū yǐn zhōng shū lìng běi dà wáng xī jiē shàng diàn zòu qì dān chén liáo jìn fèng

这句话大意是:引臣僚分班出,引中书令、北大王西阶上殿,奏契丹臣僚进奉。

cì hàn rén chén liáo bìng zhū dào jìn fèng

这句话大意是:次汉人臣僚并诸道进奉。

kòng hè guān zhì dān chuáng qǐ jū sì bài bì

这句话大意是:控鹤官置担床,起居,四拜毕;。

yǐn jìn shǐ jū gōng tōng wén wǔ bǎi liáo mǒu guān mǒu yǐ xià gāo lí xià guó zhū dào jìn fèng

这句话大意是:引进使鞠躬,通文武百僚某官某以下,高丽、夏国、诸道进奉。

xuān huī shǐ diàn shàng zàn jìn fèng gè fù suǒ sī kòng hè guān shēng rě

这句话大意是:宣徽使殿上赞进奉各付所司,控鹤官声喏。

dān chuáng guò bì qì dān hàn rén chén liáo yǐ cì xiè wǔ bài

这句话大意是:担床过毕,契丹、汉人臣僚以次谢,五拜。

zàn gè zhī hòu yǐn chū

这句话大意是:赞各祗候,引出。

jiào fāng zhū dào jìn fèng shǐ xiè rú zhī

这句话大意是:教坊、诸道进奉使谢如之。

qì dān chén liáo xiè xuān yàn yǐn shàng diàn jiù wèi lì hàn rén chén liáo bìng sòng shǐ fù dōng dòng mén rù miàn xi xiè xuān yàn rú zhēng dàn yí

这句话大意是:契丹臣僚谢宣宴,引上殿就位立,汉人臣僚并宋使副东洞门入,面西谢宣宴,如正旦仪。

zàn gè shàng diàn zhī hòu chén liáo shǐ fù shàng diàn jiù wèi lì yì rú zhī

这句话大意是:赞各上殿祗候,臣僚、使副上殿就位立,亦如之。

jiān zhǎn jiào fāng shàng diàn cóng rén rù dōng láng lì jiē rú zhī

这句话大意是:监盏、教坊上殿,从人入东廊立,皆如之。

yù chuáng rù huáng dì chū jìn jiǔ chén liáo jiù wèi péi bài

这句话大意是:御床入,皇帝初进酒,臣僚就位陪拜。

huáng tài hòu yǐn jiǔ diàn shàng yīng zuò shì lì chén liáo jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:皇太后饮酒,殿上应坐、侍立臣僚皆拜,称“万岁”。

zàn gè zhī hòu lì

这句话大意是:赞各祗候,立。

huáng tài hòu zú yǐn shǒu cì huáng dì jiǔ

这句话大意是:皇太后卒饮,手赐皇帝酒。

huáng dì guì zú yǐn tuì jiù rù wèi zài bài chén liáo jiē péi bài

这句话大意是:皇帝跪,卒饮,退就褥位,再拜,臣僚皆陪拜。

ruò huáng dì qīn cì shǐ xiāng chén liáo sòng shǐ fù jiǔ jiē lì yǐn

这句话大意是:若皇帝亲赐使相、臣僚、宋使副酒,皆立饮。

huáng dì shēng zuò zàn yīng zuò chén liáo bìng shǐ fù jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:皇帝升坐,赞应坐臣僚并使副皆拜,称“万岁”。

zàn gè jiù zuò

这句话大意是:赞各就坐。

xíng fāng yīn duǒ diàn chén liáo jiǔ rú zhēng dàn yí

这句话大意是:行方裀朵殿臣僚酒,如正旦仪。

yī jìn jiǔ liǎng láng cóng rén bài chēng wàn suì gè jiù zuò

这句话大意是:一进酒,两廊从人拜,称“万岁”,各就坐。

qīn wáng jìn jiǔ rú zhēng dàn yí

这句话大意是:亲王进酒,如正旦仪。

ruò huáng tài hòu shǒu cì qīn wáng jiǔ guì yǐn qì tuì lù tái shàng wǔ bài

这句话大意是:若皇太后手赐亲王酒,跪饮讫,退露台上,五拜。

zàn zhī hòu

这句话大意是:赞祗候。

diàn shàng sān jìn jiǔ xíng bǐng chá qì jiào fāng guì zhì yǔ yī chén liáo shǐ fù láng xià cóng rén jiē lì

这句话大意是:殿上三进酒,行饼茶讫,教坊跪,致语,揖臣僚、使副、廊下从人皆立。

kǒu hào jué zàn bài yì rú zhī

这句话大意是:口号绝,赞拜亦如之。

xíng chá xíng yáo shàn jiē rú zhī

这句话大意是:行茶、行肴膳,皆如之。

dà zhuàn rù xíng zhōu wǎn

这句话大意是:大馔入,行粥碗。

diàn shàng qī jìn jiǔ shǐ xiāng chén liáo yuè qǔ zhōng yī láng xià cóng rén qǐ bài chēng wàn suì gè hǎo qù chéng shòu guān yǐn liǎng mén chū

这句话大意是:殿上七进酒,使相、臣僚乐曲终,揖廊下从人起,拜,称“万岁”、“各好去”,承受官引两门出。

qǔ pò yī chén liáo shǐ fù qǐ jū gōng

这句话大意是:曲破,揖臣僚、使副起,鞠躬。

zàn bài jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:赞拜,皆拜,称“万岁”。

zàn gè zhī hòu yǐn chén liáo shǐ fù xià diàn

这句话大意是:赞各祗候,引臣僚、使副下殿。

qì dān chén liáo xiè yàn bì chū

这句话大意是:契丹臣僚谢宴毕,出。

hàn rén chén liáo shǐ fù wǔ dǎo wǔ bài bì zàn gè hǎo qù

这句话大意是:汉人臣僚、使副舞蹈,五拜毕,赞“各好去”。

chū dòng mén bì bào gé mén wú shì huáng tài hòu huáng dì qǐ

这句话大意是:出洞门毕,报阁门无事,皇太后、皇帝起。

yīng shèng jié sòng qiǎn shǐ lái hè shēng chén zhēng dàn shǐ zhì cǐ yí gù xiáng jiàn bīn yí

这句话大意是:应圣节,宋遣使来贺生辰、正旦,始制此仪,故详见《宾仪》。

fán wǔ bài bài xìng

这句话大意是:凡五拜:拜,兴。

zài bài xìng

这句话大意是:再拜,兴。

guì jìn hù sān wǔ dǎo sān kòu tóu chū hù jiù bài xìng

这句话大意是:跪,搢笏,三舞蹈,三叩头,出笏,就拜,兴。

bài xìng

这句话大意是:拜,兴。

zài bài xìng

这句话大意是:再拜,兴。

qí jiù bài yì yuē fǔ fú xìng

这句话大意是:其就拜,亦曰俯伏兴。

bīn yí chén liáo jiē yuē zuò yú cǐ yí yuē gāo yīn yǔ fāng yīn bié

这句话大意是:《宾仪》,臣僚皆曰坐,于此仪曰高裀,与方裀别。

huáng dì shēng chén cháo hè yí chén liáo guó shǐ bān qí huáng dì shēng diàn zuò

这句话大意是:皇帝生辰朝贺仪:臣僚、国使班齐,皇帝升殿坐。

chén liáo shǐ fù rù hé bān chēng hè hé bān chū jiē rú huáng tài hòu shēng chén yí

这句话大意是:臣僚、使副入,合班称贺,合班出,皆如皇太后生辰仪。

zhōng shū lìng běi dà wáng zòu zhū dào jìn fèng biǎo mù

这句话大意是:中书令、北大王奏诸道进奉表目。

jiào fāng qǐ jū qī bài

这句话大意是:教坊起居,七拜。

chén liáo dōng xī mén rù hé bān zài bài

这句话大意是:臣僚东西门入,合班再拜。

zàn jìn jiǔ bān shǒu shàng diàn jìn jiǔ

这句话大意是:赞进酒,班首上殿进酒。

xuān huī shǐ xuān dá qún chén xiè xuān yù fēn bān

这句话大意是:宣徽使宣答,群臣谢宣谕,分班。

zòu yuè huáng dì zú yǐn hé bān

这句话大意是:奏乐,皇帝卒饮,合班。

bān shǒu xià diàn fēn bān chū

这句话大意是:班首下殿,分班出。

jiē rú zhēng dàn zhī yí

这句话大意是:皆如正旦之仪。

jìn fèng jiē rú huáng tài hòu shēng chén yí

这句话大意是:进奉皆如皇太后生辰仪。

huáng dì yì huáng tài hòu diàn jìn shàng huáng zú wài qī dà chén bìng cóng fèng yíng tài hòu jí huáng dì diàn zuò

这句话大意是:皇帝诣皇太后殿,近上皇族、外戚、大臣并从,奉迎太后即皇帝殿坐。

huáng tài hòu yù xiǎo niǎn huáng dì niǎn cè bù cóng chén liáo fēn háng xù yǐn xuān huī shǐ zhū sī gé mén zǎn duì qián yǐn

这句话大意是:皇太后御小辇,皇帝辇侧步从,臣僚分行序引,宣徽使、诸司、阁门攒队前引。

jiào fāng dòng lè kòng hè qǐ jū sì bài

这句话大意是:教坊动乐,控鹤起居,四拜。

yǐn jià chén liáo bìng yú shān lóu nán fāng lì hou

这句话大意是:引驾臣僚并于山楼南方立候。

huáng tài hòu rù gé yī shǐ fù bìng chén liáo rù mù cì

这句话大意是:皇太后入阁,揖使副并臣僚入幕次。

huáng tài hòu shēng diàn zuò huáng dì dōng fāng cè zuò

这句话大意是:皇太后升殿坐,皇帝东方侧坐。

yǐn qì dān hàn rén chén liáo shǐ fù liǎng dòng mén rù hé bān qǐ jū wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:引契丹、汉人臣僚、使副两洞门入,合班,起居,舞蹈五拜。

zàn gè zhī hòu miàn diàn lì

这句话大意是:赞各祗候,面殿立。

huáng dì jiàng yù zuò diàn shàng lì jìn huáng tài hòu shēng chén wù

这句话大意是:皇帝降御坐,殿上立,进皇太后生辰物。

guò bì huáng dì diàn shàng zài bài diàn shàng xià chén liáo jiē bài

这句话大意是:过毕,皇帝殿上再拜,殿上下臣僚皆拜。

huáng dì shēng yù zuò yǐn chén liáo fēn bān chū

这句话大意是:皇帝升御座,引臣僚分班出。

qì dān chén liáo rù xiè xuān yàn

这句话大意是:契丹臣僚入,谢宣宴。

hàn rén chén liáo shǐ fù rù tōng míng xiè xuān yàn shàng diàn jiù wèi

这句话大意是:汉人臣僚、使副入,通名谢宣宴,上殿就位。

bù yīng zuò chén liáo chū cóng rén rù jiē rú yí

这句话大意是:不应坐臣僚出,从人入,皆如仪。

yù chuáng rù huáng dì chū jìn huáng tài hòu jiǔ huáng tài hòu cì huáng dì jiǔ jiē rú huáng tài hòu shēng chén yí

这句话大意是:御床入,皇帝初进皇太后酒,皇太后赐皇帝酒,皆如皇太后生辰仪。

zàn gè jiù zuò xíng jiǔ

这句话大意是:赞各就坐,行酒。

xuān yǐn jǐn jiù wèi xiè rú yí

这句话大意是:宣饮尽,就位谢如仪。

diàn shàng yī jìn jiǔ bì cóng rén rù jiù wèi rú yí

这句话大意是:殿上一进酒毕,从人入就位如仪。

qīn wáng jìn jiǔ xíng bǐng chá jiào fāng zhì yǔ rú yí

这句话大意是:亲王进酒,行饼茶,教坊致语如仪。

xíng chá xíng yáo shàn rú yí

这句话大意是:行茶、行肴膳如仪。

qī jìn jiǔ shǐ xiāng yuè qǔ zhōng cóng rén qǐ

这句话大意是:七进酒,使相乐曲终,从人起。

qǔ pò chén liáo shǐ fù qǐ

这句话大意是:曲破,臣僚、使副起。

yú jiē rú zhēng dàn zhī yí

这句话大意是:余皆如正旦之仪。

huáng hòu shēng chén yí chén liáo mèi shuǎng cháo

这句话大意是:皇后生辰仪:臣僚昧爽朝。

huáng dì huáng hòu dà zhàng qián bài rì qì dān hàn rén chén liáo péi bài

这句话大意是:皇帝、皇后大帐前拜日,契丹、汉人臣僚陪拜。

huáng dì shēng diàn zuò huáng hòu zài bài chén liáo diàn xià hé bān péi bài

这句话大意是:皇帝升殿坐,皇后再拜,臣僚殿下合班陪拜。

huáng dì cì huáng hòu shēng chén lǐ wù huáng hòu diàn shàng xiè zài bài chén liáo jiē bài

这句话大意是:皇帝赐皇后生辰礼物,皇后殿上谢,再拜,臣僚皆拜。

qì dān shè rén tōng míng qì dān hàn rén chén liáo yǐ cì rù hè

这句话大意是:契丹舍人通名,契丹、汉人臣僚以次入贺。

zhǎn rù shè rén zàn wǔ dǎo wǔ bài qǐ jū bù biǎo shèng gōng wàn fú

这句话大意是:盏入,舍人赞,舞蹈,五拜,起居不表“圣躬万福”。

zàn zài bài

这句话大意是:赞再拜。

bān shǒu shàng diàn bài guì zì tōng quán xián zhù shòu qì yǐn xià diàn fù wèi jū gōng

这句话大意是:班首上殿拜跪,自通全衔祝寿讫,引下殿,复位,鞠躬。

zàn wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:赞舞蹈,五拜。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

yǐn zǎi chén yī yuán shàng diàn zòu bǎi liáo zhū dào jìn biǎo mù

这句话大意是:引宰臣一员上殿,奏百僚诸道进表目。

jiào fāng qǐ jū qī bài bù hè

这句话大意是:教坊起居,七拜,不贺。

kòng hè guān qǐ jū sì bài

这句话大意是:控鹤官起居,四拜。

zhū dào yā yá fù zòu qǐ jū cì yàn gòng bā bài

这句话大意是:诸道押衙附奏起居,赐宴,共八拜。

qì dān hàn rén hé bān jìn shòu jiǔ wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:契丹、汉人合班,进寿酒,舞蹈,五拜。

yǐn dà chén yī yuán shàng diàn lán wài rù jìn hù zhí tái zhǎn jìn jiǔ huáng dì huáng hòu shòu zhǎn

这句话大意是:引大臣一员上殿,栏外褥搢笏,执台盏进酒,皇帝、皇后受盏。

tuì fù rù wèi

这句话大意是:退,复褥位。

shòu tái chū hù lán nèi bài guì zì tōng quán xián zhù shòu chén děng jǐn jìn qiān wàn suì shòu jiǔ qì yǐn xià diàn fù wèi wǔ dǎo wǔ bài jū gōng

这句话大意是:授台出笏,栏内拜跪,自通全衔祝寿“臣等谨进千万岁寿酒”,讫,引下殿,复位,舞蹈,五拜,鞠躬。

xuān huī shǐ zòu xuān dá rú yí yǐn shàng diàn jìn hù zhí tái

这句话大意是:宣徽使奏宣答如仪,引上殿,搢笏执台。

huáng dì huáng hòu yǐn diàn xià chén liáo fēn bān jiào fāng zòu yuè jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:皇帝、皇后饮,殿下臣僚分班,教坊奏乐,皆拜,称“万岁”。

zú yǐn huáng dì huáng hòu shòu zhǎn

这句话大意是:卒饮,皇帝、皇后授盏。

yǐn xià diàn wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:引下殿,舞蹈,五拜。

zàn gè zhī hòu yǐn chū

这句话大意是:赞各祗候,引出。

chén liáo jìn fèng rú yí xuān yàn rú yí

这句话大意是:臣僚进奉如仪,宣宴如仪。

jiào fāng jiān zhǎn chén liáo shàng diàn zhī hòu rú yí

这句话大意是:教坊、监盏、臣僚上殿祗候如仪。

huáng hòu jìn huáng dì jiǔ diàn shàng zàn bài shì chén liáo jiē bài

这句话大意是:皇后进皇帝酒,殿上赞拜,侍臣僚皆拜。

huáng dì shòu zhǎn jiē bài

这句话大意是:皇帝受盏,皆拜。

huáng hòu zuò qì dān shè rén hàn rén gé shǐ diàn shàng zàn bài jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:皇后坐,契丹舍人、汉人阁使殿上赞拜,皆拜,称“万岁”。

zàn gè jiù wèi

这句话大意是:赞各就位。

dà chén jìn huáng dì huáng hòu jiǔ xíng jiǔ rú yí

这句话大意是:大臣进皇帝、皇后酒,行酒如仪。

jiǔ sān xíng xíng yáo xíng shàn

这句话大意是:酒三行,行肴,行膳。

yòu jìn huáng dì huáng hòu jiǔ

这句话大意是:又进皇帝、皇后酒。

jiǔ zài xíng dà zhuàn rù xíng zhōu

这句话大意是:酒再行,大馔入,行粥。

jiào fāng zhì yǔ chén liáo jiē qǐ lì

这句话大意是:教坊致语,臣僚皆起立。

kǒu hào jué zàn bài chēng wàn suì yǐn xià diàn xiè yàn yǐn chū jiē rú cháng yí

这句话大意是:口号绝,赞拜,称“万岁”,引下殿谢宴,引出,皆如常仪。

jìn shì jiē jiàn yí qí rì jǔ rén cóng shí xiāng zhì yù zhàng cè tōng míng bǎng zi yǔ shí xiāng bǎng zi tóng zòu qì shí xiāng cháo jiàn rú cháng yí

这句话大意是:进士接见仪:其日,举人从时相至御帐侧,通名榜子与时相榜子同奏讫,时相朝见如常仪。

bì yī jìn shì dì yī míng yǐ xià dan chi nèi miàn diàn jū gōng tōng míng sì bài

这句话大意是:毕,揖进士第一名以下丹墀内面殿鞠躬,通名,四拜。

zàn gè zhī hòu jiē tuì

这句话大意是:赞各祗候,皆退。

ruò yǒu jìn wén zì zhě bù tuì fèng juǎn píng lì

这句话大意是:若有进文字者,不退,奉卷平立。

gé mén zòu shòu guì zuǒ xī shòu qì zhí qǐ tuì

这句话大意是:阁门奏受,跪左膝授讫,直起退。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

jìn shì cì děng jiǎ chì yí chén liáo qǐ jū bì dú juàn guān zòu qì yú zuǒ fāng yī děng jiǎ chàng xìng míng xù lì gé mén jiāo shōu chì dié

这句话大意是:进士赐等甲敕仪:臣僚起居毕,读卷官奏讫,于左方依等甲唱姓名序立,阁门交收敕牒。

gé shǐ zòu yǐn zhì dan chi yī děng jiǎ xù lì

这句话大意是:阁使奏引至丹墀,依等甲序立。

gé shǐ chēng yǒu chì zài bài jū gōng

这句话大意是:阁使称“有敕”,再拜,鞠躬。

shè rén xuān chì gè yī děng jiǎ cì qīng chì dié yī dào xiǎng yi zhī xī yī bài

这句话大意是:舍人宣敕“各依等甲赐卿敕牒一道,想宜知悉”,揖拜。

gè guì zuǒ xī shòu chì qì jū gōng jiē zài bài

这句话大意是:各跪左膝,受敕讫,鞠躬,皆再拜。

gè zhī hòu fēn yǐn zuǒ yòu xiāng xiàng shì lì

这句话大意是:各祗候,分引左右相向侍立。

hou zòu shì bì yǐn liǎng jiē shàng diàn jiù wèi qí shēng rě cì zuò

这句话大意是:候奏事毕,引两阶上殿,就位,齐声喏,赐坐。

jiǔ sān xíng qǐ shēng rě rú chū

这句话大意是:酒三行,起,声喏如初。

tuì yī chū

这句话大意是:退揖出。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

pái yìn láng jūn xíng jiǔ gé shǐ quàn yǐn

这句话大意是:牌印郎君行酒,阁使劝饮。

jìn shì cì zhāng fú yí huáng dì yù diàn chén liáo gōng fú yǐn jìn shì rù dōng fāng miàn xi zài bài yī jiù dan chi wèi miàn diàn jū gōng

这句话大意是:进士赐章服仪:皇帝御殿,臣僚公服引进士入,东方面西,再拜,揖就丹墀位,面殿鞠躬。

gé shǐ chēng yǒu chì zài bài jū gōng

这句话大意是:阁使称“有敕”,再拜,鞠躬。

shè rén xuān chì gè yī děng jiǎ cì qīng chì dié yī dào jiān cì zhāng fú xiǎng yi zhī xī yī zài bài

这句话大意是:舍人宣敕“各依等甲赐卿敕牒一道,兼赐章服,想宜知悉”,揖再拜。

guì shòu chì qì zài bài

这句话大意是:跪受敕讫,再拜。

tuì yǐn zhì zhāng fú suǒ gēng yī qì yī fù dan chi wèi jū gōng

这句话大意是:退,引至章服所,更衣讫,揖复丹墀位,鞠躬。

zàn xiè ēn wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:赞谢恩,舞蹈,五拜。

gè zhī hòu diàn dōng tíng nèi xù lì

这句话大意是:各祗候,殿东亭内序立。

shēng rě zuò

这句话大意是:声喏,坐。

cì yàn zān huā

这句话大意是:赐宴,簪花。

xuān gé shǐ yī yuán gé mén sān rén huò èr rén quàn yǐn zhōng rì

这句话大意是:宣阁使一员、阁门三人或二人劝饮终日。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

zǎi xiàng zhōng xiè yí huáng dì cháng fú shēng diàn zuò zhū bān qǐ jū rú cháng yí

这句话大意是:宰相中谢仪:皇帝常服升殿坐,诸班起居如常仪。

yīng zuò chén liáo shàng diàn qí yú chén liáo diàn xià dōng xī shì lì jiē rú sòng shǐ chū jiàn zhī yí

这句话大意是:应坐臣僚上殿,其余臣僚殿下东西侍立,皆如宋使初见之仪。

yǐn zhōng xiè guān zuǒ rù zhì dan chi miàn xi lì

这句话大意是:引中谢官左入,至丹墀面西立。

shè rén dāng diàn jū gōng tōng xīn shòu jù guān xìng míng zhī hòu zhōng xiè

这句话大意是:舍人当殿鞠躬,通新受具官姓名祗候中谢。

xuān huī diàn shàng suǒ tōng bān shè rén jiù zàn lǐ wèi zàn mǒu guān zhì

这句话大意是:宣徽殿上索通班舍人就赞礼位,赞某官至。

xuān huī zàn tōng bān shè rén èr rén duì lì yī zhōng xiè guān jū gōng

这句话大意是:宣徽赞通班舍人二人对立,揖中谢官鞠躬。

zàn jiù bài wèi shè rén èr rén yǐn miàn diàn jū gōng

这句话大意是:赞就拜位,舍人二人引面殿鞠躬。

zàn bài zhōng xiè guān wǔ dǎo wǔ bài bù chū bān zòu shèng gōng wàn fú

这句话大意是:赞拜,中谢官舞蹈,五拜,不出班,奏“圣躬万福”。

zàn zài bài

这句话大意是:赞再拜。

yī chū bān guì xù guān zhì cí qì fǔ fú xìng fù wèi

这句话大意是:揖出班跪,叙官,致词讫,俯伏兴,复位。

zàn bài wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:赞拜,舞蹈,五拜。

yòu chū bān zhōng xiè zhì cí rú chū yí gòng shí yǒu qī bài

这句话大意是:又出班,中谢致词如初仪,共十有七拜。

zàn zhī hòu yǐn yòu jiē shàng diàn jiù wèi

这句话大意是:赞祗候,引右阶上殿,就位。

yī yīng zuò chén liáo shēng rě zuò

这句话大意是:揖应坐臣僚声喏坐。

gòng fèng guān xíng jiǔ chuán xuān yǐn jǐn

这句话大意是:供奉官行酒,传宣饮尽。

chén liáo jìn hù zhí zhǎn qǐ wèi hòu lì yǐn

这句话大意是:臣僚搢笏,执盏起,位后立饮;。

zhì zhǎn chū hù

这句话大意是:置盏,出笏。

zàn bài chén liáo jiē zài bài

这句话大意是:赞拜,臣僚皆再拜。

zàn gè zuò jìn hù zhí zhǎn shòu gòng fèng guān zhǎn

这句话大意是:赞各坐,搢笏,执盏,授供奉官盏。

jiǔ sān xíng yī yīng zuò chén liáo shēng rě lì

这句话大意是:酒三行,揖应坐臣僚声喏立。

yǐn zhōng xiè guān yòu jiē xià diàn zhì dan chi miàn diàn jū gōng

这句话大意是:引中谢官右阶下殿,至丹墀,面殿鞠躬。

zàn bài wǔ dǎo wǔ bài yǐn yòu chū

这句话大意是:赞拜,舞蹈,五拜,引右出。

chén liáo jiē chū

这句话大意是:臣僚皆出。

chéng xiàng shū mì shǐ tóng yú guān bù shēng diàn cì jiǔ bù dài jié dù shǐ bù tōng bān zhǐ tōng míng qī bài

这句话大意是:丞相、枢密使同,馀官不升殿,赐酒,不带节度使不通班,止通名,七拜。

zhòng xiè bān shǒu yī rén chū bān zhōng xiè

这句话大意是:众谢,班首一人出班中谢。

bài biǎo yí qí rì xiān yú dōng shàng gé mén chén shè zhān wèi fēn yǐn nán běi chén liáo zhū guó shǐ fù yú zhān wèi hé bān

这句话大意是:拜表仪:其日,先于东上阁门陈设毡位,分引南北臣僚、诸国使副于毡位合班。

tōng shì shè rén èr rén yú biǎo àn zhì bān shǒu qián yī jū gōng zài bài píng shēn

这句话大意是:通事舍人二人舁表案,置班首前,揖鞠躬,再拜,平身。

zhōng shū shè rén lì àn cè bān shǒu guì jìn hù xìng pěng biǎo guì zuǒ xī yǐ biǎo shòu zhōng shū shè rén

这句话大意是:中书舍人立案侧,班首跪,搢笏,兴,捧表,跪左膝,以表授中书舍人。

chū hù jiù bài xìng zài bài

这句话大意是:出笏,就拜,兴,再拜。

zhōng shū shè rén fù zhì biǎo àn shàng

这句话大意是:中书舍人复置表案上。

tōng shì shè rén yú biǎo àn yú dōng shàng gé mén rù juǎn bān fēn yǐn chū

这句话大意是:通事舍人舁表案于东上阁门入,卷班,分引出。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

yuán rì huáng dì bù yù zuò xíng cǐ yí yú yīng shàng biǎo yǒu gù jiē fǎng cǐ

这句话大意是:元日皇帝不御坐行此仪,余应上表有故皆仿此。

hè shēng huáng zǐ yí qí rì fèng xiān dì yù róng shè zhèng diàn huáng dì yù bā jiǎo diàn shēng zuò

这句话大意是:贺生皇子仪:其日,奉先帝御容,设正殿,皇帝御八角殿升坐。

shēng jǐng bì běi nán xuān huī shǐ diàn jiē shàng zuǒ yòu lì běi nán chén liáo jīn guān shèng fú hé bān rù

这句话大意是:声警毕,北南宣徽使殿阶上左右立,北南臣僚金冠盛服,合班入。

bān shǒu èr rén pěng biǎo lì dú biǎo guān xiān yú zuǒ jiē shàng cè lì

这句话大意是:班首二人捧表立,读表官先于左阶上侧立。

èr xuān huī shǐ dōng xī jiē xià diàn shòu biǎo pěng biǎo zhě guì zuǒ xī shòu qì jiù bài xìng zài bài

这句话大意是:二宣徽使东西阶下殿受表,捧表者跪左膝授讫,就拜,兴,再拜。

gè zhī hòu

这句话大意是:各祗候。

èr xuān huī shǐ jù zuǒ jiē shàng shòu dú biǎo guān dú qì yī chén liáo jū gōng

这句话大意是:二宣徽使俱左阶上授读表官,读讫,揖臣僚鞠躬。

yǐn běi miàn bān shǒu zuǒ jiē shàng diàn lán nèi chēng hè qì yǐn zuǒ jiē xià diàn fù wèi wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:引北面班首左阶上殿,栏内称贺讫,引左阶下殿,复位,舞蹈,五拜。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

hè xiáng ruì yí shēng jǐng běi nán chén liáo jīn guān shèng fú hé bān lì

这句话大意是:贺祥瑞仪:声警,北南臣僚金冠盛服,合班立。

bān shǒu èr rén gè fèng biǎo hè běi nán xuān huī shǐ zuǒ jiē xià diàn shòu biǎo shàng diàn shòu dú biǎo dà chén

这句话大意是:班首二人各奉表贺,北南宣徽使左阶下殿受表,上殿授读表大臣。

dú qì yī diàn xià chén liáo jū gōng wǔ bài bì jū gōng

这句话大意是:读讫,揖殿下臣僚鞠躬,五拜毕,鞠躬。

yǐn bān shǒu èr rén zuǒ jiē shàng diàn lán nèi bài guì chēng hè zhì cí qì yǐn zuǒ jiē xià diàn fù wèi wǔ bài bì jū gōng

这句话大意是:引班首二人左阶上殿,栏内拜跪称贺,致词讫,引左阶下殿,复位,五拜毕,鞠躬。

xuān dá tīng zhì qì zài bài jū gōng

这句话大意是:宣答、听制讫,再拜,鞠躬。

xiè xuān yù wǔ bài bì gè zhī hòu fēn bān shì lì

这句话大意是:谢宣谕,五拜毕,各祗候,分班侍立。

lǐ bì liǎng fǔ zòu shì rú cháng

这句话大意是:礼毕,两府奏事如常。

qián tǒng liù nián mù yè shān ruì yún jiàn shǐ xíng cǐ yí

这句话大意是:干统六年,木叶山瑞云见,始行此仪。

tiān qìng yuán nián tiān yù gǔ xiè xuān yù hòu zhào wáng jìn jiǔ jiào fāng dòng lè chén liáo jiǔ yī xíng

这句话大意是:天庆元年,天雨谷,谢宣谕后,赵王进酒,教坊动乐,臣僚酒一行。

lǐ bì zòu shì

这句话大意是:礼毕,奏事。

hè píng nán yí huáng dì huáng hòu shēng diàn zuò běi nán chén liáo bìng mìng fù hé bān wǔ bài

这句话大意是:贺平难仪:皇帝、皇后升殿坐,北南臣僚并命妇合班,五拜。

yī bān shǒu èr rén chū bān fǔ guì jìn hù zhí biǎo yú àn jìn qián

这句话大意是:揖班首二人出班,俯跪,搢笏,执表,舁案近前。

gé shǐ shòu biǎo zhì àn shàng jiē zài bài

这句话大意是:阁使受表,置案上,皆再拜。

tōng shì shè rén èr rén yú àn zuǒ jiē shàng diàn zhì lù tái shàng

这句话大意是:通事舍人二人舁案,左阶上殿,置露台上。

dú biǎo guān shòu rù dú biǎo

这句话大意是:读表官受,入读表。

duì yù dú qì chén liáo diàn xià wǔ bài jū gōng

这句话大意是:对御读讫,臣僚殿下五拜,鞠躬。

yǐn bān shǒu èr rén zuǒ yòu jiē shàng diàn lán nèi bìng lì

这句话大意是:引班首二人左右阶上殿,栏内并立。

xiān yǐn běi miàn bān shǒu shǎo qián guì zhì cí qì tuì fù rù wèi

这句话大意是:先引北面班首少前,跪致词讫,退复褥位。

cì yǐn nán miàn bān shǒu yì rú zhī

这句话大意是:次引南面班首亦如之。

bì fēn yǐn zuǒ yòu jiē xià diàn fù wèi wǔ bài jū gōng

这句话大意是:毕,分引左右阶下殿,复位,五拜,鞠躬。

xuān huī chēng yǒu chì zài bài xuān dá nèi nán yǐ píng yǔ gōng děng nèi wài tóng qìng

这句话大意是:宣徽称“有敕”,再拜,宣答“内难已平,与公等内外同庆。

xiè xuān yù wǔ bài

这句话大意是:”谢宣谕,五拜。

juǎn bān

这句话大意是:卷班。

chén liáo cóng huáng dì mìng fù cóng huáng hòu yì huáng tài hòu diàn jiàn xiān dì yù róng péi wèi jiē zài bài

这句话大意是:臣僚从皇帝,命妇从皇后,诣皇太后殿,见先帝御容,陪位,皆再拜。

huáng tài hòu zhèng zuò chēng hè gòng shí bài bìng yǐn shàng diàn cì yàn rú yí

这句话大意是:皇太后正坐,称贺,共十拜,并引上殿,赐宴如仪。

píng nán zhī yí dào zōng qīng níng jiǔ nián tài shū zhòng yuán móu nì rén yì tài hòu qīn lǜ wèi shì yǔ nì dǎng zhàn

这句话大意是:平难之仪,道宗清宁九年,太叔重元谋逆,仁懿太后亲率卫士与逆党战。

shì píng yīn zhì cǐ yí

这句话大意是:事平,因制此仪。

zhēng dàn cháo hè yí chén liáo bìng zhū guó shǐ mèi shuǎng rù cháo zòu bān qí

这句话大意是:正旦朝贺仪:臣僚并诸国使昧爽入朝,奏“班齐”。

huáng dì shēng diàn zuò qì dān shè rén diàn shàng tōng qì yǐn qì dān chén liáo dōng dòng mén rù yǐn hàn rén chén liáo bìng zhū guó shǐ xi dòng mén rù

这句话大意是:皇帝升殿坐,契丹舍人殿上通讫,引契丹臣僚东洞门入,引汉人臣僚并诸国使西洞门入。

hé bān wǔ dǎo wǔ bài jū gōng píng shēn

这句话大意是:合班,舞蹈,五拜,鞠躬,平身。

yǐn qīn wáng dōng jiē shàng diàn lán nèi rù wèi fǔ fú guì zì tōng quán xián chén mǒu děng zhù shòu qì fú xìng tuì yǐn dōng jiē xià diàn fù wèi wǔ dǎo wǔ bài bì jū gōng

这句话大意是:引亲王东阶上殿,栏内褥位俯伏跪,自通全衔臣某等祝寿讫,伏兴,退,引东阶下殿,复位,舞蹈,五拜毕,鞠躬。

xuān huī shǐ diàn shàng jū gōng zòu chén xuān dá chēng yǒu chì bān shǒu yǐ xià tīng zhì qì zài bài jū gōng

这句话大意是:宣徽使殿上鞠躬,奏“臣宣答”,称“有敕”,班首以下听制讫,再拜,鞠躬。

xuān huī chuán xuān yún lǚ xīn zhī qìng yǔ gōng děng tóng zhī

这句话大意是:宣徽传宣云:履新之庆,与公等同之。

shè rén zàn xiè xuān yù bài wǔ dǎo wǔ bài

这句话大意是:舍人赞谢宣谕,拜,舞蹈,五拜。

zàn gè zhī hòu fēn bān yǐn chū yǐn bān shǒu xī jiē shàng diàn zòu biǎo mù qì jiào fāng qǐ jū hè shí èr bài bì zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候,分班引出,引班首西阶上殿,奏表目讫,教坊起居,贺,十二拜,毕,赞各祗候。

yǐn qì dān hàn rén chén liáo bìng zhū guó shǐ dōng xī dòng mén rù hé bān zài bài

这句话大意是:引契丹、汉人臣僚并诸国使东西洞门入,合班,再拜。

zàn jìn jiǔ yǐn qīn wáng dōng jiē shàng diàn jiù lán nèi rù wèi jìn hù zhí tái zhǎn jìn jiǔ qì tuì fù rù wèi zhì tái chū hù shǎo qián fǔ guì zì tōng quán xián chén mǒu děng jǐn jìn qiān wàn suì shòu jiǔ

这句话大意是:赞进酒,引亲王东阶上殿,就栏内褥位,搢笏,执台盏,进酒讫,退,复褥位,置台,出笏,少前俯跪,自通全衔臣某等谨进千万岁寿酒。

fǔ fú xìng tuì fù rù wèi yǔ diàn xià chén liáo jiē zài bài jū gōng

这句话大意是:俯伏兴,退,复褥位,与殿下臣僚皆再拜,鞠躬。

sì xuān huī shǐ diàn shàng jū gōng zòu chén xuān dá chēng yǒu chì qīn wáng yǐ xià zài bài rú chū yí

这句话大意是:俟宣徽使殿上鞠躬,奏“臣宣答”,称“有敕”,亲王以下再拜如初仪。

chuán xuān yún yǐn gōng děng shòu jiǔ yǔ gōng děng nèi wài tóng qìng

这句话大意是:传宣云:“饮公等寿酒,与公等内外同庆。

shè rén zàn xiè xuān yù rú chū

这句话大意是:”舍人赞谢宣谕如初。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

qīn wáng jìn hù zhí tái diàn xià chén liáo fēn bān

这句话大意是:亲王搢笏,执台,殿下臣僚分班。

huáng dì yǐn jiǔ jiào fāng zòu yuè diàn shàng xià chén liáo jiē bài chēng wàn suì

这句话大意是:皇帝饮酒,教坊奏乐,殿上下臣僚皆拜,称“万岁”。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

lè zhǐ jiào fāng zài bài

这句话大意是:乐止,教坊再拜。

huáng dì zú yǐn qīn wáng jìn shòu zhǎn fù rù wèi zhì tái zhǎn chū hù

这句话大意是:皇帝卒饮,亲王进受琖,复褥位,置台琖,出笏。

yī chén liáo hé bān yǐn qīn wáng dōng jiē xià diàn fù wèi jū gōng zài bài

这句话大意是:揖臣僚合班,引亲王东阶下殿,复位,鞠躬,再拜。

zàn gè zhī hòu fēn bān yǐn chū

这句话大意是:赞各祗候,分班引出。

huáng dì qǐ yì huáng tài hòu diàn chén liáo bìng zhū guó shǐ jiē cóng

这句话大意是:皇帝起,诣皇太后殿,臣僚并诸国使皆从。

huáng tài hòu shēng diàn huáng dì dōng fāng cè zuò

这句话大意是:皇太后升殿,皇帝东方侧坐。

yǐn qì dān hàn rén chén liáo bìng zhū guó shǐ liǎng dòng mén rù hé bān chēng hè jìn jiǔ jiē rú huáng dì zhī yí

这句话大意是:引契丹、汉人臣僚并诸国使两洞门入,合班称贺,进酒,皆如皇帝之仪。

bì yǐn chū

这句话大意是:毕,引出。

jiào fāng rù qǐ jū jìn jiǔ yì rú zhī

这句话大意是:教坊入,起居,进酒亦如之。

huáng tài hòu xuān dá chēng shèng zhǐ

这句话大意是:皇太后宣答称“圣旨”。

qì dān bān xiè xuān yàn shàng diàn jiù wèi lì

这句话大意是:契丹班谢宣宴,上殿就位立。

hàn rén chén liáo bìng zhū guó shǐ dōng dòng mén rù dan chi dōng fāng miàn xi jū gōng shè rén jū gōng tōng wén wǔ bǎi liáo zǎi chén mǒu yǐ xià xiè xuān yàn zài bài

这句话大意是:汉人臣僚并诸国使东洞门入,丹墀东方,面西鞠躬,舍人鞠躬,通文武百僚宰臣某已下谢宣宴,再拜;。

chū bān zhì cí qì tuì fù wèi wǔ dǎo wǔ bài zàn gè shàng diàn zhī hòu yǐn zǎi chén yǐ xià bìng zhū guó shǐ fù yīn duǒ diàn chén liáo xī jiē shàng diàn jiù wèi lì

这句话大意是:出班致词讫,退复位,舞蹈,五拜,赞各上殿祗候,引宰臣以下并诸国使副,裀朵殿臣僚,西阶上殿就位立。

bù yīng zuò chén liáo bìng yú xi dòng mén chū

这句话大意是:不应坐臣僚并于西洞门出。

èr rén jiān zhǎn jiào fāng zài bài

这句话大意是:二人监盏,教坊再拜。

zàn gè shàng jiē xià diàn xiè yàn rú huáng tài hòu shēng chén yí

这句话大意是:赞各上阶下殿谢宴,如皇太后生辰仪。

dōng zhì cháo hè yí chén liáo bān qí rú zhēng dàn yí

这句话大意是:冬至朝贺仪:臣僚班齐,如正旦仪。

huáng dì huáng hòu bài rì chén liáo péi wèi zài bài

这句话大意是:皇帝、皇后拜日,臣僚陪位再拜。

huáng dì huáng hòu shēng diàn zuò qì dān shè rén tōng chén liáo rù hé bān qīn wáng zhù shòu xuān dá jiē rú zhēng dàn zhī yí

这句话大意是:皇帝、皇后升殿坐,契丹舍人通,臣僚入,合班,亲王祝寿,宣答,皆如正旦之仪。

xiè qì wǔ dǎo wǔ bài jū gōng

这句话大意是:谢讫,舞蹈,五拜,鞠躬。

chū bān zòu shèng gōng wàn fú

这句话大意是:出班奏“圣躬万福”;。

fù wèi zài bài jū gōng

这句话大意是:复位,再拜,鞠躬。

bān shǒu chū bān fǔ fú guì zhù shòu qì fú xìng wǔ dǎo wǔ bài jū gōng

这句话大意是:班首出班,俯伏跪,祝寿讫,伏兴,舞蹈,五拜,鞠躬。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

fēn bān bù chū hé bān yù chuáng rù zài bài jū gōng

这句话大意是:分班,不出,合班,御床入,再拜,鞠躬。

zàn jìn jiǔ

这句话大意是:赞进酒。

chén liáo píng shēn

这句话大意是:臣僚平身。

yǐn qīn wáng zuǒ jiē shàng diàn jiù lán nèi rù wèi jìn hù zhí tái zhǎn jìn jiǔ

这句话大意是:引亲王左阶上殿,就栏内褥位,搢笏,执台盏,进酒。

huáng dì huáng hòu shòu zhǎn qì tuì jiù rù wèi zhì tái chū hù fǔ fú guì

这句话大意是:皇帝、皇后受盏讫,退就褥位,置台,出笏,俯伏跪。

shǎo qián zì tōng quán xián chén mǒu děng jǐn jìn qiān wàn suì shòu jiǔ

这句话大意是:少前,自通全衔臣某等谨进千万岁寿酒。

fǔ fú xìng tuì fù rù wèi zài bài jū gōng

这句话大意是:俯伏兴,退,复褥位,再拜,鞠躬。

diàn xià chén liáo jiē zài bài jū gōng

这句话大意是:殿下臣僚皆再拜,鞠躬。

xuān dá rú zhēng dàn yí

这句话大意是:宣答如正旦仪。

qīn wáng jìn hù zhí tái fēn bān

这句话大意是:亲王搢笏,执台,分班。

huáng dì huáng hòu yǐn jiǔ zòu yuè

这句话大意是:皇帝、皇后饮酒,奏乐;。

diàn shàng xià chén liáo jiē bài chēng wàn suì shòu lè zhǐ

这句话大意是:殿上下臣僚皆拜,称“万岁寿”,乐止。

jiào fāng zài bài chén liáo hé bān

这句话大意是:教坊再拜,臣僚合班。

qīn wáng jìn shòu zhǎn zhì rù wèi zhì tái zhǎn chū hù yǐn zuǒ jiē xià diàn

这句话大意是:亲王进受盏,至褥位,置台盏,出笏,引左阶下殿。

yù chuáng chū

这句话大意是:御床出。

qīn wáng fù dan chi wèi zài bài jū gōng

这句话大意是:亲王复丹墀位,再拜,鞠躬。

zàn zhī hòu

这句话大意是:赞祗候。

fēn bān yǐn chū

这句话大意是:分班引出。

bān shǒu yòu jiē shàng diàn zòu biǎo mù jìn fèng

这句话大意是:班首右阶上殿奏表目进奉。

zhū dào jìn fèng jiào fāng jìn fèng guò qì zàn jìn fèng shōu

这句话大意是:诸道进奉,教坊进奉过讫,赞进奉收。

bān shǒu wǔ dǎo wǔ bài jū gōng

这句话大意是:班首舞蹈,五拜,鞠躬。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

bān shǒu chū chén liáo fù rù hé bān xiè wǔ dǎo wǔ bài jū gōng

这句话大意是:班首出,臣僚复入,合班谢,舞蹈,五拜,鞠躬。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

fēn bān yǐn chū

这句话大意是:分班引出。

shēng jǐng huáng dì huáng hòu qǐ fù běi diàn

这句话大意是:声警,皇帝、皇后起,赴北殿。

huáng tài hòu yú yù róng diàn yǔ huáng dì huáng hòu lǜ chén liáo zài bài

这句话大意是:皇太后于御容殿,与皇帝、皇后率臣僚再拜。

huáng tài hòu shàng xiāng jiē zài bài

这句话大意是:皇太后上香,皆再拜。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

kě ǎi dūn yǐ shàng shàng diàn

这句话大意是:可矮墩以上上殿。

huáng tài hòu sān jìn yù róng jiǔ péi wèi jiē bài

这句话大意是:皇太后三进御容酒,陪位皆拜。

huáng tài hòu shēng diàn zuò

这句话大意是:皇太后升殿坐。

huáng dì jiù lù tái shàng rù wèi qīn wáng yā běi nán chén liáo bān dan chi nèi lì

这句话大意是:皇帝就露台上褥位,亲王押北南臣僚班丹墀内立。

huáng dì zài bài chén liáo jiē bài jū gōng huáng dì lán nèi guì zhù huáng tài hòu shòu qì fù wèi zài bài

这句话大意是:皇帝再拜,臣僚皆拜,鞠躬,皇帝栏内跪,祝皇太后寿讫,复位,再拜。

fán bài jiē chēng wàn suì

这句话大意是:凡拜,皆称“万岁”。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

chén liáo bù chū huáng dì huáng hòu cè zuò qīn wáng jìn jiǔ chén liáo péi bài huáng tài hòu xuān dá jiē rú zhēng dàn zhī yí

这句话大意是:臣僚不出,皇帝、皇后侧座,亲王进酒,臣僚陪拜,皇太后宣答,皆如正旦之仪。

chén liáo fēn bān bù chū bān shǒu yòu jiē shàng diàn zòu biǎo mù hé bān xiè xuān yàn shàng diàn jiù wèi rú yí

这句话大意是:臣僚分班,不出,班首右阶上殿奏表目,合班谢宣宴,上殿就位如仪。

yù chuáng rù

这句话大意是:御床入。

huáng dì jìn huáng tài hòu jiǔ rú chū gè jiù zuò xíng jiǔ xuān yǐn jǐn rú huáng tài hòu shēng chén zhī yí

这句话大意是:皇帝进皇太后酒如初,各就座行酒,宣饮尽,如皇太后生辰之仪。

huáng hòu jìn jiǔ rú huáng dì zhī yí

这句话大意是:皇后进酒,如皇帝之仪。

sān jìn jiǔ xíng chá jiào fāng zhì yǔ xíng yáo shàn dà zhuàn qī jìn jiǔ

这句话大意是:三进酒,行茶,教坊致语,行肴膳,大馔,七进酒。

qǔ pò chén liáo qǐ yù chuáng chū xiè yàn jiē rú huáng tài hòu shēng chén yí

这句话大意是:曲破,臣僚起,御床出,谢宴,皆如皇太后生辰仪。

lì chūn yí huáng dì chū jiù nèi diàn bài xiān dì yù róng běi nán chén liáo dan chi nèi hé bān zài bài

这句话大意是:立春仪:皇帝出就内殿,拜先帝御容,北南臣僚丹墀内合班,再拜。

kě ǎi dūn yǐ shàng rù diàn cì zuò

这句话大意是:可矮墩以上入殿,赐坐。

dì jìn yù róng jiǔ péi wèi bìng shì lì jiē zài bài

这句话大意是:帝进御容酒,陪位并侍立皆再拜。

yī jìn jiǔ chén liáo xià diàn zuǒ yòu xiāng xiàng lì

这句话大意是:一进酒,臣僚下殿,左右相向立。

huáng dì dài fān shèng děng dì cì fān shèng

这句话大意是:皇帝戴幡胜,等第赐幡胜。

chén liáo zān bì huáng dì yú tǔ niú qián shàng xiāng sān diàn jiǔ bù bài

这句话大意是:臣僚簪毕,皇帝于土牛前上香,三奠酒,不拜。

jiào fāng dòng lè shì yí shǐ guì jìn cǎi zhàng

这句话大意是:教坊动乐,侍仪使跪进采杖。

huáng dì biān tǔ niú kě ǎi dūn yǐ shàng běi nán chén liáo dan chi nèi hé bān guì zuǒ xī shòu cǎi zhàng zhí qǐ zài bài

这句话大意是:皇帝鞭土牛,可矮墩以上北南臣僚丹墀内合班,跪左膝,受采杖,直起,再拜。

zàn gè zhī hòu

这句话大意是:赞各祗候。

sī chén bào chūn zhì biān tǔ niú sān zā ǎi dūn biān zhǐ yǐn jié dù shǐ yǐ shàng shàng diàn sā gǔ dòu jī tǔ niú

这句话大意是:司辰报春至,鞭土牛三匝矮墩鞭止,引节度使以上上殿,撒谷豆,击土牛。

sā gǔ dòu xǔ zhòng duó zhī

这句话大意是:撒谷豆,许众夺之。

chén liáo yī wèi zuò jiǔ liǎng xíng chūn pán rù

这句话大意是:臣僚依位坐,酒两行,春盘入。

jiǔ sān xíng bì xíng chá

这句话大意是:酒三行毕,行茶。

jiē qǐ

这句话大意是:皆起。

lǐ bì

这句话大意是:礼毕。

chóng wǔ yí zhì rì chén liáo mèi shuǎng fù yù zhàng huáng dì xì cháng shòu cǎi lǚ shēng chē zuò yǐn běi nán chén liáo hé bān rú dan chi zhī yí

这句话大意是:重午仪:至日,臣僚昧爽赴御帐,皇帝系长寿采缕升车坐,引北南臣僚合班,如丹墀之仪。

suǒ sī gè cì shòu lǚ yī chén liáo guì shòu zài bài

这句话大意是:所司各赐寿缕,揖臣僚跪受,再拜。

yǐn tuì cóng jià zhì shàn suǒ jiǔ sān xíng

这句话大意是:引退,从驾至膳所,酒三行。

ruò cì yàn lín shí tīng chì

这句话大意是:若赐宴,临时听敕。

chóng jiǔ yí běi nán chén liáo dàn fù yù zhàng cóng jià zhì wéi chǎng cì chá

这句话大意是:重九仪:北南臣僚旦赴御帐,从驾至围场,赐茶。

huáng dì jiù zuò yǐn chén liáo yù qián bān lì suǒ sī gè cì jú huā jiǔ guì shòu zài bài

这句话大意是:皇帝就坐,引臣僚御前班立,所司各赐菊花酒,跪受,再拜。

jiǔ sān xíng yī qǐ

这句话大意是:酒三行,揖起。

cáng jiū yí zhì rì běi nán chén liáo cháng fú rù cháo huáng dì yù tiān xiáng diàn chén liáo yī wèi cì zuò

这句话大意是:藏阄仪:至日,北南臣僚常服入朝,皇帝御天祥殿,臣僚依位赐坐。

qì dān nán miàn hàn rén běi miàn fēn péng xíng jiū huò wǔ huò qī chóu

这句话大意是:契丹南面,汉人北面,分朋行阄,或五或七筹。

cì shàn rù shí bì jiē qǐ

这句话大意是:赐膳,入食毕,皆起。

qǐng zhī fù zuò xíng jiū rú chū

这句话大意是:顷之,复坐行阄如初。

wǎn cì chá sān chóu huò wǔ chóu bà jiào fang chéng yìng

这句话大意是:晚赐茶,三筹或五筹,罢教坊承应。

ruò dì de jiū chén liáo jìn jiǔ qì yǐ cì cì jiǔ

这句话大意是:若帝得阄,臣僚进酒讫,以次赐酒。

dà kāng shí nián shí èr yuè èr shí èr rì shǐ xíng shì yí

这句话大意是:大康十年十二月二十二日,始行是仪。

shì rì bù yù cháo

这句话大意是:是日不御朝。

suì shí zá yí

这句话大意是:岁时杂仪:。

zhēng dàn guó sú yǐ nuò fàn hé bái yáng suǐ wèi bǐng wán zhī ruò quán měi zhàng cì sì shí jiǔ méi

这句话大意是:正旦,国俗以糯饭和白羊髓为饼,丸之若拳,每帐赐四十九枚。

wù yè gè yú zhàng nèi chuāng zhōng zhì rèn yú wài

这句话大意是:戊夜,各于帐内窗中掷刃于外。

shù ǒu dòng lè yǐn yàn

这句话大意是:数偶,动乐,饮宴。

shù jī lìng wū shí yǒu èr rén míng líng zhí jiàn rào zhàng gē hū zhàng nèi bào yán lú zhōng shāo dì pāi shǔ wèi zhī jīng guǐ jū qī rì nǎi chū

这句话大意是:数奇,令巫十有二人鸣铃,执箭,绕帐歌呼,帐内爆盐垆中,烧地拍鼠,谓之惊鬼,居七日乃出。

guó yǔ wèi zhēng dàn wèi nǎi niē yī ér

这句话大意是:国语谓正旦为“乃捏咿唲”。

nǎi zhèng yě

这句话大意是:“乃”,正也;。

niē yī ér dàn yě

这句话大意是:捏咿唲,旦也。

lì chūn fù rén jìn chūn shū kè qīng zēng wèi zhì xiàng lóng yù zhī

这句话大意是:立春,妇人进春书,刻青缯为帜,像龙御之;。

huò wèi chán chú shū zhì yuē yí chūn

这句话大意是:或为蟾蜍,书帜曰“宜春”。

rén rì fán zhēng yuè zhī rì yī jī èr gǒu sān shǐ sì yáng wǔ mǎ liù niú qī rì wéi rén

这句话大意是:人日,凡正月之日,一鸡、二狗、三豕、四羊,五马、六牛,七日为人。

qí zhàn qíng wèi xiáng yīn wèi zāi

这句话大意是:其占,晴为祥,阴为灾。

sú jiān bǐng shí yú tíng zhōng wèi zhī xūn tiān

这句话大意是:俗煎饼食于庭中,谓之“薰天”。

èr yuè yī rì wèi zhōng hé jié guó jiù zú xiāo shì shè yàn yǐ yán guó zú yē lǜ shì suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:二月一日为中和节,国舅族萧氏设宴,以延国族耶律氏,岁以为常。

guó yǔ shì rì wèi xin jiǎ lǐ pǒ xin jiǎ lǐ qǐng yě

这句话大意是:国语是日为“忄甲里叵”,“忄甲里”,请也;。

pǒ shí yě

这句话大意是:“叵”,时也。

xin jiǎ dú ruò xiá

这句话大意是:忄甲,读若狎;。

pǒ dú ruò pō

这句话大意是:叵,读若颇。

èr yuè bā rì wèi xī dá tài zǐ shēng chén jīng fǔ jí zhū zhōu diāo mù wèi xiàng yí zhàng bǎi xì dǎo cóng xún chéng wéi lè

这句话大意是:二月八日为悉达太子生辰,京府及诸州雕木为像,仪仗百戏导从,循城为乐。

xī dá tài zǐ zhě xī yù jìng fàn wáng zi xìng qú tán shì míng shì jiā mù ní

这句话大意是:悉达太子者,西域净梵王子,姓瞿昙氏,名释迦牟尼。

yǐ qí jué xìng chēng zhī yuē fú

这句话大意是:以其觉性,称之曰“佛”。

sān yuè sān rì wéi shàng sì guó sú kè mù wèi tù fēn péng zǒu mǎ shè zhī

这句话大意是:三月三日为上巳,国俗,刻木为兔,分朋走马射之。

xiān zhōng zhě shèng fù péng xià mǎ liè guì jìn jiǔ shèng péng mǎ shàng yǐn zhī

这句话大意是:先中者胜,负朋下马列跪进酒,胜朋马上饮之。

guó yǔ wèi shì rì wèi táo lǐ huà

这句话大意是:国语谓是日为“陶里桦”。

táo lǐ tù yě

这句话大意是:“陶里”,兔也;。

huà shè yě

这句话大意是:“桦”射也。

wǔ yuè zhòng wǔ rì wǔ shí cǎi ài xié hé mián zhe yī qī shì yǐ fèng tiān zi běi nán chén liáo gè cì sān shì jūn chén yàn lè bó hǎi shàn fū jìn ài zōng

这句话大意是:五月重五日,午时,采艾叶和绵著衣,七事以奉天子,北南臣僚各赐三事,君臣宴乐,渤海膳夫进艾騣。

yǐ wǔ cǎi sī wèi suǒ chán bì wèi zhī hé huān jié

这句话大意是:以五采丝为索缠臂,谓之“合欢结”。

yòu yǐ cǎi sī wǎn zhuǎn wéi rén xíng zān zhī wèi zhī cháng mìng lǚ

这句话大意是:又以彩丝宛转为人形簪之,谓之“长命缕”。

guó yǔ wèi shì rì wèi tǎo sài yī r

这句话大意是:国语谓是日为“讨赛咿儿”。

tǎo wǔ

这句话大意是:“讨”五;。

sài yī r yuè yě

这句话大意是:“赛咿儿”,月也。

xià zhì zhī rì sú wèi zhī cháo jié

这句话大意是:夏至之日,俗谓之“朝节”。

fù rén jìn cǎi shàn yǐ fěn zhī náng xiāng zèng yí

这句话大意是:妇人进彩扇,以粉脂囊相赠遗。

liù yuè shí yǒu bā rì guó sú yē lǜ shì shè yàn yǐ yán guó jiù zú xiāo shì yì wèi zhī xin jiǎ lǐ pǒ

这句话大意是:六月十有八日,国俗,耶律氏设宴,以延国舅族萧氏,亦谓之“忄甲里叵”。

qī yuè shí sān rì yè tiān zǐ yú gōng xi sān shí lǐ zhuō zhàng sù yān

现代白话:七月十三日,夜,天子于宫西三十里卓帐宿呢。

qián qī bèi jiǔ zhuàn

这句话大意是:前期,备酒馔。

yì rì zhū jūn bù luò cóng zhě jiē dòng fán lè yǐn yàn zhì mù nǎi guī xíng gōng wèi zhī yíng jié

这句话大意是:翼日,诸军部落从者皆动蕃乐,饮宴至暮,乃归行宫,谓之“迎节”。

shí wǔ rì zhōng yuán dòng hàn lè dà yàn

这句话大意是:十五日中元,动汉乐,大宴。

shí liù rì mèi shuǎng fù wǎng xī fāng suí háng zhū jūn bù luò dà zào sān wèi zhī sòng jié

这句话大意是:十六日昧爽,复往西方,随行诸军部落大噪三,谓之“送节”。

guó yǔ wèi zhī sài yī r shē

这句话大意是:国语谓之“赛咿儿奢”。

shē hǎo yě

这句话大意是:“奢”,好也。

bā yuè bā rì guó sú tú bái quǎn yú qǐn zhàng qián qī bù yì zhī lù qí huì

这句话大意是:八月八日,国俗,屠白犬,于寝帐前七步瘗之,露其喙。

hòu qī rì zhōng qiū yí qǐn zhàng yú qí shàng

这句话大意是:后七日中秋,移寝帐于其上。

guó yǔ wèi zhī niē hè nài

这句话大意是:国语谓之“捏褐耐”。

niē hè quǎn yě

这句话大意是:“捏褐”,犬也;。

nài shǒu yě

这句话大意是:“耐”,首也。

jiǔ yuè chóng jiǔ rì tiān zǐ lǜ qún chén bù zú shè hǔ shǎo zhě wèi fù fá chóng jiǔ yàn

这句话大意是:九月重九日,天子率群臣部族射虎,少者为负,罚重九宴。

shè bì zé gāo dì zhuō zhàng cì fán hàn chén liáo yǐn jú huā jiǔ

这句话大意是:射毕,择高地卓帐,赐蕃、汉臣僚饮菊花酒。

tù gān wèi ní lù shé wèi jiàng yòu yán zhū yú jiǔ sǎ mén hù yǐ guì ráng

这句话大意是:兔肝为臡,鹿舌为酱,又研茱萸酒,洒门户以禬禳。

guó yǔ wèi shì rì wèi bì lǐ chí lí jiǔ yuè jiǔ rì yě

这句话大意是:国语谓是日为“必里迟离”,九月九日也。

suì shí yuè wǔ jīng jìn zhǐ zào xiǎo yī jiǎ qiāng dāo qì xiè wàn fù

这句话大意是:岁十月,五京进纸造小衣甲、枪刀、器械万副。

shí wǔ rì tiān zǐ yǔ qún chén wàng jì mù yè shān yòng guó zì shū zhuàng bìng fén zhī

这句话大意是:十五日,天子与群臣望祭木叶山,用国字书状,并焚之。

guó yǔ wèi zhī dài là

这句话大意是:国语谓之“戴辣”。

dài shāo yě

这句话大意是:“戴”,烧也;。

là jiǎ yě

这句话大意是:“辣”,甲也。

dōng zhì rì guó sú tú bái yáng bái mǎ bái yàn gè qǔ xuè hé jiǔ tiān zǐ wàng bài hēi shān

这句话大意是:冬至日,国俗,屠白羊、白马、白雁,各取血和酒,天子望拜黑山。

hēi shān zài jìng běi sú wèi guó rén hún pò qí shén sī zhī yóu zhōng guó zhī dài zōng yún

这句话大意是:黑山在境北,俗谓国人魂魄,其神司之,犹中国之岱宗云。

měi suì shì rì wǔ jīng jìn zhǐ zào rén mǎ wàn yú shì jì shān ér fén zhī

这句话大意是:每岁是日,五京进纸造人马万馀事,祭山而焚之。

sú shén yán wèi fēi jì bù gǎn jìn shān

这句话大意是:俗甚严畏,非祭不敢近山。

xī chén rì tiān zǐ lǜ běi nán chén liáo bìng róng fú wù yè zuò cháo zuò yuè yǐn jiǔ děng dì cì jiǎ zhàng yáng mǎ

这句话大意是:腊辰日:天子率北南臣僚并戎服,戊夜坐朝,作乐饮酒,等第赐甲仗、羊马。

guó yǔ wèi shì rì wèi chǎo wu ér pǒ

这句话大意是:国语谓是日为“炒伍侕叵”。

chǎo wu ér zhàn yě

这句话大意是:“炒伍侕”,战也。

zài shēng yí fán shí yǒu èr suì huáng dì běn mìng qián yī nián jì dōng zhī yuè zé jí rì

这句话大意是:再生仪:凡十有二岁,皇帝本命前一年季冬之月,择吉日。

qián qī jìn mén běi chú de zhì zài shēng shì mǔ hòu shì xiān dì shén zhǔ yú

这句话大意是:前期,禁门北除地置再生室、母后室、先帝神主舆。

zài zài shēng shì dōng nán dǎo zhí sān qí mù

这句话大意是:在再生室东南,倒植三岐木。

qí rì yǐ tóng zǐ jí chǎn yī yù zhì shì zhōng yī fù rén zhí jiǔ yī sōu chí shǐ fú lì yú shì wài

这句话大意是:其日,以童子及产医妪置室中,一妇人执酒,一叟持矢箙,立于室外。

yǒu sī qǐng shén zhǔ jiàng yú zhì diàn

这句话大意是:有司请神主降舆,致奠。

diàn qì huáng dì chū qǐn diàn yì zài shēng shì

这句话大意是:奠讫,皇帝出寝殿,诣再生室。

qún chén fèng yíng zài bài

这句话大意是:群臣奉迎,再拜。

huáng dì rù shì

这句话大意是:皇帝入室。

shì fú xǐ

这句话大意是:释服、洗。

yǐ tóng zǐ cóng sān guò qí mù zhī xià

这句话大意是:以童子从,三过岐木之下。

měi guò chǎn yī yù zhì cí fú shì dì gōng

这句话大意是:每过,产医妪致词,拂拭帝躬。

tóng zǐ guò qí mù qī huáng dì wò mù cè sōu jī fú yuē shēng nán yǐ

现代白话:童子过岐木七,皇帝卧木侧,叟击箙曰:“生男了。

tài wū méng huáng dì shǒu xìng qún chén chēng hè zài bài

这句话大意是:”太巫幪皇帝首,兴,群臣称贺,再拜。

chǎn yī yù shòu jiǔ yú zhí jiǔ fù yǐ jìn tài wū fèng qiǎng bǎo cǎi jié děng wù zàn zhù zhī

这句话大意是:产医妪受酒于执酒妇以进,太巫奉襁褓、彩结等物赞祝之。

yù xuǎn qī sōu gè lì yù míng xì yú cǎi jiē guì jìn

这句话大意是:预选七叟,各立御名系于彩,皆跪进。

huáng dì xuǎn jiā míng shòu zhī cì wù

这句话大意是:皇帝选嘉名受之,赐物。

zài bài tuì

这句话大意是:再拜,退。

qún chén jiē jìn qiǎng bǎo cǎi jié děng wù

这句话大意是:群臣皆进襁褓、彩结等物。

huáng dì bài xiān dì zhū yù róng suì yàn qún chén

这句话大意是:皇帝拜先帝诸御容,遂宴群臣。

shàn zāi zǔ wǔ kè hán zhī chuí xùn hòu sì yě

现代白话:善啊,阻午可汗之垂训后嗣也。

rú zǐ wú bù mù qí qīn zhě shì yù shēn ér ài qiǎn qī zǐ jù ér xiào shuāi

这句话大意是:孺子无不慕其亲者,嗜欲深而爱浅,妻子具而孝衰。

rén rén jiē rán ér kuàng tiān zǐ hu

这句话大意是:人人皆然,而况天子乎!

zài shēng zhī yí suì yī zhōu xīng shǐ tiān zǐ yī xíng shì lǐ yǐ qǐ qí xiào xīn

这句话大意是:再生之仪,岁一周星,使天子一行是礼,以起其孝心。

fu tǐ zhī yě zhēn zé qí sī zhī yě qiè rú zǐ zhī mù jiāng yǒu yóu rán fā yú zhōng xīn zhě gǎn fā zhī miào fēi yán yǔ wén zì zhī suǒ néng jí

这句话大意是:夫体之也真,则其思之也切,孺子之慕,将有油然发于中心者,感发之妙,非言语文字之所能及。

shàn zāi zǔ wǔ kè hán zhī xun hòu sì yě

现代白话:善啊,阻午可汗之训后嗣也。

shǐ zhī yǐ sān guò qí mù mǔ shì qú láo néng wú niàn hu

这句话大意是:始之以三过岐木,母氏劬劳能无念乎!

zhōng zhī yǐ bài xiān dì yù róng jìng chéng zōng miào yi hé rú zāi

现代白话:终之以拜先帝御容,敬承宗庙宜怎么样啊!

shī yuē wú niàn ěr zǔ yù xiū jué dé

现代白话:《诗》曰:“无念你祖,聿修厥德。

✦ You read 志·卷二十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.