huan dōu zi móu yǎn yě hē zi ā lǔ bǔ gǔ nǎn é gǔ nǎi pú chá
这句话大意是:欢都(子谋演) 冶诃(子阿鲁补) 骨赧 讹古乃 蒲查。
huan dōu wán yán bù rén
这句话大意是:欢都,完颜部人。
zǔ shí lǔ yǔ zhāo zǔ tóng shí tóng bù tóng míng jiāo xiāng de shì yuē shēng zé tóng chuān jū sǐ zé tóng gǔ zàng
这句话大意是:祖石鲁,与昭祖同时同部同名,交相得,誓曰:“生则同川居,死则同谷葬。
tǔ rén hū zhāo zǔ wèi yǒng shí lǔ hū shí lǔ wèi xián shí lǔ
这句话大意是:”土人呼昭祖为勇石鲁,呼石鲁为贤石鲁。
chū wū sà zā bù yǒu měi nǚ míng ba dí huǐ qīng lǐng dōng hùn tóng jiāng shǔ shù shuǐ rén lüè ér qù shēng èr nǚ zhǎng yuē dá huí yòu yuē zǐ sài
这句话大意是:初,乌萨紥部有美女名罢敌悔,青岭东混同江蜀束水人掠而去,生二女,长曰达回,幼曰滓赛。
zhāo zǔ yǔ shí lǔ móu qǔ zhī suì xié zhì lǐng yòu zhù huǒ yú jiàn duān ér shè
这句话大意是:昭祖与石鲁谋取之,遂偕至岭右,炷火于箭端而射。
shǔ shù shuǐ rén guài zhī jiē zǒu xiǎn zǔ jiǔ zhī wú suǒ fù jiàn què hái suǒ jū
这句话大意是:蜀束水人怪之,皆走险阻,久之,无所复见,却还所居。
zhāo zǔ jí shí lǔ yǐ zhòng zhì gōng qǔ qí zī chǎn lǔ èr nǚ zi yǐ guī
这句话大意是:昭祖及石鲁以众至,攻取其赀产,虏二女子以归。
zhāo zǔ nà qí yī xián shí lǔ nà qí yī jiē yǐ wéi qiè
这句话大意是:昭祖纳其一,贤石鲁纳其一,皆以为妾。
shì shí zhū bù bù kěn yòng tiáo jiào zhāo zǔ yào wǔ yú qīng lǐng bái shān rù yú sū bīn yé lǎn zhī de xián shí lǔ zuǒ zhī yě
这句话大意是:是时,诸部不肯用条教,昭祖耀武于青岭、白山,入于苏滨、耶懒之地,贤石鲁佐之也。
qí hòu bié qù
这句话大意是:其后别去。
zhì jǐng zǔ shí shí lǔ zhī zǐ hé sūn jǔ bù lái guī jū yú ān chū hǔ shuǐ yuán hú kǎi shān nán
这句话大意是:至景祖时,石鲁之子劾孙举部来归,居于安出虎水源胡凯山南。
hú kǎi shān zhě suǒ wèi hé líng zhī de shì yě
这句话大意是:胡凯山者,所谓和陵之地是也。
huan dōu hé sūn zi
这句话大意是:欢都,劾孙子。
shì zǔ chū xí jié dù shǐ
这句话大意是:世祖初,袭节度使。
ér bá hēi yǐ shǔ zūn xù yì móu bù kě zhì
这句话大意是:而跋黑以属尊,蓄异谋,不可制。
zhū bù bù kěn shòu yuē shù xiāng jì wèi biàn
这句话大意是:诸部不肯受约束,相继为变。
huan dōu rù yǔ móu yì chū lín zhàn zhèn wèi cháng qù zuǒ yòu
这句话大意是:欢都入与谋议,出临战阵,未尝去左右。
wò lè bù rén bēi nǎi zì jǐng zǔ shí yǔ qí xiōng dì jù jū ān chū hǔ shuǐ zhī běi jí wū chūn zuò nán bēi nǎi jiāng yǔ wū chūn hé jiān yòu wò lǔ gàn chū shuǐ jū rén yǔ zhī xiāng jié yù xiān chú qù huan dōu
这句话大意是:斡勒部人杯乃,自景祖时与其兄弟俱居安出虎水之北,及乌春作难,杯乃将与乌春合,间诱斡鲁绀出水居人与之相结,欲先除去欢都。
huì qí jiā bèi huǒ yīn yuē lì rén bù gē shù guǐ chēng fàng huǒ nǎi huan dōu hú tǔ èr rén shǐ zhù dōu lái wèi shì zǔ yuē bù gē shù lái gào yuē qián rì zhī huǒ huan dōu děng zòng zhī
这句话大意是:会其家被火,阴约隶人不歌束,诡称放火乃欢都、胡土二人,使注都来谓世祖曰:“不歌束来告曰‘前日之火,欢都等纵之’。
ruò bù qì jiù hǎo qí zhí zòng huǒ zhī rén yǐ lái
这句话大意是:若不弃旧好,其执纵火之人以来。
shì zǔ yí zhī
这句话大意是:”世祖疑之。
shí lú wò lè bó qín yuē bēi nǎi xiōng dì yě qǐ yǐ yī èr rén zhī gù ér yǔ xiōng dì gòu yuàn hu
这句话大意是:石卢斡勒勃堇曰:“杯乃兄弟也,岂以一二人之故,而与兄弟构怨吗。
bǐ zì qǔ zhī yòu jiāng yóu shuí bù rú yǔ zhī biàn
这句话大意是:彼自取之,又将尤谁,不如与之便。
huan dōu bèi jiǎ zhí jǐ ér qǐ yuē bǐ wéi luàn zhī rén yě ruò qǔ tài shī xiōng dì zé yì yǔ zhī hu
这句话大意是:”欢都被甲执戟而起曰:“彼为乱之人也,若取太师兄弟,则亦与之吗。
jīn qǔ wǒ bèi wǒ bèi jué bù kě wǎng ruò bì yòng zhàn dāng jìn lì zhì sǐ
这句话大意是:今取我辈,我辈决不可往,若必用战,当尽力致死。
mù zōng yuē zhuàng zāi huan dōu yǐ wǒ suǒ jiàn zhèng rú cǐ ěr
现代白话:”穆宗曰:“壮啊欢都,以我所见,正如此你。
zèng huan dōu yǐ mǎ yuē zhàn zé chéng cǐ
这句话大意是:”赠欢都以马,曰:“战则乘此。
zhòng jiē chēng shàn
这句话大意是:”众皆称善。
shì zǔ nǎi wǎng jiàn bēi nǎi gé biē cì shuǐ ér yǔ zhī yán yuē bù gē shù jì gào zòng huǒ yóu huan dōu děng jǐn dāng rú yuē
这句话大意是:世祖乃往见杯乃,隔鳖刺水而与之言曰:“不歌束既告纵火由欢都等,谨当如约。
dāng xiān qiǎn bù gē shù lái
这句话大意是:当先遣不歌束来。
bù gē shù zhì shì zǔ yú mǎ qián shā zhī shǐ bēi nǎi jiàn zhī
这句话大意是:”不歌束至,世祖于马前杀之,使杯乃见之。
jì ér wén zhī fàng huǒ zhě bēi nǎi jiā rén ā chū hú shān yě bēi nǎi yù kāi cǐ xìn gù yǐ wū huan dōu yún
这句话大意是:既而闻之,放火者杯乃家人阿出胡山也,杯乃欲开此衅,故以诬欢都云。
là pēi má chǎn yǔ shì zǔ yù yú yě que shuǐ
这句话大意是:腊醅、麻产与世祖遇于野鹊水。
rì yǐ xūn wéi cóng wǔ liù shí qí huan dōu rù dí zhèn áo jī zhī zuǒ yòu chū rù zhě shù sì shì zǔ zhōng chuàng nǎi zhǐ
这句话大意是:日已曛,惟从五六十骑,欢都入敌阵鏖击之,左右出入者数四,世祖中创乃止。
wū chūn wō móu hǎn jù huó cì hún shuǐ shì zǔ jì xǔ zhī jiàng suì hái jūn
这句话大意是:乌春、窝谋罕据活刺浑水,世祖既许之降,遂还军。
yú shì sāo xī bó qín fù zhě tà lǎn huan shèng fù bù zhù jūn ér sāo xī tà lǎn xiān céng yǔ là pēi má chǎn hé shì zǔ yù yīn jūn hái ér suì miè zhī chí mǎ qián jìn
这句话大意是:于是骚腊勃堇、富者挞懒欢胜负不助军,而骚腊、挞懒先曾与腊醅、麻产合,世祖欲因军还而遂灭之,驰马前进。
tà lǎn zhě zhēn huì huáng hòu zhī dì yě
这句话大意是:挞懒者,贞惠皇后之弟也。
huan dū xià mǎ zhí pèi ér jiàn yuē dú bù niàn ài dì pú yáng wēn yǔ dì fù hu
这句话大意是:欢都下马执辔而谏曰:“独不念爱弟蒲阳温与弟妇吗。
shì zǔ gǎn qí yán suì zhǐ
这句话大意是:”世祖感其言,遂止。
pú yáng wēn zhě hàn yǔ yún yòu dì yě
这句话大意是:蒲阳温者,汉语云幼弟也。
shì zǔ mǔ dì zhōng mù zōng zuì shǎo gù yún rán
这句话大意是:世祖母弟中穆宗最少,故云然。
mù zōng dé huan dōu yán hòu yǐ tà lǎn nǚ hé luō shěn qī qí zǐ gǔ shén
这句话大意是:穆宗德欢都言,后以挞懒女曷罗哂妻其子谷神。
tài zǔ zhuī má chǎn huan dōu shè zhòng qí shǒu suì huò zhī
这句话大意是:太祖追麻产,欢都射中其首,遂获之。
liáo rén mìng mù zōng tài zǔ cí bù shī huan dōu jù wèi xiáng wěn
这句话大意是:辽人命穆宗、太祖、辞不失、欢都俱为详稳。
wò shàn wò tuō yǐ gū lǐ diān bīng lái guī shǐ xié bō bó qín fǔ dìng zhī
这句话大意是:斡善、斡脱以姑里甸兵来归,使斜钵勃堇抚定之。
pú chá bù gù shí bá shí děng yòu qí zhòng rù chéng xiàn sān bǎi yú rén
这句话大意是:蒲察部故石、拔石等,诱其众入城,陷三百余人。
huan dōu wèi dū tǒng wǎng zhì xié bō shī jūn zhī zhuàng jǐn jiě xié bō suǒ jiāng jūn dà pò wū chūn wō móu hǎn yú xié duī qín gù shí bá shí
这句话大意是:欢都为都统,往治斜钵失军之状,尽解斜钵所将军、大破乌春、窝谋罕于斜堆,擒故石、拔石。
chū yé huǐ shuǐ nà hē bù sā bā zhī dì yuē ā zhù ā yú rén zhēng bù zú guān bù dé zhí lái guī mù zōng
这句话大意是:初,耶悔水纳喝部撒八之弟曰阿注阿,与人争部族官,不得直,来归穆宗。
ā zhù ā zhī shēng yuē sān bīn yuē sā dá
这句话大意是:阿注阿之甥曰三滨、曰撒达。
cí bù shī pò wū chūn wō móu hǎn chéng huò sān bīn sā dá bìng huò qí mǔ yǐ wéi cì shì fǔ qí èr zi
这句话大意是:辞不失破乌春窝谋罕城,获三滨、撒达,并获其母,以为次室,抚其二子。
sā dá gào ā zhù ā bì wèi biàn bù xìn ér shā zhī
这句话大意是:撒达告阿注阿必为变,不信而杀之。
sā dá lín xíng tàn yuē hòu bì zhī zhī
这句话大意是:撒达临刑叹曰:“后必知之。
zhì shì ā zhù ā guǒ wèi biàn
这句话大意是:”至是,阿注阿果为变。
yīn mù zōng chen chū liè jiū lǜ qī bā rén cāo bīng rù zhái duó jù qǐn mén jié zhēn huì huáng hòu jí jiā rén děng
这句话大意是:因穆宗晨出猎,纠率七八人操兵入宅,夺据寝门,劫贞惠皇后及家人等。
huan dōu rù jiàn ā zhù ā yuē rǔ bèi suǒ móu zhī shì nài hé
现代白话:欢都入见阿注阿曰:“你辈所谋之事奈何。
guī mén juàn shǔ qǐ zú jié zhì tú shǐ zhī jīng kǒng ěr
这句话大意是:闺门眷属岂足劫质,徒使之惊恐耳。
rǔ gù shi wǒ hé yǐ wǒ wèi zhì yě
现代白话:你固识我,盍以我为质也。
zài sān yán zhī ā zhù ā cóng zhī zhēn huì huáng hòu nǎi de jiě ér zhì huan dōu
这句话大意是:”再三言之,阿注阿从之,贞惠皇后乃得解,而质欢都。
ér sā gǎi cí bù shī shǐ rén gào jí yú liè suǒ
这句话大意是:而撒改、辞不失使人告急于猎所。
mù zōng yì xīn dòng ba liè
这句话大意是:穆宗亦心动,罢猎。
zhōng tú féng gào zhě rì wǔ zhì ā zhù ā wèi mù zōng yuē kě shǐ xì àn nǚ zhí zhī míng guān liáo xiāng jié sòng wǒ xiōng dì qīn shǔ yóu xián zhōu lù rù liáo guó kù jīn jiù mǎ yǔ wǒ wù xī huan dōu yì dāng sòng wǒ zhì liáo jìng rán hòu hái
这句话大意是:中途逢告者,日午至,阿注阿谓穆宗曰:“可使系案女直知名官僚相结,送我兄弟亲属由咸州路入辽国,库金厩马与我勿惜,欢都亦当送我至辽境,然后还。
ér shuǎ mù zōng méng mù zōng jiē cóng zhī
这句话大意是:”而耍穆宗盟,穆宗皆从之。
suì zhí huan dōu jí ā lǔ tài wān ā lǔ bù tài wān děng qī rén yǐ yī jū xiāng jié yǔ ā zhù ā jù xíng zhì liáo jìng nǎi shì huan dōu
这句话大意是:遂执欢都及阿鲁太弯、阿鲁不太弯等七人,以衣裾相结,与阿注阿俱行,至辽境,乃释欢都。
huan dōu zhì jì zhōu shí huáng lóng fǔ shǐ rén chí yì yào zhē ā zhù ē dǎng shǔ wéi zòng qí qīn rén shǐ qù
这句话大意是:欢都至济州,实黄龙府,使人驰驿要遮阿注阿党属,惟纵其亲人使去。
suì shā sān bīn bìng qí mǔ jù bào yú liáo qǐ hái ā zhù ā liáo rén liú zhī hé qín chéng
这句话大意是:遂杀三滨并其母,具报于辽,乞还阿注阿,辽人流之曷堇城。
qí hòu ā zhù ā huái sī xiāng tǔ wáng guī fù yú xì àn nǚ zhí yīn luàn qí guān liáo zhī shì bǔ zhī bù fú nǎi jiàn shā
这句话大意是:其后,阿注阿怀思乡土,亡归,附于系案女直,因乱其官僚之室,捕之,不伏,乃见杀。
mù zōng xí wèi zhī chū zhū fù zhī zǐ xí liè xié bō jí zhū xiōng yǒu yì yán yuē jūn xiāng zhī wèi jiē qú bèi wèi zhī nài hé
这句话大意是:穆宗袭位之初,诸父之子习烈、斜钵及诸兄有异言,曰:“君相之位,皆渠辈为之,奈何?
huan dōu yuē rǔ bèi ruò fēn zhēng zé wú bì bù mò mò dàn yǐ
现代白话:”欢都曰:“你辈若纷争,则我必不默默但已。
zhòng wén zhī suì tiè rán zì shì bù fù yǒu yì yán zhě
这句话大意是:”众闻之遂帖然,自是不复有异言者。
huan dōu shì sì jūn chū rù sì shí nián zhēng fá zhī jì yù dí zé xiān zhàn guǎng tíng dà yì duō yòng qí móu
这句话大意是:欢都事四君,出入四十年,征伐之际遇敌则先战,广廷大议多用其谋。
shì zǔ cháng yuē wú yǒu huan dōu zé hé shì bù chéng
现代白话:世祖尝曰:“我有欢都,则何事不成。
sù zōng shí wěi rèn guān yú jìn liáo
这句话大意是:”肃宗时,委任冠于近僚。
mù zōng sì wèi fán tú liáo shì jiē zhuān wěi zhī
这句话大意是:穆宗嗣位,凡图辽事皆专委之。
kāng zōng yǐ wéi fù shū jiù rén yóu jiā jìng lǐ duō suǒ bǔ yì
这句话大意是:康宗以为父叔旧人,尤加敬礼,多所补益。
kāng zōng shí yī nián guǐ sì èr yuè de jí bì jí yú mǐ lǐ měi shuǐ hōng nián liù shí sān
这句话大意是:康宗十一年癸巳二月,得疾,避疾于米里每水,薨,年六十三。
sàng guī kāng zōng qīn yà yú lù sòng zhì qí jiā qīn shì zàng shì
这句话大意是:丧归,康宗亲迓于路,送至其家,亲视葬事。
tiān huì shí wǔ nián zhuī zèng yí tóng sān sī dài guó gōng
这句话大意是:天会十五年,追赠仪同三司、代国公。
míng chāng wǔ nián zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shì yuē zhōng mǐn
这句话大意是:明昌五年,赠开府仪同三司,谥曰忠敏。
zǐ gǔ shén móu yǎn
这句话大意是:子谷神、谋演。
gǔ shén bié yǒu chuán
这句话大意是:谷神别有传。
móu yǎn dāng ā zhù ā zhī nán cóng huan dōu dài wéi zhì
这句话大意是:谋演,当阿注阿之难,从欢都代为质。
hòu yǔ zōng jùn jù shì tài zǔ zōng jùn zuò móu yǎn shàng shàng nù mìng zuò qí xià
这句话大意是:后与宗峻俱侍太祖,宗峻坐谋演上,上怒,命坐其下。
bèi qín lǎo bèi lùn bá hé rǔ xiá bá sù sān rén zhēng qiān hù shàng yuē rǔ bèi néng rú huan dōu fù zǐ yǒu láo yú guó zhě hu
现代白话:孛堇老孛论、拔合你、辖拔速三人争千户,上曰:“你辈能如欢都父子有劳于国者吗。
nǎi mìng móu yǎn wèi qiān hù sān rén zhě jiē lì yān qí juàn gù rú cǐ
现代白话:”乃命谋演为千户,三人者皆隶呢,其眷顾如此。
tiān fǔ wǔ nián shí èr yuè zú tiān huì shí wǔ nián zèng tài zǐ shǎo fù
这句话大意是:天辅五年十二月卒,天会十五年赠太子少傅。
yě hē xì chū jǐng zǔ jū shén yǐn shuǐ wán yán bù wèi qí bù bó qín
这句话大意是:冶诃系出景祖,居神隐水完颜部,为其部勃堇。
yǔ tóng bù rén bǎ lǐ bó qín wò mǐn shuǐ pú chá bù hú dōu huà bó qín sī dōu bó qín tài shén tè bǎo shuǐ wán yán bù ān tuán bó qín tǒng mén shuǐ wēn dí hén bù huó lǐ gài bó qín jù lái guī jīn zhī wèi guó zì cǐ yì dà
这句话大意是:与同部人把里勃堇,斡泯水蒲察部胡都化勃堇、厮都勃堇,泰神忒保水完颜部安团勃堇,统门水温迪痕部活里盖勃堇,俱来归,金之为国,自此益大。
sù zōng jù huán nǎn yǐ zài shī lì shì zǔ mìng huan dōu yě hē yǐ běn bù móu kè zhī bīng zhù zhī
这句话大意是:肃宗拒桓赧已再失利,世祖命欢都、冶诃,以本部谋克之兵助之。
yě hē yǔ huan dōu cháng zài shì zǔ zuǒ yòu jū zé yǔ móu yì chū zé qì háng zhèn wèi cháng bù zài qí jiān
这句话大意是:冶诃与欢都常在世祖左右,居则与谋议,出则泣行阵,未尝不在其间。
tiān huì shí wǔ nián zèng yín qīng guāng lù dài fu
这句话大意是:天会十五年,赠银青光禄大夫。
míng chāng wǔ nián zèng tè jìn shì zhōng jì yǔ dài guó gōng huan dōu tè jìn hé zhě kāi fǔ yí tóng sān sī pén nà yí tóng sān sī bá dá jù pèi xiǎng shì zǔ miào tíng
这句话大意是:明昌五年,赠特进,谥忠济,与代国公欢都、特进劾者、开府仪同三司盆纳、仪同三司拔达,俱配享世祖庙廷。
yě hē zǐ ā lǔ bǔ gǔ nǎn é gǔ nǎi sàn dá
这句话大意是:冶诃子阿鲁补、骨赧、讹古乃、散荅。
sàn dá zi pú chá
这句话大意是:散荅子蒲查。
ā lǔ bǔ yě hē zhī zǐ
这句话大意是:阿鲁补,冶诃之子。
wéi rén kuí wěi duō zhì lüè yǒng yú zhàn
这句话大意是:为人魁伟多智略,勇于战。
wèi guàn cóng jūn xià xián zhōu dōng jīng
这句话大意是:未冠从军,下咸州、东京。
liáo rén lái qǔ hǎi zhōu cóng bó qín má jí wǎng yuán dào yù zhòng dí lì zhàn zhǎn shǒu qiān jí
这句话大意是:辽人来取海州,从勃堇麻吉往援,道遇重敌,力战,斩首千级。
cóng wò lǔ gǔ gōng háo yì zhōu yǐ shí yú qí pò dí qī bǎi jìn xí liáo zhǔ
这句话大意是:从斡鲁古攻豪、懿州,以十余骑破敌七百,进袭辽主。
ā lǔ bǔ xùn běi dì zhāo xiáng yíng zhàng èr shí sì mín hù shù qiān
这句话大意是:阿鲁补徇北地,招降营帐二十四,民户数千。
shí yǐ xià xī jīng dū mǔ gōng yīng zhōu wèi xià tuì yíng yú zhōu běi shí yú lǐ yè qiǎn ā lǔ bǔ lǜ bīng sì bǎi cì dí chéng zhōng guǒ chū bīng sān qiān píng xí ā lǔ bǔ dào yǔ zhī yù zhǎn shǒu bǎi yú huò mǎ liù shí
这句话大意是:时已下西京,阇母攻应州未下,退营于州北十余里,夜遣阿鲁补率兵四百伺敌,城中果出兵三千平袭,阿鲁补道与之遇,斩首百余,获马六十。
hòu liáo bīng sān wàn chū mǎ yì zhī jìng yǐ qiān bīng jī zhī zhǎn qí jiāng yú zhèn
这句话大意是:后辽兵三万出马邑之境,以千兵击之,斩其将于阵。
tiān huì chū sòng wáng zōng wàng tǎo zhāng jué yú píng zhōu wén yīng zhōu yǒu bīng wàn yú lái yuán qiǎn ā lǔ bǔ yǔ ā lǐ dài yíng jī zhī zhǎn guó shù qiān ér hái
这句话大意是:天会初,宋王宗望讨张觉于平州,闻应州有兵万余来援,遣阿鲁补与阿里带迎击之,斩馘数千而还。
fù cóng qí xiōng yú huà lǜ bīng sān qiān gōng qián zhōu yú huà dào bìng zú dài lǐng qí zhòng zhì qián zhōu jiàng qí jūn jí yíng zhàng sān shí huò yìn sì shí yǔ pū huǐ gōng xià yì zhōu
这句话大意是:复从其兄虞划,率兵三千攻干州,虞划道病卒,代领其众,至干州,降其军及营帐三十,获印四十,与仆虺攻下义州。
zōng wàng fá sòng yǔ guō yào shī zhàn yú bái hé
这句话大意是:宗望伐宋,与郭药师战于白河。
zōng wàng mìng ā lǔ bǔ yǐ èr móu kè xiān dēng fèn zhàn shǎng lài tè yì
这句话大意是:宗望命阿鲁补以二谋克先登,奋战,赏赉特异。
zhì biàn pò huái nán yuán bīng zhǎn qí èr jiāng
这句话大意是:至汴,破淮南援兵,斩其二将。
dà jūn tuì cì mèng yáng
这句话大意是:大军退次孟阳。
yáo píng zhòng yè yǐ zhòng bīng lái xí ā lǔ bǔ shì dàng qí zhōng lì zhàn bài zhī
这句话大意是:姚平仲夜以重兵来袭,阿鲁补适当其中,力战败之。
jì hái wén dà míng kāi dé hé bīng shí yú wàn lái zhēng hé
这句话大意是:既还,闻大名、开德合兵十余万来争河。
zhì hé shàng zhī qù dí shàng yuǎn nǎi yǐ qīng bīng yè fèi jié dàn zhì wèi xiàn yù dí zhǎn shǒu shù qiān jí yú jiē kuì qù
这句话大意是:至河上,知去敌尚远,乃以轻兵夜发,诘旦至卫县,遇敌,斩首数千级,余皆溃去。
shī cì xíng zhōu hū tuó qiáo yǐ fén ā lǔ bǔ xiān yǐ piān shī yíng yú shuǐ shàng bǐ jūn zhì ér qiáo chéng
这句话大意是:师次邢州,滹沱桥已焚,阿鲁补先以偏师营于水上,比军至而桥成。
zōng wàng jiā qí gōng chū zhēn dìng kù wù shǎng zhī wèi zhǎng shèng jūn qiān hù
这句话大意是:宗望嘉其功,出真定库物赏之,为长胜军千户。
jí zài fá sòng cóng zōng wàng pò dí yú jǐng xíng suì xià luán chéng
这句话大意是:及再伐宋,从宗望破敌于井陉,遂下栾城。
shī zì dà míng jì hé ā lǔ bǔ zhūn yú míng zhōu zhī jìng
这句话大意是:师自大名济河,阿鲁补屯于洺州之境。
shí kāng wáng liú xiāng zhōu dà míng fǔ yǐ bīng lái gōng wǒ yíng ā lǔ bǔ chéng yè yǐ qí èr bǎi qián chū qí hòu fǎn jī bài zhī
这句话大意是:时康王留相州,大名府以兵来攻我营,阿鲁补乘夜以骑二百潜出其后,反击败之。
jū shù rì dí fù lái sū tǒng zhì yǐ bīng èr wàn xiān zhì ā lǔ bǔ chéng qí wèi jí yǐ sān bǎi qí chū zhàn dà bài qí zhòng shēng qín sū tǒng zhì shā zhī
这句话大意是:居数日,敌复来,苏统制以兵二万先至,阿鲁补乘其未集,以三百骑出战,大败其众,生擒苏统制,杀之。
dà jūn jì kè biàn jīng gōng míng zhōu bài dà míng jiù bīng suì xià míng zhōu
这句话大意是:大军既克汴京,攻洺州,败大名救兵,遂下洺州。
cóng tà lǎn wén gōng ēn zhōu hái míng rén fù pàn ā lǔ bǔ xiān zhì chéng xià chéng zhōng chū bīng lái zhàn bài zhī zhí qí shǒu zuǒ suì yǔ pú lǔ huān qǔ xìn dé jūn
这句话大意是:从挞懒文攻恩州还,洺人复叛,阿鲁补先至城下,城中出兵来战,败之,执其守佐,遂与蒲鲁懽取信德军。
liáng wáng zōng bì qǔ kāi dé ā lǔ bǔ yǐ bù bīng wǔ qiān fù zhī
这句话大意是:梁王宗弼取开德,阿鲁补以步兵五千赴之。
dà míng jìng nèi duō dào mìng ā lǔ bǔ liú tún qí de
这句话大意是:大名境内多盗,命阿鲁补留屯其地。
zéi fàn shēn xiàn wén ā lǔ bǔ zhì jí kuì qù zhuī xí yī zhòu yè zhì guǎn táo jí zhī jiē fú yǐ guī
这句话大意是:贼犯莘县,闻阿鲁补至,即溃去,追袭一昼夜,至馆陶及之,皆俘以归。
cóng zōng bì xí kāng wáng jí dù huái ā lǔ bǔ yǐ bīng sì qiān liú hé zhōu zǒng dū jiāng huái jiān shù jiāng yǐ tǎo wèi fù jùn xiàn
这句话大意是:从宗弼袭康王,即渡淮,阿鲁补以兵四千留和州,总督江、淮间戍将,以讨未附郡县。
suì gōng xià tài píng zhōu huī qí chéng
这句话大意是:遂攻下太平州,隳其城。
lú zhōu pàn yǐ piān shī tǎo zhī bài qí qí liù qiān qín sān xiào
这句话大意是:庐州叛,以偏师讨之,败其骑六千,擒三校。
míng rì fù pò dí èr wàn yú shèn xiàn zhǎn shǒu wǔ bǎi
这句话大意是:明日复破敌二万于慎县,斩首五百。
zhāng yǒng hé bù qí shù wàn lái zhàn ā lǔ bǔ bīng zhǐ èr qiān dí wéi zhī ā lǔ bǔ kuì wéi lì zhàn jìng bài zhī zhuī shā sì shí lǐ huò mǎ sān bǎi ér hái
这句话大意是:张永合步骑数万来战,阿鲁补兵止二千,敌围之,阿鲁补溃围力战,竟败之,追杀四十里,获马三百而还。
zài gōng lú zhōu yǔ dí gǔ bù bài dí wàn zhòng yú zhí gāo zhì lú zhōu qí bīng wǔ bǎi chū zhàn bài zhī zhǎn qí èr xiào
这句话大意是:再攻庐州,与迪古不败敌万众于拓皋,至庐州,骑兵五百出战,败之,斩其二校。
shī hái
这句话大意是:师还。
zōng bì qū shǎn xī dào wén dà míng fù pàn qiǎn ā lǔ bǔ jīng lüè zhī dú yǔ yì zhě zhì chéng xià zhāo zhī dà míng guǒ jiàng
这句话大意是:宗弼趋陕西,道闻大名复叛,遣阿鲁补经略之,独与译者至城下,招之,大名果降。
yì rì xià lìng mín jiān bīng qì xī shàng sòng guān yú shì lì mín àn dǔ rú gù
这句话大意是:翌日,下令民间兵器,悉上送官,于是吏民按堵如故。
wèi dà míng kāi dé lù dū tǒng
这句话大意是:为大名开德路都统。
qí guó jiàn ā lǔ bǔ tún bīng yú biàn chéng wài
这句话大意是:齐国建,阿鲁补屯兵于汴城外。
tiān huì shí wǔ nián zhào fèi qí guó yǐ zhí liú lín ā lǔ bǔ xiān rù biàn jīng bèi biàn
这句话大意是:天会十五年,诏废齐国,已执刘麟,阿鲁补先入汴京备变。
míng nián chú guī dé yǐn
这句话大意是:明年,除归德尹。
gē hé nán de yǔ sòng rù wèi yān jīng nèi xǐng shǐ
这句话大意是:割河南地与宋,入为燕京内省使。
zōng bì fù hé nán ā lǔ bǔ xiān jì hé fǔ dìng zhū jùn zài wèi guī dé yǐn hé nán lù dū tǒng
这句话大意是:宗弼复河南,阿鲁补先济河,抚定诸郡,再为归德尹、河南路都统。
sòng bīng lái qǔ hé nán de zōng bì zhào ā lǔ bǔ yǔ xǔ zhōu hán cháng yǐng zhōu dà chòu chén zhōu chì zhǎn huī jiē huì yú biàn ā lǔ bǔ yǐ dí zài jìn dú bù fù
这句话大意是:宋兵来取河南地,宗弼召阿鲁补,与许州韩常、颍州大臭、陈州赤盏晖、皆会于汴,阿鲁补以敌在近,独不赴。
ér sòng jiāng yuè fēi liú guāng shì děng guǒ chéng jiàn xí qǔ xǔ yǐng sān zhōu páng jùn jiē xiǎng yìng
这句话大意是:而宋将岳飞、刘光世等,果乘间袭取许颍三州,旁郡皆响应。
qí bīng fàn guī dé zhě ā lǔ bǔ lián jī bài zhī fù qǔ bó sù děng zhōu hé nán píng ā lǔ bǔ gōng zuì
这句话大意是:其兵犯归德者,阿鲁补连击败之,复取亳、宿等州,河南平,阿鲁补功最。
huáng tǒng wǔ nián wéi xíng tái cān zhī zhèng shì shòu shì xí měng ān jiān hé zā móu kè
这句话大意是:皇统五年,为行台参知政事,授世袭猛安,兼合紥谋克。
gǎi yuán shuài yòu jiān jūn pó sù lù tǒng jūn guī dé jūn jié dù shǐ lèi jiē yí tóng sān sī
这句话大意是:改元帅右监军,婆速路统军,归德军节度使,累阶仪同三司。
qí zài biàn shí cháng qǔ guān shè cái mù gòu sī dì yú ēn zhōu zhì shì shì jué fǎ dāng yì xūn yì qīn
这句话大意是:其在汴时,尝取官舍材木,构私第于恩州,至是事觉,法当“议勋”“议亲”。
hǎi líng cháng zài jūn zhōng è ā lǔ bǔ zhào yuē ruò lùn xūn láo gèng yǒu guò yú cǐ zhě
这句话大意是:海陵尝在军中,恶阿鲁补,诏曰:“若论勋劳,更有过于此者。
kuàng guān zhì yī pǐn zú yǐ chou zhī
这句话大意是:况官至一品,足以酬之。
guó jiā lì fǎ guì jiàn yī yě qǐ yǐ qīn guì ér yǒu yì yě
这句话大意是:国家立法,贵贱一也,岂以亲贵而有异也。
suì lùn sǐ
这句话大意是:”遂论死。
nián wǔ shí wǔ
这句话大意是:年五十五。
ā lǔ bǔ yǐ jiāng jiā zi cóng zhēng fá lǚ lì gōng lì guān yǒu huì ài de mín xīn
这句话大意是:阿鲁补以将家子从征伐,屡立功,历官有惠爱,得民心。
jí sǐ rén jiē xī zhī
这句话大意是:及死,人皆惜之。
dà dìng sān nián zèng yí tóng sān sī zhào yǐ qí zi wèi yòu wèi jiāng jūn xí měng ān jí qīn guǎn móu kè cì yín wǔ bǎi liǎng zhòng cǎi èr shí duān juàn sān bǎi pǐ
这句话大意是:大定三年,赠仪同三司,诏以其子为右卫将军,袭猛安及亲管谋克,赐银五百两、重彩二十端、绢三百匹。
gǔ nǎn yě hē zǐ shàn qí shè yǒu cái gàn
这句话大意是:骨赧,冶诃子,善骑射,有材干。
cóng tǎo huán nǎn sàn dá wū chūn wō móu hǎn liú kě zhī pàn jiē yǒu gōng
这句话大意是:从讨桓赧散达、乌春、窝谋罕、留可之叛,皆有功。
cóng tài zǔ fá liáo gǔ nǎn cóng jūn zhàn níng jiāng zhōu chū hé diàn pò liáo zhǔ qīn jūn jiē yǐ lì zhàn shòu shǎng xí qí fù móu kè
这句话大意是:从太祖伐辽,骨赧从军战宁江州出河店,破辽主亲军,皆以力战受赏,袭其父谋克。
lǐng qín wáng zōng hàn qiān hù gōng xià zhōng xi liǎng jīng
这句话大意是:领秦王宗翰千户,攻下中、西两京。
zōng hàn fá sòng wéi tài yuán wèi xià zōng hàn hái xī jīng gǔ nǎn yǐ yòu yì jūn zuǒ yín shù kě shǒu tài yuán
这句话大意是:宗翰伐宋,围太原未下,宗翰还西京,骨赧以右翼军佐银术可守太原。
shì shí fén zhōu tuán bǎi yú cì lán xiàn lù jiē yǒu bīng lái yuán gǔ nǎn fán sì zhàn jiē pò zhī
这句话大意是:是时汾州、团柏、榆次、岚、宪、潞皆有兵来援,骨赧凡四战,皆破之。
dà jūn tuán biàn gǔ nǎn yǐn wàn hù jūn lǚ bài qí yuán bīng
这句话大意是:大军团汴,骨赧引万户军,屡败其援兵。
xiàn lù děng zhōu fù pàn gǔ nǎn yǐn bīng fù qǔ zhī bìng shōu fǔ bǎo dé huǒ shān ér hái
这句话大意是:宪、潞等州复叛,骨赧引兵复取之,并收抚保德、火山而还。
hòu lǐng jūn zhèn xià biān zài zhí shí èr nián
这句话大意是:后领军镇夏边,在职十二年。
tiān huì bā nián shòu shì xí měng ān
这句话大意是:天会八年,授世袭猛安。
tiān juàn chū wèi tiān dé jūn jié dù shǐ zhì shì
这句话大意是:天眷初,为天德军节度使,致仕。
lèi qiān kāi fǔ yí tóng sān sī zú nián bā shí wǔ
这句话大意是:累迁开府仪同三司,卒,年八十五。
zi xǐ gē xí měng ān jiā xuān wǔ jiāng jūn
这句话大意是:子喜哥袭猛安,加宣武将军。
é gǔ nǎi yě hē zǐ zī zhì kuí wěi
这句话大意是:讹古乃,冶诃子,姿质魁伟。
nián shí sì lì qín wáng zōng hàn jūn zhōng cháng lǐng bīng xíng qián wèi zhēn hòu
这句话大意是:年十四,隶秦王宗翰军中,常领兵行前为侦候。
jí dà jūn xí liáo zhǔ é gǔ nǎi yǐ jiǎ qí liù shí zhuī liáo zhāo tǎo tú shān huò zhī yòu yǐ qī qí zhuī huò liáo gōng zhǔ yá bù lǐ yǐ xiàn
这句话大意是:及大军袭辽主,讹古乃以甲骑六十,追辽招讨徒山,获之,又以七骑追获辽公主牙不里以献。
yǒu jūn lái wèi liáo yuán fāng lín zhèn zhōng yǒu yuè mǎ ér chū zhě jūn shuài wèi zhī yuē ěr néng wéi wǒ qǔ cǐ hu
现代白话:有军来为辽援,方临阵,中有跃马而出者,军帅谓之曰:“你能为我取此吗?
é gǔ nǎi yuē nuò
这句话大意是:”讹古乃曰:“诺。
guǒ shēng qín ér hái wèn qí míng yuē tóng guā gài běi bù zhōng zhī yǒng zhě yě
这句话大意是:”果生擒而还,问其名,曰同瓜,盖北部中之勇者也。
é gǔ nǎi shàn chí yì rì néng qiān lǐ
这句话大意是:讹古乃善驰驿,日能千里。
jí fá sòng lǚ qiǎn jiàng mìng yǐ xíng
这句话大意是:及伐宋,屡遣将命以行。
tiān huì bā nián cóng qín wáng zài yàn wén yú dǔ fǎn yú xī běi qín wáng lìng é gǔ nǎi chí yì yǐ wǎng é gǔ nǎi lí míng zǒu tiān dé jí zhì rì wèi xūn yě
这句话大意是:天会八年,从秦王在燕,闻余睹反于西北,秦王令讹古乃驰驿以往,讹古乃黎明走天德,及至,日未曛也。
huáng tǒng yuán nián yǐ gōng shòu níng yuǎn dà jiàng jūn dié cì táng gǔ bù jié dù shǐ
这句话大意是:皇统元年,以功授宁远大将军,迭刺唐古部节度使。
wǔ nián shòu qiān hù
这句话大意是:五年,授千户。
liù nián qiān xī běi lù zhāo tǎo shǐ
这句话大意是:六年,迁西北路招讨使。
jiǔ nián zài qiān tiān dé yǐn xī nán lù zhāo tǎo shǐ
这句话大意是:九年,再迁天德尹、西南路招讨使。
tiān dé èr nián zhào jiàn
这句话大意是:天德二年,召见。
sì nián qiān lín táo yǐn jiā jīn zǐ guāng lù dài fu
这句话大意是:四年,迁临洮尹,加金紫光禄大夫。
zú guān nián wǔ shí sān
这句话大意是:卒官,年五十三。
pú chá zì shàng jīng méi jiān hé xǐ zhūn tiān dé
这句话大意是:蒲查,自上京梅坚河徙屯天德。
chū wèi yuán shuài fǔ zā yě shǐ yú sì fāng chèn zhí àn shì néng de qí shí lǐng měng ān
这句话大意是:初为元帅府紥也,使于四方称职,按事能得其实,领猛安。
huáng tǒng jiān chú tóng zhī kāi yuǎn jūn jié dù shǐ chì hòu yán zhěng biān jìng wú shì
这句话大意是:皇统间,除同知开远军节度使,斥候严整,边境无事。
zhèng lóng chū wèi zhōng dōu lù bīng mǎ pàn guān
这句话大意是:正隆初,为中都路兵马判官。
shì shí jīng jī duō dào pú chá bǔ de dà dào sì shí yú rén bǎi xìng shāo ān
这句话大意是:是时,京畿多盗,蒲查捕得大盗四十余人,百姓稍安。
gǎi ān huà jūn jié dù fù shǐ
这句话大意是:改安化军节度副使。
dà dìng èr nián lǐng xíng jūn wàn hù chōng pī zhōu cì shǐ zhī jūn shì lǐng běn zhōu wàn hù guǎn suǒ zhūn jiǔ měng ān jūn chāng wǔ jūn jié dù shǐ shān dōng fù dū tǒng
这句话大意是:大定二年,领行军万户,充邳州刺史、知军事,领本州万户,管所屯九猛安军,昌武军节度使,山东副都统。
sā gǎi nán zhēng yuán shuài fǔ yǐ pú chá xíng fù tǒng shì
这句话大意是:撒改南征,元帅府以蒲查行副统事。
rù wèi tài zǐ shǎo zhān shì zài qiān kāi yuǎn jūn jié dù shǐ xí bó fù gǔ nǎn měng ān lì pó sù lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn xī běi lù zhāo tǎo shǐ zú
这句话大意是:入为太子少詹事,再迁开远军节度使,袭伯父骨赧猛安,历婆速路兵马都总管,西北路招讨使,卒。
pú chá xìng lián jié zhōng zhí lín shì néng duàn fán bèi rèn shǐ wú bù chēng yún
这句话大意是:蒲查性廉洁忠直,临事能断,凡被任使,无不称云。
zàn yuē xián shí lǔ yǔ zhāo zǔ wèi you huan dōu shì jǐng zǔ shì zǔ wèi zhī chén
这句话大意是:赞曰:贤石鲁与昭祖为友,欢都事景祖、世祖为之臣。
gài jīn zì jǐng zǔ shǐ dà zhū bù jūn chén zhī fēn shǐ dìng gù chuán yì xìng zhī chén yǐ huan dōu wéi shǒu
这句话大意是:盖金自景祖始大,诸部君臣之分始定,故传异姓之臣,以欢都为首。
yě hē suī zōng shì yǔ huan dōu tóng gōng gù liè xù yān
现代白话:冶诃虽宗室,与欢都同功,故列叙呢。