扁鹊心书 · 窦材 · Chapter 10 of 236

卷上·禁戒寒凉

PinyinModern Translation
Size

fu sì bǎi bā bìng dà yuē rè zhě jū duō hán zhě zuì shǎo

这句话大意是:夫四百八病,大约热者居多,寒者最少。

wú guài hū hé jiān lùn huǒ dān xī zhī bǔ yīn yě

这句话大意是:无怪乎河间论火,丹溪之补阴也。

dàn ní èr zi zhī shū ér bù kǎo jiū nèi jīng duò yú piān pō hài rén tè shèn

这句话大意是:但泥二子之书而不考究《内经》,堕于偏颇,害人特甚。

gài rè bìng shǔ yáng yáng yá yì sàn yì zhì bù sǐ

这句话大意是:盖热病属阳,阳邪易散易治,不死。

lěng bìng shǔ yīn yīn xié yì fú gù lìng rén bù jué jiǔ zé biàn wéi xū hán qīn shí zàng fǔ ér sǐ

这句话大意是:冷病属阴,阴邪易伏,故令人不觉,久则变为虚寒,侵蚀脏腑而死。

chū qǐ bù jué zhī zhèng zuì néng hài rén wǎng wǎng qīng hū zhī ér yī biàn zhì sǐ zhě bù shǎo

这句话大意是:(初起不觉之证,最能害人,往往轻忽之,而一变致死者不少。

kuàng rén shēn zhī huǒ duō yì shì dāng rán tiān zhī liù qì huǒ jū qí èr

这句话大意是:况人身之火多亦是当然,天之六气,火居其二。

jīn zhī yōng yī zhí zhuàng huǒ shí qì zhī shuō nèi jīng zhuàng huǒ shí qì zhī shuō yóu yán shǔ shèng ér rén qì fá xiāng huǒ chì ér zhēn yuán shāng fēi liáng yào zhī zhì yì fēi rè yào zhī wèi mǎ yuán tái bù chá cǐ lǐ wàng wéi zhù shì yí é hòu xué bù qiǎn

这句话大意是:今之庸医执壮火食气之说,(《内经》壮火食气之说,犹炎暑盛而人气乏相火炽而真元伤,非凉药之治,亦非热药之谓,马元台不察此理,妄为注释,遗讹后学不浅。

ruò yú zī yīn kǔ hán zhī jì shū bù zhī yá zhī zhōng rén yuán qì shèng zé néng dāng zhī nǎi yǐ liáng yào bīng tuō fǎn xiè yuán qì shì zhù zéi hài zhǔ yě

这句话大意是:)溺于滋阴苦寒之剂,殊不知邪之中人,元气盛则能当之,乃以凉药冰脱,反泄元气,是助贼害主也。

fu liáng yào bù zhī hài le duō shǎo rén

这句话大意是:夫凉药不知害了多少人。

ruò yuán qì shāo xū zhě wú bù bèi liáng yào bīng bài ér sǐ pí wèi yǒu shāng yān wàng qí shēng

现代白话:若元气稍虚者,无不被凉药冰败而死,脾胃有伤,呢望其生。

rú rén yǐn rè tāng jí zhì bào zhī wù cóng tiáo zhì máo duàn wú sǔn rén zhī lǐ

这句话大意是:如人饮热汤及炙爆之物,从龆至髦,断无损人之理。

nèi jīng yán gāo liáng zhī biàn zhǐ fā yōng jū kuàng gāo liáng fā jū zhě bǎi wú yī èr

这句话大意是:《内经》言膏粱之变,止发痈疽,况膏粱发疽者,百无一二。

gù zhī rè zhī yǎng rén shí kè bù kě quē yě

这句话大意是:故知热之养人,时刻不可缺也。

ruò yǐ lěng shuǐ yǐn rén bù xū sān rì jí wéi fù téng xiè xiè pí xū wèi bài yǐ

现代白话:若以冷水饮人,不须三日,即为腹疼泄泻,脾虚胃败了。

gù suì rén lì fǎ shí bì yòng huǒ wàn dài cāng shēng dé yǐ huó mìng

这句话大意是:故燧人立法,食必用火,万代苍生得以活命。

sú yī dà yòng liáng jì pì yú yǐn rén lěng shuǐ yīn hài lí mín liáng kě kǎi yě

这句话大意是:俗医大用凉剂,譬于饮人冷水,阴害黎民,良可慨也。

bú jiàn dāng jīn yī jiā huò jí zǐ sūn shèn zhì miè mén jué hòu jiē xué shù bù jīng zhī bào yě

这句话大意是:不见当今医家,祸及子孙甚至灭门绝后,皆学术不精之报也。

yī zhě guān cǐ qiē xū měng shěng wù yòng liáng yào zhī hài zhēn shí bù shuǎng yǔ jiàn jìn dài shí yī zhuān yòng wēn píng zhě huò yán yī xī zhōng jiàn líng tì

这句话大意是:(医者观此切须猛省,误用凉药之害真实不爽,予见近代时医专用温平者,或延一息,终见陵替。

zhuān yǐ hán liáng gōng fá yāo zhá rén mìng zhě chéng wèi jiàn qí yǒu hòu yě

这句话大意是:专以寒凉攻伐,夭札人命者,诚未见其有后也。

✦ You read 卷上·禁戒寒凉

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.