扁鹊心书 · 窦材 · Chapter 11 of 236

卷上·要知缓急

PinyinModern Translation
Size

fu bìng yǒu qiǎn shēn zhì yǒu huǎn jí

这句话大意是:夫病有浅深,治有缓急。

tǐ rèn bìng qíng ér yòng yào huǎn jí hé dāng nǎi yī jiā dì yī yào zhe

这句话大意是:(体认病情,而用药缓急合当,乃医家第一要着。

ruò jí bìng ér yòng huǎn yào shì yǎng shā rén yě

这句话大意是:)若急病而用缓药,是养杀人也。

huǎn bìng ér yòng jí yào shì bī shā rén yě

这句话大意是:缓病而用急药,是逼杀人也。

yōng yī yù bìng bù néng bì qí hé míng yì bù néng bì qí dāng yòng hé yào gài yǐ wēn píng shì zhī

这句话大意是:庸医遇病,不能必其何名,亦不能必其当用何药,概以温平试之。

ruò huǎn bìng shàng kě shè yù dà bìng zé wèi wù bù xiǎo gù míng yǎng shā rén

这句话大意是:若缓病尚可,设遇大病则为误不小,故名养杀人。

ruò huǎn bìng tóu yǐ jí yào shì yù sù qí xiào shū bù zhī gōng jí zé biàn shēng suǒ wèi bī shā rén yě

这句话大意是:若缓病投以急药,是欲速其效,殊不知攻急则变生,所谓逼杀人也。

èr zhě zhī wù jīn shì yī jiā bǐ bǐ dǎn qiè zhě dǎo yǎng shā zhī bì xīn cū zhě chěng bī shā zhī hài

这句话大意是:(二者之误,今世医家比比,胆怯者蹈养杀之弊,心粗者逞逼杀之害。

yī běn shēng rén nǎi wèi shā sǒu bēi zāi

现代白话:医本生人,乃为杀薮,悲啊!

yú guān jīng shī míng yī lǚ shí zhě yì shú cǐ fǎ dàn bù zǎo yòng wéi xiān yòng wēn píng yào tiáo zhì jí zhì wēi dǔ fāng yì zhuó ài dān fù děng shì duō bù xiào nǎi yuē cǐ tiān mìng yě

这句话大意是:余观京师名医吕实者,亦熟此法,但不早用,惟先用温平药调治,及至危笃,方议灼艾丹附等事,多不效,乃曰:此天命也。

shū bù zhī jiù wǎn yǐ chí cáng qì bài jué suī líng dān miào yào wú néng wéi yǐ

现代白话:殊不知救挽已迟,藏气败绝,虽灵丹妙药,无能为了。

yú qīn jiàn bǐ zhì yī shāng hán dì wǔ rì hūn shuì zhān yǔ liù mài hóng dà yǐ wéi wèi zhōng yǒu rè yǐ chéng qì xià zhī sì gēng jí sǐ yǐ

现代白话:余亲见彼治一伤寒第五日,昏睡谵语,六脉洪大,以为胃中有热,以承气下之,四更即死了。

liù mài zhī dà fēi hóng yě nǎi yáng qì jiāng tuō gù jiàn cǐ ěr

这句话大意是:六脉之大,非洪也,乃阳气将脱,故见此耳。

zhì yǐ xià yào gèng xū qí yīn zé yáng wú suǒ fù ér sǐ sù yǐ

现代白话:治以下药,更虚其阴,则阳无所附而死速了。

ruò xiān yú qí xià jiǔ sān bǎi zhuàng gù zhù pí shèn zhī qì

这句话大意是:若先于脐下灸三百壮,固住脾肾之气;。

nèi fú bǎo yuán dān liǎn yáng dān yǐn jiāng fù tāng guò sān rì zì rán hàn chū ér yù

这句话大意是:内服保元丹、敛阳丹,饮姜附汤,过三日,自然汗出而愈。

yú zhì yī shāng hán yì hūn shuì wàng yǔ liù mài xián dà

这句话大意是:余治一伤寒,亦昏睡妄语,六脉弦大。

yú yuē mài dà ér hūn shuì

这句话大意是:余曰脉大而昏睡。

dìng fēi shí rè nǎi mài suí qì bēn yě qiáng wèi zhī zhì

这句话大意是:定非实热,乃脉随气奔也,强为之治。

xiān shēng zhēn rén rén yě qiáng zhì zhī xīn yú pō yǒu zhī dì yǐ rén bù wǒ xìn qiě yòu ài yú yán nè ér bù kěn wèi jiū fēi zhēn xíng rén shù zhī rén cháng yǐ cǐ zì kuì

这句话大意是:(先生真仁人也,强治之心,余颇有之,第以人不我信,且又碍于言讷而不肯为,究非真行仁术之人,常以此自愧。

yòng liè huǒ jiǔ guān yuán xué chū jiǔ bìng huàn jué tòng zhì qī shí zhuàng suì hūn shuì bù téng jiǔ zhì sān gǔ bìng huàn kāi yǎn sī yǐn shí lìng fú jiāng fù tāng

这句话大意是:)用烈火灸关元穴,初灸病患觉痛,至七十壮遂昏睡不疼,灸至三鼓,病患开眼,思饮食,令服姜附汤。

zhì sān rì hòu fāng de yuán qì lái fù dà hán ér jiě

这句话大意是:至三日后,方得元气来复,大汗而解。

jīn shí gū xī chéng fēng jiǔ fǎ nán xíng yú cháng tàn yuē rén shēn suī jiù mìng zhī pǐn jiāng fù yóu yǒu huí yáng zhī gōng wú rú shì rén bù shí sú yī tòng sǎo liáng kě kǎi yě

这句话大意是:(今时姑息成风,灸法难行,余尝叹曰∶人参虽救命之品,姜附尤有回阳之功,无如世人不识,俗医痛扫,良可慨也。

yú sī qián zhèng shǎo yīn bìng yě

这句话大意是:)余思前证,少阴病也。

fā hūn zhān yǔ quán shì yáng zhèng ruò shí tóu yǐ chéng qì qǐ de bù sǐ

这句话大意是:发昏谵语,全似阳证,若时投以承气,岂得不死。

gù ěr lóng bù shēn yín shēn shēng chì hēi yè ér shí zhǐ lěng zhì jiǎo miàn shēn zhòng rú shān kǒu duō tán tuò shí fā zào rè zhě jiē shǎo yīn zhèng yě

这句话大意是:故耳聋不呻吟,身生赤黑靥,而十指冷至脚面,身重如山,口多痰唾,时发躁热者,皆少阴证也。

zhòng jǐng yǐ ěr lóng xì zhī shǎo yáng zhān yǔ guī zhī yáng míng yòng chái hú chéng qì bèi wù rén bù shǎo

这句话大意是:仲景以耳聋系之少阳,谵语归之阳明,用柴胡承气辈误人不少。

fu dàn zhī shǎo yáng mài xún xié luò ěr què bù sī ěr qiào shǔ shèn yǐ ěr lóng guī shǎo yáng cǐ zhòng jǐng suǒ wèi dào zhī chù yě

这句话大意是:夫但知少阳脉循胁络耳,却不思耳窍属肾,以耳聋归少阳,此仲景所未到之处也。

ěr lóng zhòng jǐng zuò zōng qì xū lùn wèi cháng guī shǎo yáng

这句话大意是:(耳聋仲景作宗气虚论,未尝归少阳。

zhì yú zhān yǔ lùn zhōng yán shén qì xū zhě duō ruò yáng míng zhèng zhōng bù guò shù tiáo ér yǐ xiān shēng gù jiā biǎn bó wèi miǎn yǒu yì suǒ bān

这句话大意是:至于谵语,论中言神气虚者多,若阳明证中不过数条而已,先生故加贬驳,未免有意索瘢。

✦ You read 卷上·要知缓急

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.