扁鹊心书 · 窦材 · Chapter 9 of 236

卷上·忌用转下

PinyinModern Translation
Size

nèi jīng bìng wú zhuǎn xià zhī shuō zhǐ yán fā sàn yòu zhǐ yán xīn gān fā sàn wèi yáng

这句话大意是:《内经》并无转下之说,止言发散,又止言辛甘发散为阳。

xīn wēn zhī yào dá biǎo zé zì rán hàn sàn gōng lǐ zé zì rán kāi tōng

这句话大意是:辛温之药达表则自然汗散,攻里则自然开通。

jù xiān shēng zhī lùn wèi xīn gān fā sàn wèi yáng gù biǎo yá jiě ér lǐ zì hé fēi xīn gān néng gōng lǐ yě hòu rén dāng huó kàn

这句话大意是:(据先生之论谓辛甘发散为阳,故表邪解而里自和,非辛甘能攻里也,后人当活看。

fēi ruò hán kǔ zhī yào dòng rén zàng fǔ xiè rén yuán qì yě

这句话大意是:)非若寒苦之药,动人脏腑,泄人元气也。

fu bā dòu xiāo huáng zhī lèi néng zhí chuān zàng fǔ fēi dà jī dà jù yuán qì zhuàng shí zhě bù gǎn qīng yòng

这句话大意是:夫巴豆、硝黄之类能直穿脏腑,非大积大聚,元气壮实者,不敢轻用。

jīn zhī yōng yī bù wèn xū shí dòng zhé biàn xíng zhuǎn xià yǐ xiè liù fǔ gè qì zhuǎn shēng tā zhèng

这句话大意是:今之庸医不问虚实,动辄便行转下,以泄六腑各气,转生他证。

zhòng zé pí wèi jiàn shuāi bù jìn yǐn shí jī ròu xiāo shòu ér sǐ

这句话大意是:重则脾胃渐衰,不进饮食,肌肉消瘦而死。

yòu sú yún chūn xíng xià bǔ zhì qiū shí xū fú tōng xíng yào shù jì yǐ xiè xià yuè jī rè cǐ yǔ shén é

这句话大意是:又俗云∶春行夏补,至秋时须服通行药数剂,以泄夏月积热,此语甚讹。

sú yī guàn jiāng cǐ shù yǔ yìn rén ěr mù fu nèi jīng sì shí tiáo yǎng shēng zhǎng shōu cáng zhī dào yǔ chūn xià yǎng yáng qiū dōng yǎng yīn zhī fǎ hé děng yuán huó ér yú rén zhí shǒu yī shuō bù kěn jīng qiú líng sù liáng kě kǎi yě

这句话大意是:(俗医惯将此数语印人耳目,夫《内经》四时调养生长收藏之道,与春夏养阳、秋冬养阴之法,何等圆活,而愚人执守一说,不肯精求《灵》、《素》,良可慨也!

fu rè zài nèi zì rán cóng wǔ zàng liù fǔ jí dà xiǎo biàn zhōng xiè chū

这句话大意是:夫热在内,自然从五脏六腑及大小便中泄出。

ruò yǐ liáng yào xiè rè wú kǒng rè qì wèi qù yī fēn ér yuán qì yǐ shuāi jiǔ fēn

现代白话:若以凉药泄热,我恐热气未去一分,而元气已衰九分。

cháng guān fú zhuǎn yào yī jì zé yǒu wǔ qī rì yǐn shí pí wèi bù néng fù jiù

这句话大意是:尝观服转药一剂,则有五七日饮食脾胃不能复旧。

kuàng hū sān jiāo nuǎn rè fāng néng fǔ shú shuǐ gǔ ruò yī kè wú huǒ zé jī fū bīng lěng yáng qì tuō jǐn ér sǐ yǐ

现代白话:况乎三焦暖热方能腐熟水谷,若一刻无火则肌肤冰冷,阳气脱尽而死了。

gù nèi jīng zhǐ yǒu chén hán gù lěng zhī lùn wèi yǒu jī rè chún yáng zhī shuō

这句话大意是:故《内经》止有沉寒痼冷之论,未有积热纯阳之说。

zòng rán jī rè wèi bìng yī fù zhuǎn xià biàn kě jiě jiù

这句话大意是:纵然积热为病,一服转下便可解救。

ruò yīn hán wèi bìng zé sì zhī nì lěng sǐ zài xū yú

这句话大意是:若阴寒为病,则四肢逆冷,死在须臾。

gǔ rén lì fǎ ruò kuáng yán wàng yǔ yú yuán shàng wū zhū dà rè zhèng yì yào lùn qí dà biàn rú hé

这句话大意是:古人立法,若狂言妄语,逾垣上屋诸大热证,亦要论其大便如何。

shù rì bù chū zhě yǒu zào shǐ yě fāng xià zhī ruò dà biàn rú cháng jí bù kě xià

这句话大意是:数日不出者,有燥屎也,方下之,若大便如常,即不可下。

kuáng yán wàng yǔ yú yuán shàng wū zì shì rè zhèng rán yǒu yī zhǒng miàn qīng mài jí huò miàn hēi mài wēi shǒu zú jué lěng zhě yòu shǔ yīn zhèng

这句话大意是:(狂言妄语,逾垣上屋,自是热证,然有一种面青脉急,或面黑脉微,手足厥冷者,又属阴证。

cǐ xì wú fù zhī yáng bì sǐ zhī zhèng ruò zhì zhī zǎo huò yǒu shēng zhě

这句话大意是:此系无附之阳,必死之证,若治之早或有生者。

jīn rén yú bìng wú yǐ shàng rè zhèng ér yì gài yòng hán liáng zhuǎn xià bì yù jǐn qù qí rè wú bù zhī jiāng yǐ hé wéi shēng qì

现代白话:今人于并无以上热证,而亦概用寒凉转下,必欲尽去其热,我不知将以何为生气。

fū rén shēn wú rè zé yáng qì jǐn yǐ

现代白话:夫人身无热则阳气尽了。

cǐ hé jiān dān xī yí é hòu shì yè yī zhě bù kě yǐ bù chá cǐ bì yě

现代白话:此河间、丹溪遗讹后世,业医者不能够不察此弊也。

✦ You read 卷上·忌用转下

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.