cǐ bìng yóu xīn fèi qì xū duō shí shēng lěng bīng tuō fèi qì huò sè yù guò dù zhòng shāng yú shèn zhì jīn bù dé shàng róng ér chéng xiāo kě
这句话大意是：此病由心肺气虚，多食生冷，冰脱肺气，或色欲过度，重伤于肾，致津不得上荣而成消渴。
gài shèn mài guàn yān hóu xì shé běn ruò shèn shuǐ kū hé bù néng shàng róng yú kǒu lìng rén duō yǐn ér xiǎo biàn fǎn shǎo fāng shū zuò rè zhì zhī sǔn qí shèn yuán wù rén shén duō
这句话大意是：盖肾脉贯咽喉，系舌本，若肾水枯涸，不能上荣于口，令人多饮而小便反少，方书作热治之，损其肾元，误人甚多。
zhèng shū chūn jiǔ qì hǎi sān bǎi zhuàng qiū jiǔ guān yuán èr bǎi zhuàng rì fú yán shòu dān shí wán èr yuè zhī hòu shèn qì fù shēng
这句话大意是：正书，春灸气海三百壮，秋灸关元二百壮，日服延寿丹十丸，二月之后，肾气复生。
ruò fú jiàng huǒ yào lín shí yǒu xiào rì jiǔ fèi qì jiàn sǔn shèn qì jiàn shuāi biàn chéng xū láo ér sǐ yǐ
现代白话：若服降火药，临时有效，日久肺气渐损，肾气渐衰，变成虚劳而死了。
cǐ zhèng dà jì jiǔ sè shēng lěng yìng wù
这句话大意是：此证大忌酒色，生冷硬物。
ruò pí qì yǒu yú shèn qì bù zú zé chéng xiāo zhōng bìng pí shí yǒu huǒ gù shàn shí ér xiāo shèn qì bù zú gù xià bù shǎo lì huò xiǎo biàn rú gān
这句话大意是：若脾气有余，肾气不足，则成消中病，脾实有火，故善食而消，肾气不足，故下部少力，或小便如疳。
sūn sī miǎo zuò sān jiāo jī rè ér yòng liáng yào sǔn rén bù shǎo
这句话大意是：孙思邈作三焦积热而用凉药，损人不少。
gài pí suī yǒu rè ér liáng yào xiè zhī rè wèi qù ér pí xiān shāng bài
这句话大意是：盖脾虽有热，而凉药泻之，热未去而脾先伤败。
zhèng fǎ xiān jiǔ guān yuán èr bǎi zhuàng fú jīn yè dān yī jīn ér yù
这句话大意是：正法先灸关元二百壮，服金液丹一斤而愈。
xiāo kě suī yǒu shàng zhōng xià zhī fēn zǒng yóu yú sǔn hào jīn yè suǒ zhì gài shèn wèi jīn yè zhī yuán pí wèi jīn yè zhī běn běn yuán kuī ér xiāo kě zhī zhèng cóng cǐ zhì yǐ
现代白话：（消渴虽有上中下之分，总由于损耗津液所致，盖肾为津液之原，脾为津液之本，本原亏而消渴之证从此致了。
shàng xiāo zhě sù wèn wèi zhī lì xiāo kě ér duō yǐn xiǎo biàn pín shuò
这句话大意是：上消者，《素问》谓之鬲消，渴而多饮，小便频数。
zhōng xiāo zhě suǒ wèn wèi zhī xiāo zhōng xiāo gǔ shàn jī shēn tǐ xiāo shòu
这句话大意是：中消者《索问》谓之消中，消谷善饥，身体消瘦。
xià xiāo zhě sù wèn wèi zhī fèi xiāo kě ér biàn shù yǒu gāo
这句话大意是：下消者，《素问》谓之肺消，渴而便数有膏。
yǐn yī sǒu èr
这句话大意是：饮一溲二；。
hòu rén yòu wèi zhī shèn xiāo shèn xiāo zhī zhèng zé yǐ zhòng yǐ
现代白话：后人又谓之肾消，肾消之证则已重了。
ruò mài wēi ér sè huò xì xiǎo shēn tǐ shòu cuì ruò chū wèi gān zhě jiē bù zhì zhī zhèng yě dà fǎ yǐ jiù jīn yè zhuàng shuǐ huǒ wéi shēng
这句话大意是：若脉微而涩或细小，身体瘦瘁，溺出味甘者，皆不治之证也，大法以救津液，壮水火为生。
zhì yàn
这句话大意是：【治验】。
yī rén pín yǐn shuǐ ér kě bù zhǐ yú yuē jūn bìng shì xiāo kě yě nǎi pí fèi qì xū fēi nèi rè yě
这句话大意是：一人频饮水而渴不止，余曰∶君病是消渴也，乃脾肺气虚，非内热也。
qí rén yuē qián fú liáng yào liù jì rè suī tuì ér kě bù zhǐ jué xiōng xié qì pǐ ér chuǎn
这句话大意是：其人曰，前服凉药六剂，热虽退而渴不止，觉胸胁气痞而喘。
yú yuē qián zhèng zhǐ shāng pí fèi yīn liáng yào fù sǔn yuán qì gù bù néng jiàn yùn ér shuǐ tíng xīn xià yě
这句话大意是：余曰∶前证止伤脾肺，因凉药复损元气，故不能健运而水停心下也。
jí jiǔ guān yuán qì hǎi gè sān bǎi zhuàng fú sì shén dān liù shí rì jīn yè fù shēng
这句话大意是：急灸关元、气海各三百壮，服四神丹，六十日津液复生。
fāng shū jiē zuò sān jiāo měng rè xià yǐ liáng yào shā rén shén yú dāo jiàn shèn zhī
这句话大意是：方书皆作三焦猛热，下以凉药，杀人甚于刀剑，慎之。
jīn yè shòu shāng bù wéi xiāo kě yì jiān zá bìng ér wù yòng hán liáng zhě bù shǎo shí yī yǐ cǐ shā rén ér rén bù wù nài hé
这句话大意是：（津液受伤，不惟消渴，亦兼杂病，而误用寒凉者不少，时医以此杀人，而人不悟奈何。